Obok oficjalnych obrad istotnym kontekstem rozmów pozostaje planowana umowa handlowa Unii Europejskiej z krajami Mercosur. Jej potencjalne skutki dla unijnych rynków rolnych, opłacalności produkcji oraz dochodów rolników budzą coraz większe obawy wśród państw członkowskich.

Udział w spotkaniu politycznym ministrów rolnictwa UE był najważniejszym punktem wizyty ministra Stefana Krajewskiego w Brukseli. Dyskusje dotyczyły decyzji, które bezpośrednio wpłyną na funkcjonowanie gospodarstw rolnych, przyszłe wsparcie finansowe sektora oraz warunki handlu produktami rolno-spożywczymi.

– Głównymi tematami rozmów są przyszłość Wspólnej Polityki Rolnej i przyszłość europejskiego rolnictwa. Równolegle, poza salą obrad, jednym z kluczowych zagadnień pozostaje umowa handlowa z krajami Mercosur. Przed nami także liczne spotkania bilateralne dotyczące najbliższej przyszłości europejskiego rolnictwa – podkreślał minister Stefan Krajewski przed wylotem do Brukseli.

Jak zaznaczył, ostatnie protesty rolników w Brukseli wyraźnie pokazały narastające napięcia w sektorze oraz obawy związane z kierunkiem unijnej polityki rolnej i liberalizacją handlu. Sprzeciw wobec nowych regulacji i umów handlowych stanowi dziś istotne tło dla unijnych dyskusji.

Równolegle do spotkania politycznego odbywały się liczne rozmowy robocze i bilateralne z ministrami rolnictwa państw członkowskich. To właśnie one, obok debaty plenarnej, mają kluczowe znaczenie dla bieżących negocjacji i kształtowania stanowisk na forum UE.

Równe warunki konkurencji kluczowe dla rolników

W swoim wystąpieniu minister Stefan Krajewski podkreślił, że jednym z największych wyzwań dla europejskiego rolnictwa pozostaje zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku międzynarodowym.
– Popieramy pełne ujednolicenie wymagań dla produktów importowanych i tych wytwarzanych w Unii Europejskiej. Dotyczy to nie tylko bezpieczeństwa żywności, w tym pozostałości pestycydów i stosowania antybiotyków, ale również standardów zrównoważonego rozwoju – dobrostanu zwierząt, ochrony środowiska, klimatu oraz warunków pracy. Kluczowe jest skuteczne egzekwowanie tych zasad oraz wprowadzenie bezterminowych klauzul ochronnych w umowach handlowych – podkreślił minister.

Zwrócił uwagę, że bez realnej kontroli unijni rolnicy ponoszą wysokie koszty związane z rygorystycznymi normami, podczas gdy producenci z państw trzecich często nie są nimi objęci.

Umowy handlowe a bezpieczeństwo rynku rolnego

Istotnym elementem debaty była również polityka handlowa UE i jej wpływ na wrażliwe sektory produkcji rolnej.
– W umowach handlowych potrzebujemy skutecznych, bezterminowych mechanizmów ochronnych, dostosowanych do specyfiki rolnictwa i umożliwiających reakcję także na poziomie regionalnym – zaznaczył minister.

Wskazał także na konieczność utworzenia odrębnego funduszu, który pozwalałby rekompensować rolnikom straty wynikające z liberalizacji handlu. Obecne instrumenty ochronne nie gwarantują bowiem stabilności dochodów gospodarstw.

WPR po 2027 roku – budżet adekwatny do wyzwań

Minister Stefan Krajewski wyraźnie zaakcentował znaczenie Wspólnej Polityki Rolnej jako podstawy stabilności rolnictwa i obszarów wiejskich.
– Protesty rolników pokazują jasno, że marginalizowanie WPR prowadzi do napięć społecznych. Osłabienie tej polityki po 2027 roku byłoby poważnym błędem – zarówno politycznym, jak i społecznym – ocenił.

Jak podkreślił, aby WPR mogła skutecznie odpowiadać na wyzwania lat 2028–2034, jej budżet musi uwzględniać rosnące koszty produkcji, niestabilność rynków, a także dodatkowe zadania związane z bezpieczeństwem żywnościowym i transformacją klimatyczną.

Rosnące koszty i niepewność geopolityczna

Minister zwrócił uwagę na coraz trudniejszą sytuację ekonomiczną gospodarstw rolnych w całej UE.
– Ceny energii, nawozów, pasz i środków ochrony roślin rosną szybciej niż ceny skupu. Ta dysproporcja bezpośrednio uderza w dochody rolników i stabilność finansową gospodarstw – podkreślił.

Dodatkowym czynnikiem destabilizującym sytuację są wstrząsy geopolityczne, w tym wojna w Ukrainie, a także utrzymujące się zagrożenia epizootyczne, szczególnie dotykające produkcję zwierzęcą.

Uproszczenia, ale bez nowych obciążeń

Odnosząc się do inicjatyw deregulacyjnych poza WPR, minister zaznaczył, że ograniczanie biurokracji jest konieczne, jednak nie może prowadzić do nakładania na rolników nowych obowiązków ani pogłębiania wykluczenia cyfrowego.