– Autonomia strategiczna Europy zaczyna się na polu, w gospodarstwie i w łańcuchu dostaw żywności. Bez bezpieczeństwa żywnościowego europejska suwerenność jest iluzją – podkreślił minister Stefan Krajewski, otwierając debatę ministrów podczas Global Food Forum 2026 w Brukseli.

Europejskie rolnictwo znalazło się w punkcie zwrotnym, w którym jednoznacznie wybrzmiała teza: bez silnej, wspólnej polityki rolnej Unia Europejska nie zbuduje realnej autonomii strategicznej. Uczestnicy debaty podkreślali, że ostatnia dekada – naznaczona pandemią COVID-19, wojną Rosji przeciwko Ukrainie, kryzysem energetycznym, inflacją oraz narastającymi napięciami społecznymi na obszarach wiejskich – obnażyła kruchość dotychczasowych założeń o stabilnym i przewidywalnym otoczeniu geopolitycznym Europy.

W trakcie debaty szczególny nacisk położono na przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej. Podkreślano, że WPR nie jest wyłącznie instrumentem wsparcia dochodów rolników, lecz jednym z kluczowych filarów stabilności całej Unii Europejskiej. To dzięki wspólnej polityce rolnej możliwe było utrzymanie ciągłości produkcji żywności w warunkach bezprecedensowych kryzysów ostatnich lat, stabilizacja rynków rolnych oraz ochrona jednolitego rynku przed dezintegracją.

Wielokrotnie wybrzmiało ostrzeżenie przed dalszą fragmentacją i faktyczną renacjonalizacją polityki rolnej. Uczestnicy zwracali uwagę, że 27 odrębnych suwerennych systemów żywnościowych oznaczałoby rozmontowanie jednego z najważniejszych wspólnych fundamentów UE, naruszenie zasad jednolitego rynku oraz wzrost napięć wewnętrznych między państwami członkowskimi. WPR – choć wymagająca uproszczeń i większej elastyczności – została wskazana jako niezbędny wspólny instrument zapewniający równe warunki konkurencji, minimalny poziom bezpieczeństwa dochodowego rolników oraz spójność regulacyjną w całej Unii.

–Wspólna Polityka Rolna musi pozostać stabilnym filarem europejskiej suwerenności żywnościowej. Jeśli rozbijemy ją na 27 różnych modeli krajowych, stracimy nie tylko jednolity rynek, ale także zdolność do reagowania na kryzysy. Europa w rolnictwie musi działać razem – inaczej będzie słabsza wobec partnerów zewnętrznych i wewnętrznie podzielona – zaznaczył Stefan Krajewski.

 

Podczas Forum wskazywano również na potrzebę wzmocnienia europejskiej samowystarczalności w kluczowych ogniwach produkcji – w szczególności w zakresie białka roślinnego i nawozów – oraz na konieczność inwestycji w innowacje, cyfryzację, gospodarkę wodną, infrastrukturę magazynowania i transportu. Uczestnicy zgodzili się, że ambicje w zakresie suwerenności żywnościowej i odporności łańcuchów dostaw muszą być poparte adekwatnym finansowaniem na poziomie unijnym – bez tego nowe zadania WPR będą jedynie deklaracją polityczną, a nie realnym wzmocnieniem europejskiej autonomii.

O Forum

Organizatorem Global Food Forum 2026 było Farm Europe – europejskie stowarzyszenie ekspertów gospodarczych i think tank zajmujący się analizą polityk rolnych, żywnościowych i rozwoju obszarów wiejskich. Forum odbyło się w dniach 2–3 marca 2026 r. w Brukseli i poświęcone było odbudowie europejskich fundamentów poprzez wzmocnienie Wspólnej Polityki Rolnej oraz wspólnych mechanizmów UE zapobiegających fragmentacji polityk rolnych i osłabieniu produkcji rolnej w Europie.