W pierwszej kolejności pełna cyfryzacja postępowania w sprawach gospodarczych i sprawach własności intelektualnej.

Do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów- w ramach pakietu Deregulacja 2.0- trafił projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Projekt zakłada stworzenie spójnych ram prawnych dla elektronicznej komunikacji sądów z uczestnikami postępowań cywilnych, w tym pełną cyfryzację postępowania w sprawach gospodarczych i sprawach własności intelektualnej. W projekcie przewidziano w szczególności rozwiązania dotyczące:

• wnoszenia pism procesowych przez strony i ich pełnomocników oraz doręczenia korespondencji przez sąd w postępowaniu w sprawach gospodarczych i w spawach własności intelektualnej co do zasady wyłącznie z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego – portalu informacyjnego;
• prowadzenia akta sprawy w postępowaniu gospodarczym oraz postępowaniu w sprawach własności intelektualnej elektronicznie i udostępniania akt sprawy stronom i pełnomocnikom przez portal informacyjny (bez konieczności zamawiania akt i wizyty w sądzie!).
• wprowadzenia w postępowaniu w sprawach gospodarczych oraz w sprawach własności intelektualnej tytułów wykonawczych w postaci elektronicznej umieszczanych w repozytorium tytułów wykonawczych;
• dalszego upowszechnienia zdalnego udziału w posiedzeniach sądowych oraz uporządkowanie przepisów dotyczących organizacji posiedzenia ze zdalnym udziałem uczestników;
• wzmocnienia gwarancji procesowych stron na wypadek awarii systemów teleinformatycznych obsługujących postępowanie sądowe;
• wprowadzenia w przyszłości możliwości protokołowania z wykorzystaniem systemu automatycznego rozpoznawania mowy;
• stopniowego ujednolicania rozwiązań dotyczących systemów teleinformatycznych obsługujących postępowanie cywilne.

Cyfryzacja spraw karnych

Zgodnie z założeniami wpisanymi do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów cyfryzacją objęte zostanie także postępowanie karne – zarówno na etapie przygotowawczym, jak i sądowym w wybranych kategoriach spraw.

• E-akta i cyfrowa komunikacja pełnomocników zawodowych: wniesienie pism procesowych oraz ich doręczanie pomiędzy sądem a prokuratorem, obrońcą, pełnomocnikiem i Prokuratorią Generalną RP odbędzie się wyłącznie za pośrednictwem Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych. Rozwiązanie to obejmie określone kategorie spraw, przede wszystkim sprawy karne rozpoznawane w I instancji przez sądy okręgowe.
• Elektroniczne orzeczenia: postanowienia, zarządzenia, uzasadnienia oraz protokoły będą sporządzane w formie cyfrowej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Przed sądami zasada ta obejmie wyznaczone kategorie spraw, natomiast w postępowaniu przygotowawczym dotyczyć będzie wszystkich dokumentów z wyjątkiem protokołów.
• Ułatwienia w komunikacji: na etapie postępowania przygotowawczego każdy uczestnik uzyska możliwość elektronicznego kontaktu z organami prowadzącymi sprawę. Z kolei w postępowaniu sądowym profesjonalni pełnomocnicy zostaną do tego zobowiązani, natomiast pozostali uczestnicy będą mogli skorzystać z drogi cyfrowej dobrowolnie.
• Sprawniejszy obieg dokumentów: likwidacja wymogu przesyłania papierowych tomów akt wyeliminuje wielotygodniowe opóźnienia, m.in. przy rozpoznawaniu zażaleń na środki zapobiegawcze.

Przyjęcie projektu dotyczącego spraw karnych przez Rząd planowane jest na pierwszy kwartał 2027 r.

Proponowane rozwiązania to ważny etap modernizacji polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ich celem jest usprawnienie procedur sądowych oraz skrócenie czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie spraw. Rezygnacja z tradycyjnego obiegu papierowego w codziennej pracy sądów, prokuratur i organów ścigania pozwoli zaoszczędzić czas oraz zasoby, przyspieszając wymianę informacji między wszystkimi uczestnikami postępowań.

Cyfryzacja ma przy tym wspierać obywateli i przedsiębiorców w codziennym kontakcie z wymiarem sprawiedliwości, przy jednoczesnym zachowaniu pełnych gwarancji procesowych i możliwości tradycyjnego załatwiania spraw dla osób, które tego potrzebują.