Nazwa produktu:

golonka peklowana, duszona po poniatowsku

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Z zewnątrz ma brązową, mocno zrumienioną i miejscami chrupiącą skórkę. W przekroju widać warstwę skórki z tłuszczem, a pod nią miękkie, soczyste, jasnobrązowe mięso z włóknami i centralnie położoną kością otoczoną żelatynowymi tkankami

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

Owalny z widoczną, wystającą, podłużna kością. W przekroju kształt owalny

Wielkość

W zależności od wielkości sztuki około 70 – 80 dag.

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Z zewnątrz ma barwę od złocistobrązowej do ciemnobrązowej, miejscami niemal karmelowej, szczególnie tam, gdzie skóra mocniej się przypiekła. Wewnątrz mięso ma barwę jasnobrązową lub jasnoróżowobrązową, z delikatnymi jaśniejszymi smugami tłuszczu. Tkanki przy kości mogą być półprzezroczyste, jasno-bursztynowe dzięki wytopionej żelatynie

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

Mięso zwarte, miękkie, soczyste i delikatnie tłuste, w dotyku kruche i rozpadające się

Smak i zapach

Skórka ma smak chrupiący, przypieczony, czasem lekko słonawy i karmelizowany. Mięso jest aromatyczne, lekko słodkawe od pieczenia, często z nutą przypraw i warzyw. Zapach: intensywnie pieczony, mięsny, z nutą przypieczonej skórki i tłuszczu

 

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego

Tradycja jedzenia mięsa w Polsce jest bardzo bogata i sięga czasów Sarmacji, kiedy to szlachta urządzała wystawne przyjęcia. Na wsiach, spożycie mięsa było w tym czasie bardzo niewielkie, ponieważ panowała bieda. Wzrost jego spożycia miał miejsce na przełomie XIX i XX wieku, w rodzinach zamożniejszych chłopów. Dopiero w okresie PRL, a najbardziej w latach 80. nastąpiło upowszechnienie spożycia mięsa. Mimo, że sklepy „świeciły” pustkami, a żywność była reglamentowana, nie przeszkadzało to rodakom kupować mięso u chłopów na wsiach.

Golonka peklowana, duszona po poniatowsku to potrawa charakterystyczna dla Poniatowej, jej okolic oraz całego regionu. Golonkę w tej okolicy najczęściej przyrządzano na święta Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy, gdyż wówczas najczęściej dokonywano uboju świń na tak zwane „swoje potrzeby”.

Do peklowania golonki potrzebne są poza golonką wieprzową przednią: peklosól, cukier, pieprz, liście laurowe, ziele angielskie, czosnek i woda. Golonka powinna być peklowana w chłodnym miejscu przez 24-48 godzin. Po peklowaniu, wyjąć golonkę z marynaty i dobrze osuszyć. Cebule, marchewki, pory i selera obrać, pokroić na kawałki, czosnek obrać. Do garnka nalać wody, dodać cebule, marchewki, pory, selera, czosnek, rozmaryn, ziele angielskie, liście laurowe, miód i sól. Gotować od 8 do 10 godzin w temperaturze 85℃, dzięki czemu jest miękka i rozpływa się w ustach. Doprawić solą i pieprzem do smaku. Przełożyć ugotowaną golonkę wraz z warzywami do naczynia żaroodpornego i zapiekać w piekarniku.

Potrawa ta to smak dzieciństwa starszych mieszkańców, który dobrze pamiętają czasy kiedy gotowanie wszystkich potraw odbywało się na piecu kuchennym, który jednocześnie pełnił funkcję grzewczą, a ogień w nim trzaskający przynosił radość w sercach wszystkim domownikom.