Rolnicy wskazują, że obecne terminy realizacji części inwestycji – szczególnie budowlanych – są zbyt krótkie i nie uwzględniają realnych warunków prowadzenia prac. Podkreślają, że wiele projektów rozpoczęło się późno, a warunki pogodowe dodatkowo utrudniły ich realizację. W ich ocenie oznacza to ryzyko niedokończenia inwestycji i konieczność zwrotu środków.

Wydłużenie terminów w KPO

Podczas spotkania minister poinformował o wydłużeniu terminów realizacji inwestycji do 15 czerwca 2026 r. Wyjaśnił, że decyzja wynika z potrzeby wsparcia beneficjentów, ale jednocześnie jest ograniczona przepisami unijnymi i harmonogramami rozliczeń.

– Staram się maksymalnie wydłużać terminy naborów i obsługi wniosków, ale nie wszystko zależy od naszej decyzji. Mamy też ograniczenia wynikające z przepisów unijnych i harmonogramów rozliczeń. Chodzi o to, żebyśmy nie zmarnowali żadnych pieniędzy i nie musieli ich oddawać – powiedział minister Stefan Krajewski.

Jeszcze dziś ma zostać podpisane rozporządzenie umożliwiające wydłużenie terminów.

Wcześniej wydłużono już terminy m.in. dla centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych, projektów organizacji pozarządowych zajmujących się redystrybucji żywności, wymiany pokryć dachowych oraz zakupu maszyn w ramach Rolnictwa 4.0.

Problemy z realizacją inwestycji

Problem dotyczy części projektów, głównie najbardziej wymagających inwestycji. Obecnie ok. 5 proc. aktywnych umów (ok. 530 projektów) nie zostało jeszcze rozliczonych, a część z nich miała na realizację mniej niż rok. To przede wszystkim inwestycje w przetwórstwo i infrastrukturę, które wymagają dłuższego czasu realizacji. Każdy z tych przypadków jest analizowany indywidualnie – tak, aby umożliwić zakończenie projektu i ograniczyć ryzyko utraty wsparcia.

Już wcześniej wprowadzono rozwiązania ułatwiające rozliczenia. Chodzi m.in. o możliwość uzupełniania dokumentów po złożeniu wniosku o płatność, wprowadzania zmian w umowach czy dostosowania zakresu inwestycji do realnych warunków ich realizacji.

Rozliczanie inwestycji

Podczas rozmów poruszono również kwestie rozliczania inwestycji, w szczególności w przypadku projektów budowlanych, gdzie część procedur zależy od innych instytucji.

– Każda sytuacja jest inna. Jeśli ktoś realizuje inwestycję budowlaną i czeka na odbiory czy dokumenty z innych urzędów, będziemy to uwzględniać. Koszty muszą być poniesione w terminie, natomiast dokumenty mogą być uzupełniane później – wskazał Leszek Szymański.

– Beneficjenci mogą dostarczać brakujące dokumenty na etapie uzupełnień lub korekt. Staramy się podchodzić do tych spraw możliwie elastycznie – dodał.

Dalsze rozmowy

Minister Stefan Krajewski spotkał się z protestującymi przed budynkiem MRiRW mimo napiętego harmonogramu. W związku z wcześniejszymi zobowiązaniami, w dalszych rozmowach przy stole, szefa resortu rolnictwa reprezentowali Michał Zarzecki, szef Gabinetu Politycznego Ministra i Leszek Szymański, wiceprezes ARiMR.