► Wdrożenie nowej Interwencji 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo - umożliwienie przyznawania rolnikom płatności rekompensujących utracone dochody i poniesione koszty wynikające z realizacji obowiązkowych wymogów normy GAEC 2

W ramach nowej Interwencji 8. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo rolnicy będą mogli otrzymać płatności w ramach 3 wariantów:

• Wariant 8.1. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na trwałych użytkach zielonych (zobowiązania 1-roczne na trwałych użytkach zielonych) - 581 zł/ha/rok,
• Wariant 8.2. Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach ornych (zobowiązania
  1-roczne na gruntach ornych) - 627 zł/ha/rok,
• Wariant 8.3. Przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone (zobowiązania 5-letnie) - 2 387 zł/ha/rok.

Szczegółowe informacje są dostępne pod linkiem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/interwencje-rolno-srodowiskowo-klimatyczne

► Kontynuacja realizacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020 w ramach interwencji PS 2023-2027

Od 2026 r. zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich PROW 2014-2020 (PROW 2014–2020) w zakresie:

• Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone,
• Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000,
• Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 podjęte w 2022 r,

zostały „przeniesione” do przepisów regulujących zasady przyznawania płatności w ramach Planu Strategicznego WPR na lata 2023-2027 (PS 2023-2027). Wynika to, przede wszystkim z tego, że od 2026 r.  zobowiązania te będą finansowane ze środków PS 2023-2027.

W związku z tym, zobowiązania w ramach Pakietów 1., 4. i 5. podjęte w 2022 r. będą kontynuowane przez rok w ramach PS 2023-2027 jako:

• Interwencja 9. Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone,
• Interwencja 10. Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000,
• Interwencja 11. Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.

Tym samym rok 2026 będzie ostatnim rokiem, kiedy rolnicy będą mogli wnioskować o przyznanie płatności za realizację tych zobowiązań. Po ich zakończeniu (w 2027 r.) będzie możliwe podjęcie nowych analogicznych zobowiązań w ramach instrumentów wsparcia PS 2023-2027 (np. w ramach rolno-środowiskowo-klimatycznych interwencji 1. lub 2. dotyczących ochrony cennych siedlisk i zagrożonych gatunków).

W ramach ww. płatności w roku 2026 nie zmienią się kluczowe reguły dotyczące realizacji zobowiązań. Beneficjenta nadal będą obowiązywały takie same wymogi zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jakie obowiązywały dotychczas przez 4 lata jego realizacji. Zobowiązania w ramach Interwencji 9.–11. będą realizowane zgodnie z wymogami szczegółowymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014–2020, a więc tak jak dotychczas. Oznacza to, że zakres warunków i wymogów tych zobowiązań podjętych w 2022 roku co do zasady się nie zmieni – będą takie jak w PROW 2014–2020. Przykładowo: w ramach Interwencji 9.–11., stanowiących kontynuację zobowiązań Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014–2020, nie będzie wymagany nowy plan działalności rolnośrodowiskowej czy jego aktualizacja (beneficjent będzie musiał posiadać ten plan, który był wymagany w ramach zobowiązania PROW 2014-2020). W przypadku Interwencji 10. i 11. będą obowiązywały dotychczasowe zasady kwalifikacji siedlisk przyjęte dla PROW 2014–2020 czyli nie będą tu obowiązywały, przyjęte dla Interwencji przyrodniczych 1. i 2. PS WPR, zasady kwalifikacji powierzchni oparte na warstwach cyfrowych dotyczących siedlisk i gatunków ptaków), a także nie będzie wymagane sporządzenie nowej dokumentacji przyrodniczej (beneficjent będzie musiał posiadać tę dokumentację, która była wymagana w ramach zobowiązania PROW 2014-2020).

Jednakże, jeśli beneficjenci nie będą akceptować dostosowania do ram prawnych PS 2023-2027 i nie będą chcieli kontynuować w 2026 r.  zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020 jako Interwencji 9.–11. PS 2023-2027, będą mogli z nich zrezygnować poprzez złożenie do ARiMR, w terminie składania wniosków, stosownego oświadczenia o braku akceptacji dostosowania zobowiązania PROW 2014-2020 do ram prawnych PS 2023-2027.

Wówczas ich zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020 wygaśnie i nie będzie wymagany zwrot płatności przyznanych za jego realizację w poprzednich latach.

► Rozszerzenie listy marginalnych gatunków, których odmiany będą objęte wsparciem w ramach Interwencji 5. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

W przypadku Interwencji 5. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których są uprawiane rośliny m.in. odmian marginalnych gatunków roślin rolniczych wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (za gatunki marginalne uznaje się takie, dla których powierzchnia plantacji nasiennych w Polsce w trzech latach poprzedzających rok podjęcia zobowiązania nie przekracza 50 ha, a jednocześnie jest uzasadnione ich wspieranie z uwagi potrzebę zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin uprawnych).

W wyniku analizy dotyczącej powierzchni plantacji nasiennych w Polsce lista marginalnych gatunków roślin rolniczych została rozszerzona o pszenicę orkisz jarą, mietlicę białawą i stokłosę uniolowatą.

► Złagodzenie kar za nieprzestrzeganie wymogów w ramach wieloletnich zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych.