Jak chronić praworządność? Ruszyła Polsko-Niemiecka Letnia Szkoła Praworządności w Krakowie
08.09.2026
W Krakowie wystartowały zajęcia w Polsko-Niemieckiej Letniej Szkole Praworządności - wspólnym przedsięwzięciu resortów sprawiedliwości Polski i Niemiec.
Przez najbliższy tydzień 30 młodych prawników i studentów z obu krajów będzie brać udział w wykładach i praktycznych warsztatach z udziałem wybitnych ekspertów. Głównym celem spotkania jest wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak chronić demokrację, niezależne sądy i wolności obywatelskie we współczesnym, pełnym wyzwań i zawirowań świecie.
Zagrożenia dla praworządności i niezależności sądownictwa
W obliczu erozji instytucji demokratycznych i narastających tendencji autorytarnych ochrona praworządności staje się jednym z najważniejszych wspólnych wyzwań.
Choć większość młodych Europejczyków deklaruje przywiązanie do demokracji, współczesne kryzysy pokazują, że potrzebujemy nowych, odpornych na wstrząsy mechanizmów prawnych i instytucjonalnych.
Żyjemy w czasach, w których populiści coraz częściej dochodzą do władzy. To politycy, którzy przekonują, że mają proste odpowiedzi na złożone i skomplikowane pytania. Wielu z nich buduje swoje przywództwo na nienawiści i wskazywaniu wrogów społeczeństwa, którymi mogą być mniejszości narodowe czy osoby wykonujące określone zawody. Jednocześnie ci sami politycy przedstawiają siebie jako jedyną ochronę przed tymi zagrożeniami. Posługując się populistycznymi hasłami, dążą do stworzenia sytuacji, w której sądownictwo staje się jedynie fasadą - powiedział podczas uroczystego rozpoczęcia podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur.
Wiceminister Mazur podkreślił, że praworządność stanowi fundamentalną gwarancję ochrony praw i wolności obywatelskich, a jej osłabienie może prowadzić do stopniowego ograniczania demokracji i nadużywania władzy.
Pamiętajmy, że rządy prawa są jak tlen. Dopóki jest ich pod dostatkiem, pozostają bezbarwne i przezroczyste - nie zauważamy ich w codziennym życiu, traktując jako coś naturalnego i danego nam na zawsze. Kiedy jednak zaczyna ich brakować, zaczynamy się dusić. Pojawiają się nietolerancja, cenzura, nienawiść czy przemoc. Upewnijmy się, że nie zabraknie nam rządów prawa, ponieważ są one równie potrzebne jak czyste powietrze - zakończył swoją wypowiedź wiceminister Mazur.
O czym będą rozmawiać uczestnicy
Polsko – Niemiecka Letnia Szkoła Praworządności to wspólna inicjatywa resortów sprawiedliwości obu krajów, której celem jest wymiana doświadczeń i poszukiwanie odpowiedzi na wyzwania współczesnego świata.
Podczas siedmiu dni uczestnicy programu będą prowadzić dyskusje w ramach dziesięciu bloków tematycznych, poświęconych praworządności, demokracji i ochronie praw człowieka.
Zajęcia łączą wykłady prowadzone przez ekspertów z praktycznymi warsztatami opartymi na przygotowanych projektach oraz interaktywnymi dyskusjami.
W programie zaplanowana została również wizyta w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau, przypominająca o tragicznych skutkach autorytaryzmów i totalitaryzmów.
W oficjalnym rozpoczęciu zajęć (7 września) udział wzięli: podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego prof. nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Mirosław Wyrzykowski, była sędzia Federalnego Sądu Konstytucyjnego prof. Susanne Baer, reprezentantka niemieckiego Ministerstwa Sprawiedliwości Jana Neissendorfer, oraz prof. Piotr Girdwoyń, dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Wydarzenie otworzył koordynator całego programu dr hab. Jakub Urbanik, prof. Uniwersytetu Warszawskiego.
Zdjęcia: Paweł Mazurek/MS
Baza zdjęć dla mediów: 2026.09.07-11 | Polsko-Niemiecka Letnia Szkoła Praworządności w Krakowie | Flickr