– Wdrażamy rozwiązania, które unowocześnią system kontroli rybołówstwa i ułatwią jego funkcjonowanie. Elektroniczne raportowanie i monitoring pozwolą skuteczniej chronić żywe zasoby morza oraz zapewnią przejrzyste i równe zasady dla wszystkich uczestników rynku. Dzięki tym zmianom kontrola rybołówstwa będzie prowadzona sprawniej i zgodnie z obowiązującymi przepisami Unii Europejskiej – powiedział minister Stefan Krajewski.

Najważniejsza zmiana – cyfrowa kontrola rybołówstwa

Jedną z najważniejszych zmian jest szersze wykorzystanie technologii cyfrowych w nadzorze nad działalnością połowową. Wprowadzone zostanie elektroniczne raportowanie połowów przez wszystkie statki rybackie, niezależnie od ich wielkości. Kapitanowie będą prowadzić elektroniczne dzienniki połowowe oraz składać elektroniczne deklaracje wyładunkowe i przeładunkowe.

Statki rybackie o długości poniżej 12 metrów będą elektronicznie monitorowały ruch za pomocą aplikacji mobilnej. Natomiast jednostki o długości co najmniej 18 metrów, które według oceny ryzyka mogą naruszać obowiązek wyładunku, będą musiały, w przypadku decyzji Komisji Europejskiej, korzystać z systemu zdalnego monitorowania elektronicznego (REM).

Przepisy doprecyzowują również zasady monitorowania mocy silników statków rybackich oraz weryfikacji parametrów jednostek zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej.

Bardziej przejrzysty obrót produktami rybołówstwa

Przedsiębiorcy skupujący ryby będą elektronie raportowali sprzedaż lub przejęcie produktów rybołówstwa. Importerzy będą przekazywać świadectwa połowowe i dokumenty towarzyszące za pośrednictwem unijnego systemu CATCH.

Przepisy regulują także zasady ważenia produktów rybołówstwa pochodzących z połowów komercyjnych. Dzięki temu możliwe będzie dokładniejsze rozliczanie przyznawanych Polsce kwot połowowych poszczególnych gatunków ryb.

Skutki przyjęcia ustawy

Projektowane zmiany w ustawie:

• wprowadzają ujednolicone na terytorium Unii Europejskiej rozwiązania w zakresie wykonywania i kontroli rybołówstwa;
• umożliwią dalsze prowadzenie wyładunków produktów rybołówstwa przez polskie statki rybackie w polskich portach i przystaniach morskich;
• obniżą wysokości kar pieniężnych za poważne naruszenia przepisów Wspólnej Polityki Rybołówstwa;
• pozwolą na skrócenie terminu na dokonanie uprzedniego powiadomienia o wyładunku przez statki dalekomorskie;
• umożliwią stosowanie procedur postępowania dla kapitanów statków powyżej 12 m w przypadku awarii systemu VMS i dziennika elektronicznego;
• uproszczą składanie dokumentów sprzedaży i deklaracji przejęcia;
• wzmocnią nadzór nad wykorzystaniem kwot połowowych co może przełożyć się na wyższe kwoty połowowe ustanawiane przez Radę UE w przyszłości;
• umożliwią dalsze korzystanie ze środków finansowych Unii Europejskiej przeznaczonych dla rybołówstwa.

Kiedy przepisy wejdą w życie

Co do zasady ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Część przepisów dotyczących nowych rozwiązań elektronicznych, w tym elektronicznego raportowania przez najmniejsze statki, systemu REM oraz monitorowania mocy silników, zacznie obowiązywać 10 stycznia 2028 r. Z kolei przepisy dotyczące identyfikowalności produktów rybołówstwa, w tym cyfrowych systemów śledzenia produktów, wejdą w życie 10 stycznia 2029 r.