Powrót

Kawa zbożowa jęczmienna z Pecnej

04.05.2026

W dniu 30 kwietnia 2026 r. na Listę Produktów Tradycyjnych została wpisana w kategorii: Napoje: „kawa zbożowa jęczmienna z Pecnej” (woj. wielkopolskie)

 Kawa jęczmienna_Pecna_

Nazwa produktu:

kawa zbożowa jęczmienna z Pecnej

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Postać mączki. Zalana wrzącą wodą tworzy płyn koloru ciemnobrązowego

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

W zależności od kształtu naczynia, w którym się znajduje np. garnek, dzbanek, filiżanka, kubek

Wielkość

W zależności od kształtu naczynia, w którym się znajduje

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Od jasnobrązowej poprzez brązową, aż do czarnej. Barwa zależna jest od stopnia uprażenia ziarna jęczmienia

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

Klarowny płyn

Smak i zapach

Smak kawy z nutą palonego ziarna jęczmienia. Zapach palonej kawy oraz prażonego ziarna jęczmienia
 

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego

Kawa zbożowa jęczmienna z Pecnej to wielkopolska tradycja kulinarna sięgająca czasów, gdy kawa naturalna – prawdziwa była niedostępna lub zbyt droga dla wiejskich gospodarstw. Napój przygotowuje się z lokalnego jęczmienia ozimego, uprawianego metodami tradycyjnymi na polach Ziemi Mosińskiej. Proces wytwarzania zachowuje wielopokoleniową wiedzę rolniczą, umiejętności rzemieślnicze i kulinarne, charakterystyczne dla kultury wiejskiej regionu.

Jedynym surowcem potrzebnym do wytworzenia kawy zbożowej jęczmiennej z Pecnej jest ziarno jęczmienia. Wykorzystywany jest jęczmień ozimy. Dłuższy okres wegetacji powoduje, że ziarna są duże, a miąższ zwarty.

W celu przygotowania kawy zbożowej jęczmiennej z Pecnej należy wsypać do garnka wymłócone, suche i oczyszczone ziarna jęczmienia i prażyć je np. na rozgrzanym piecu opalanym drewnem, ciągle mieszając. Średnio co pół minuty podnosić klapkę garnka w celu kontroli procesu prażenia oraz odparowania wody. Ciągle mieszać, kontrolując stan prażenia ziarna. Po około 10–15 minutach ilość ziarna zwiększa objętość - ziarno jest wysuszone, następuje proces prażenia. Po uzyskaniu ciemnobrązowej barwy ziarna, garnek zdjąć ze źródła ciepła i wsypać ziarno do miski. Następnie przesypywać je powoli łyżką lub innym przyrządem kuchennym, aby się schłodziło. Uprażone i schłodzone ziarno zmielić w młynku. Zmielone ziarno jęczmienia zalać wrzącą wodą w garnku lub dzbanku. Po około 10 minutach, przelać do filiżanek lub szklanek. O mocy kawy zbożowej jęczmiennej z Pecnej decyduje liczba łyżeczek, które zalewamy wrzątkiem. Zalewając wrzątkiem w filiżance 1 łyżeczkę zmielonego ziarna, uzyskamy kawę słabą tzw. „fifkę”, 2 łyżeczki „średnią”. Natomiast zalewając 3 łyżeczki otrzymamy najmocniejszą w smaku kawę, nazywaną „szatan”.

Tradycyjna kawa zbożowa jęczmienna z Pecnej łączy lokalną uprawę jęczmienia z niezmienionymi od pokoleń technikami prażenia na otwartym ogniu, ręcznego mielenia i precyzyjnego parzenia. Zachowane nazwy („fifka”, „szatan”) oraz narzędzia (piec opalany drewnem, garnek do prażenia) świadczą o żywej kulturze kulinarnej Ziemi Mosińskiej. Napój stanowi ważny element niematerialnego dziedzictwa wiejskiego Wielkopolski.

 

 

Zdjęcia (1)

{"register":{"columns":[]}}