– Naszym celem jest szybka reakcja i realne działania w terenie. Musimy jednocześnie zatrzymywać rozprzestrzenianie się wirusów i uwzględniać sytuację hodowców, którzy ponoszą konsekwencje epizootii. Dlatego spotykamy się, analizujemy dane i podejmujemy konkretne działania – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Afrykański pomór świń – 12 lat walki z chorobą

Afrykański Pomór Świń (ASF) pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla sektora trzody chlewnej w Polsce. Wirus jest obecny  w kraju od 12 lat, a  skutki mają zarówno wymiar produkcyjny, jak i ekonomiczny.

Zgodnie z danymi za 2025 r. Polska odnotowała 18 ognisk ASF u świń, natomiast w przypadku dzików – 2 832 ogniska.

Końcówka 2025 r. przyniosła ogniska ASF u dzików na terenie powiatu piotrkowskiego w województwie łódzkim. W miejscu uznawanym za serce polskiej hodowli trzody, gdzie do tej pory ASF nie był notowany. Tak zwanym przypadkiem „zero” były szczątki dzika, który oskórowany i wypatroszony podrzucony został na terenie gminy Rozprza w województwie łódzkim. ABW, Policja i Prokuratura Okręgowa w Piotrkowie Trybunalskim nadal wyjaśniają okoliczności podrzucenia dzika.

Prowadzone są działania prewencyjne, w tym przygotowania do wznowienia odstrzału sanitarnego, które mają zostać wsparte wykonaniem trwałych barier zapobiegających migracji dzików z obszaru objętego zakażeniem. Komisja Europejska wyznaczyła strefę objętą zakażeniem, obowiązującą do 10 marca 2026 r. Na terenie gminy Sulejów służby zastosowały bariery zapachowe mające ograniczyć migracje dzików.

– Ministerstwo Rolnictwa nie ogranicza się do monitorowania sytuacji. Wystąpiliśmy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o pilne wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym o jak najszybsze wykonanie trwałego ogrodzenia na terenie powiatu piotrkowskiego. To kluczowe, aby skutecznie odgrodzić ognisko choroby i przyspieszyć jej likwidację – zaznaczył minister Stefan Krajewski.

Jak wskazują analizy zawarte w badaniu „Koszty sektora rolnego związane z 11 latami ASF w Polsce” autorstwa prof. dr. hab. Benedykta Peplińskiego oraz dr. Janusza Wojtczaka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, skutki ASF w latach 2014–2024 były dla rolników wyjątkowo dotkliwe. W tym okresie stwierdzono 576 ognisk ASF w hodowlach, wybito łącznie 209 360 świń, a bezpośrednia wartość strat związanych z ubojem wyniosła ponad 106 mln zł. Całkowite straty rolników – uwzględniające m.in. koszty bioasekuracji, ale też niższe ceny skupu w czerwonych strefach oraz utracone dochody – szacowane są na 8,5–9,8 mld zł.

Choroba niebieskiego języka – apel o ostrożność przy zakupie zwierząt

Podczas spotkania omówiono również sytuację związaną z chorobą niebieskiego języka (BTV), która rozprzestrzenia się w Europie. Niektóre kraje zaczynają liczyć przypadki w tysiącach m. in.: Niderlandy (8 954), Niemcy (1 349) Francja (3 426), Szwajcaria (5 715) czy Włochy (3 360). W Polsce w 2025 roku było ich 83.

Choroba niebieskiego języka nie stanowi zagrożenia dla ludzi, jednak może powodować poważne straty produkcyjne w stadach przeżuwaczy. Wirus nie przenosi się bezpośrednio między zwierzętami – jego wektorem są owady kłująco-ssące z rodzaju Culicoides.

– Apeluję do hodowców o szczególną ostrożność przy zakupie zwierząt. Zwierzęta powinny pochodzić wyłącznie ze sprawdzonych źródeł i posiadać wymagane dokumenty. To jeden z kluczowych elementów ograniczania ryzyka szerzenia się chorób zakaźnych – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Resort rolnictwa oraz służby weterynaryjne przypominają, że podstawą ochrony stad przed chorobą niebieskiego języka jest profilaktyka: regularne kontrole weterynaryjne, zwalczanie owadów w pomieszczeniach inwentarskich, przestrzeganie zasad bioasekuracji oraz niezwłoczne zgłaszanie podejrzeń choroby do powiatowego lekarza weterynarii.

Grypa ptaków – sezonowe zwiększenie ryzyka

Zwrócono również uwagę, że okres zimowy sprzyja jest czasem zwiększonego ryzyka występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w stałym kontakcie z Inspekcją Weterynaryjną, monitorując sytuację i podejmując działania mające na celu ograniczenie zagrożeń dla gospodarstw utrzymujących drób.