Powrót

Decyzja w sprawie Starska przeciwko Polsce (skarga nr 18822/18)

22.01.2026

Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej ETPC lub Trybunał) opublikował 22 stycznia 2026 r. decyzję z 18 grudnia 2025 r. w sprawie skargi Starska przeciwko Polsce (skarga nr 18822/18). W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła na podstawie art. 8 i art. 14 Konwencji w związku z art. 8, że w latach 2015–2017 polskie władze odmówiły jej zmiany nazwiska poprzez dodanie do niego nazwiska jej długoletniej partnerki, pani C.P. Chociaż postępowanie, które dało podstawę do wniesienia skargi do ETPC nie dotyczyło bezpośrednio kwestii związków partnerskich lub małżeństw osób tej samej płci, powodem odmowy zmiany nazwiska był fakt, że skarżąca pozostawała w związku partnerskim ze swoją partnerką, a nie była z nią w związku małżeńskim. Władze podkreśliły, że prawo krajowe nie zapewnia ochrony prawnej parom tej samej płci, a wspólne pożycie nie stanowi istotnego powodu wymaganego przez prawo do zmiany nazwiska.

Po wniesieniu niniejszej skargi, skarżąca w 2022 r. zawarła związek małżeński z nową partnerką w Norwegii. W tym samym roku udało jej się zmienić w polskim rejestrze stanu cywilnego nazwisko na nazwisko swojej żony. W 2024 r. para rozstała się, a skarżąca powróciła do swojego panieńskiego nazwiska, choć obecnie sytuacja ta ma zastosowanie wyłącznie w Norwegii.

Rząd zgłosił swoje wstępne zastrzeżenia odnośnie do niewyczerpania przez skarżącą krajowych środków odwoławczych oraz wniósł o skreślenie skargi z listy rozpoznawanych spraw na podstawie art. 37 ust. 1 lit. c) Konwencji.

W ocenie Trybunału, po analizie ustalonego stanu faktycznego, wydaje się, że skarżąca nie jest już zainteresowana zmianą nazwiska na P. ani nie odczuwa w żaden sposób skutków odmowy zezwolenia na zmianę nazwiska przez polskie władze w latach 2015–2017. W związku z powyższym, ETPC podjął decyzję o skreśleniu skargi z listy rozpoznawanych spraw na podstawie art. 37 ust. 1 lit. c) Konwencji z uwagi na brak dalszego zainteresowania skarżącej podtrzymaniem skargi.

ETPC podkreślił w przedmiotowym orzeczeniu, że brak uznania lub ochrony związku między skarżącą a C. P. przez Polskę był głównym przedmiotem wyroku Trybunału z dnia 12 grudnia 2023 r., w którym stwierdzono naruszenie art. 8 Konwencji (Przybyszewska i inni przeciwko Polsce). Trybunał podkreślił, że jest świadomy, że wykonanie tego wyroku jest w toku, a Polska wyraziła zobowiązanie do jego wykonania (Gruszczyński-Ręgowski przeciwko Polsce). Jednym z najważniejszych ogólnych środków zaproponowanych przez rząd, podlegających nadzorowi Komitetu Ministrów, jest wprowadzenie do krajowego systemu prawnego instytucji związku partnerskiego, która zapewni formalne uznanie i ochronę osobom pozostającym w związkach tej samej płci.

{"register":{"columns":[]}}