Konopie włókniste mają potencjał, ale dla rolnika najważniejsze jest to, czy uprawa będzie mu się opłacać i czy będzie miał gdzie sprzedać plon. Dlatego potrzebujemy nie tylko większej produkcji, ale przede wszystkim rozwoju przetwórstwa i stabilnych odbiorców. Chcemy budować ten rynek tak, żeby rolnik, który zdecyduje się na konopie, miał realną perspektywę zbytu

– powiedział minister Stefan Krajewski.

Nasiona i słoma zwiększają możliwości zarobku

Rolnik może zagospodarować różne części rośliny i kierować je do różnych odbiorców. Nasiona trafiają m.in. do produkcji żywności i oleju, a włókno i paździerze pozyskiwane ze słomy – do produkcji materiałów budowlanych i izolacyjnych, tkanin czy kompozytów. Surowiec konopny znajduje zastosowanie także w przemyśle kosmetycznym, papierniczym i energetycznym.

Polskie odmiany pozwalają dobrać uprawę do planowanego kierunku produkcji. Wyhodowana przez IWNiRZ-PIB Henola jest odmianą nastawioną przede wszystkim na nasiona – ich plon może wynosić 1,5–2,1 t/ha. Białobrzeskie są z kolei odmianą włóknistą, której plon biomasy może sięgać 26,8 t/ha.

Mniej środków ochrony roślin, korzyści dla gleby

Korzyść dla gospodarstwa nie kończy się na sprzedaży plonu. Konopie szybko rosną, a ich uprawa wymaga ograniczonego stosowania środków ochrony roślin. Rozbudowany system korzeniowy spulchnia glebę, a duża ilość pozostawionej biomasy zwiększa zawartość materii organicznej. Konopie są też dobrym przedplonem dla wielu gatunków roślin.

Rolnicy mogą uprawiać konopie również jako poplon. Rośliny szybko kiełkują i rosną, zagłuszają chwasty, a pozostawiona masa zielona wzbogaca glebę w materię organiczną.

Rozwój przetwórstwa zwiększa możliwości zbytu

Dostęp do przetwórstwa nadal ogranicza rozwój upraw konopi w Polsce. Po transformacji gospodarczej w latach 90. wiele zakładów przetwarzających rośliny włókniste zakończyło działalność. Dziś sektor się odbudowuje, a nowe możliwości zagospodarowania słomy zwiększają szanse rolników na sprzedaż większej części plonu.

Ministerstwo wspiera rozwój krajowych łańcuchów dostaw i przetwórstwa. Finansuje m.in. prowadzone przez IWNiRZ-PIB analizy opłacalności upraw i szkolenia dla rolników. Instytut tworzy również mapę infrastruktury przetwórczej, która ma ułatwić producentom kontakt z odbiorcami.

Mniej formalności dla producentów

Od 2022 r. rolnicy nie muszą co roku uzyskiwać zezwolenia na uprawę konopi włóknistych. Przed rozpoczęciem uprawy muszą jednak uzyskać wpis do rejestru konopi włóknistych prowadzonego przez KOWR. Przepisy rozszerzyły również katalog celów, na które rolnicy mogą uprawiać konopie.

Od 2025 r. państwo dopłaca także do ubezpieczenia konopi uprawianych na nasiona i pokrywa 65 proc. składki. MRiRW działa również na rzecz dalszego upraszczania zasad monitorowania upraw oraz ujednolicenia regulacji dotyczących konopi włóknistych na poziomie Unii Europejskiej.