Dzisiejsze spotkanie z przedstawicielami sieci handlowych zostało zorganizowane z inicjatywy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego. Rozmowy dotyczyły w szczególności rozwoju tzw. lokalnej półki oraz skracania łańcuchów dostaw, roli marek własnych sieci handlowych w łańcuchu wartości sektora rolno-spożywczego, problemu błędnego znakowania produktów – w tym nadużyć oznaczenia „Produkt Polski” – a także potrzeby skrócenia terminów płatności za produkty łatwo psujące się. Poruszono również kwestię obowiązku zawierania pisemnych umów z rolnikami, obejmujących gwarancję ceny i odbioru, zasad wypłaty odszkodowań w przypadku anulowania zamówień, wprowadzenia umów ramowych zawieranych co najmniej na jeden sezon lub rok, zakazu zwrotów niesprzedanych produktów oraz zakazu karania dostawców za „niedostarczenie” towaru w sytuacjach siły wyższej. Istotną częścią rozmowy była także dyskusja o tym, jak wzmocnić pozycję polskich produktów na półkach sklepowych oraz jak poprawić model współpracy pomiędzy rolnikami a sieciami handlowymi.

Marki własne i współpraca z producentami

W odniesieniu do marek własnych sieci handlowych podkreślono, że ich udział w rynku światowym wynosi ok. 30% i systematycznie rośnie, stanowiąc trwały element rynku detalicznego. Przedstawiciele sieci zaznaczyli, że model marek własnych umożliwił rozwój wielu zakładów przetwórczych i producentów rolnych poprzez stabilną, długoterminową współpracę z handlem. Ograniczenie tego segmentu oznaczałoby realne ryzyko dla ciągłości produkcji w wielu przedsiębiorstwach.

Świadomość konsumenta i lokalni dostawcy

Uczestnicy spotkania byli zgodni co do kluczowej roli świadomości konsumentów w dokonywaniu świadomych wyborów zakupowych. Przedstawiciele sieci handlowych podkreślali, że od lat współpracują z lokalnymi dostawcami w celu skracania łańcuchów dostaw i zapewniania klientom jak najświeższych produktów. Zapewniali, że nie odnotowali  zwrotów zakontraktowanych świeżych produktów. Natomiast realizują także programy promocyjne umożliwiające sprzedaż owoców o obniżonych walorach wizualnych (np. po gradobiciu), ograniczając marnotrawstwo żywności.

Organizacje producentów

Zwrócono uwagę, że najbardziej efektywnym modelem współpracy z handlem jest współpraca z grupami producenckimi. Zrzeszanie producentów jest rozwiązaniem skutecznym i opłacalnym, zarówno dla rolników, jak i dla sieci handlowych. Model oparty na współpracy z pojedynczymi dostawcami w bardzo rozdrobnionej strukturze (np. setkami indywidualnych rolników dostarczających niewielkie partie towaru) jest organizacyjnie nieefektywny. W związku z tym tworzenie i wzmacnianie grup producenckich powinno być promowane i systemowo wspierane jako narzędzie ułatwiające dostęp lokalnych produktów do sieci handlowych.

Spotkanie było elementem stałego dialogu pomiędzy administracją publiczną a sektorem handlu detalicznego, ukierunkowanego na poprawę warunków współpracy z producentami rolnymi oraz na skuteczniejsze wzmacnianie obecności polskich produktów na rynku.

– Chcemy, aby dialog z sieciami handlowymi miał charakter stały, a nie incydentalny. Takie spotkania będą odbywać się regularnie, ponieważ tylko w ten sposób możemy realnie usprawniać współpracę z rolnikami i uwzględniać uwagi oraz doświadczenia sieci handlowych przy tworzeniu i wdrażaniu nowych rozwiązań – zapowiedział minister Krajewski.

Spotkanie zostało zorganizowane w dniu wejścia w życie nowych zasad oznakowania owoców i warzyw sprzedawanych luzem. Od 17 lutego 2026 r., obok dotychczasowej informacji pisemnej o kraju pochodzenia, sprzedawcy są zobowiązani do umieszczania wizualnego symbolu flagi państwa pochodzenia produktu. Informacja ta musi znajdować się w widocznym miejscu w pobliżu produktu, być czytelna i nie wprowadzać konsumenta w błąd. Do tej pory – zgodnie z przepisami unijnymi – przy sprzedaży owoców i warzyw bez opakowań wymagana była wyłącznie forma pisemna.

Stanowisko sieci handlowych

Przedstawiciele sieci handlowych wskazali, że większy efekt dla promocji krajowej produkcji przynosi wyraźne oznaczanie produktów polskich niż dodatkowe oflagowanie produktów zagranicznych. W ocenie sieci, nowe wymogi wiążą się z dodatkowymi nakładami organizacyjnymi i kosztami operacyjnymi, szczególnie że informacje o kraju pochodzenia są już obecne na etykietach cenowych i opakowaniach. Zwrócono również uwagę, że obowiązek flagowania w praktyce zostanie przeniesiony na pracowników sklepów, a wiele placówek – zwłaszcza mniejszych – nie dysponuje odpowiednią infrastrukturą (np. kolorowymi drukarkami). Uczestnicy spotkania podkreślili, że kluczowe znaczenie ma budowanie świadomości konsumentów i ich wiedzy o pochodzeniu oraz jakości produktów, a nie wyłącznie techniczne oznakowanie opakowań czy ekspozycji flagami krajów pochodzenia.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział, że sprawa oznaczeń flagami będzie monitorowana i omawiana podczas kolejnych spotkań.