Kto i w jakich sytuacjach może otrzymać pomoc?

Wsparcie finansowane ze środków Funduszu skierowane jest do każdej osoby pokrzywdzonej przestępstwem, bez względu na jej wiek, płeć, status materialny czy rodzaj doznanej krzywdy. O pomoc mogą ubiegać się również członkowie rodzin oraz świadkowie zdarzeń.

Najczęstsze kategorie przestępstw uprawniające do skorzystania z programu to:

• Przemoc domowa: w tym znęcanie się fizyczne, psychiczne, seksualne czy ekonomiczne, a także przemoc wymierzona bezpośrednio w kobiety i dzieci.
• Wypadki drogowe: zdarzenia komunikacyjne, w których poszkodowani doznali uszczerbku na zdrowiu lub stracili bliskich.
• Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu: pobicia, uszkodzenia ciała, rozboje czy zabójstwa (wsparcie dla rodzin ofiar).
• Przestępstwa majątkowe i oszustwa: kradzieże, oszustwa internetowe, wyłudzenia pieniędzy, które doprowadziły ofiarę do nagłego kryzysu finansowego.

Rzeczywisty zakres pomocy - co finansuje Fundusz?

Wsparcie świadczone w ramach ogólnopolskiej Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem ma charakter interdyscyplinarny. Odpowiada zarówno na natychmiastowe kryzysy, jak i na długofalowe potrzeby poszkodowanych:

Pomoc medyczna i terapeutyczna:

Pokrywanie kosztów psychoterapii, pomocy psychiatrycznej i psychologicznej.
Finansowanie niezbędnych leków, wyrobów medycznych oraz zabiegów rehabilitacyjnych (np. po pobiciu lub wypadku drogowym) o ile nie podlegają refundacji.

Pomoc bytowa i socjalna:

Pokrywanie kosztów czasowego zakwaterowania lub udzielenia schronienia (np. w hostelu lub specjalistycznym ośrodku wsparcia).
Finansowanie okresowych dopłat do bieżących zobowiązań czynszowych (np. gdy ofiara ucieka od sprawcy i musi wynająć nowe mieszkanie).

Wsparcie codzienne i rzeczowe:

Pokrywanie kosztów żywności lub przekazywanie bonów żywnościowych.
Zakup odzieży, bielizny, obuwia oraz środków higieny osobistej i czystości.

Edukacja dzieci:

Pokrywanie kosztów związanych z kształceniem w szkołach i przedszkolach publicznych (np. zakup podręczników, opłaty za obiad).

Wsparcie prawne:

Organizowanie i finansowanie profesjonalnych porad prawnych pomagających przejść przez procedury sądowe.

Czego Fundusz nie robi?

Fundusz nie jest bezpłatnym punktem zaopatrzenia ani instytucją powołaną do wypłaty rekompensat finansowych. Z tego względu każda decyzja o udzieleniu pomocy opiera się na twardych i rygorystycznych kryteriach:

• Brak wypłat gotówkowych: Fundusz nie wypłaca pieniędzy „do ręki” ani nie przelewa żadnych środków na prywatne konta bankowe beneficjentów. Wszelkie płatności (np. za czynsz, leki, terapię) są realizowane bezgotówkowo - bezpośrednio na konta usługodawców (np. właściciela wynajmowanego mieszkania, apteki czy terapeuty) na podstawie przedstawionych faktur.
• Zakaz finansowania dóbr osobistych i luksusowych: Fundusz nie kupuje rowerów, hulajnóg, samochodów, komputerów, telefonów komórkowych czy sprzętu AGD (np. pralek, lodówek, telewizorów). Tego typu roszczenia są z mocy prawa odrzucane. Jedynym wyjątkiem są specjalistyczne urządzenia medyczne i rehabilitacyjne, pod warunkiem, że ich zakup zalecił lekarz prowadzący w celu ratowania zdrowia.
• Wymóg bezpośredniego związku z przestępstwem: Każda udzielona pomoc rzeczowa musi wynikać bezpośrednio ze skutków przestępstwa. Oznacza to, że zakup odzieży czy żywności jest możliwy tylko wtedy, gdy przestępstwo pozbawiło ofiarę środków do życia lub dostępu do własnego domu. Fundusz nie finansuje ogólnej, trudnej sytuacji życiowej, która nie jest związana z czynem zabronionym.

Gdzie i jak uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

Osoby pokrzywdzone, które nie są w stanie ponieść kosztów wynajęcia adwokata, mogą również skorzystać z dedykowanych punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, które specjalizują się m.in. w sprawach dotyczących przemocy domowej:

• Stacjonarnie: W punktach zlokalizowanych w każdym powiecie, gdzie na poszkodowanych czekają profesjonaliści potrafiący pomóc w trudnej sytuacji kryzysowej.
• Zdalnie (telefonicznie lub online): Rozwiązanie przygotowane z myślą o osobach, które ze względów bezpieczeństwa lub zdrowotnych nie mogą opuścić miejsca zamieszkania. Prawnicy udzielają porad przy użyciu telefonu lub komunikatorów internetowych.

Więcej informacji znajdziesz tu: https://zapisy-np.ms.gov.pl/

Procedura: jak zacząć?

Wnioskowanie o pierwszą pomoc zostało skrócone do minimum, aby skrócić czas reakcji w sytuacjach zagrożenia:

Kontakt z ośrodkiem: wystarczy zadzwonić, napisać e-mail lub przyjść osobiście do jednego z setek ośrodków w Polsce (ich lista dostępna jest tu: https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/news,40236,lista-osrodkow-wsparcia---pomoc-pokrzywdzonym.html).

Uproszczony wniosek: na miejscu osoba pierwszego kontaktu pomaga wypełnić prosty formularz. Na pierwszym etapie nie trzeba przedstawiać wyroków sądowych, dokumentów ani szczegółowych dowodów. Pomoc doraźna (np. schronienie, jedzenie) może zostać przyznana natychmiast po wstępnej ocenie sytuacji przez pracownika ośrodka.