Koniec z wielogodzinnym staniem przed sądem

Dotychczasowa praktyka sądowa często zmuszała uczestników postępowań do wielogodzinnego stania przed obliczem sądu, co dla wielu osób było wyczerpujące zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Nowelizacja dostosowuje polskie przepisy do standardów obowiązujących w wielu innych krajach Unii Europejskiej. Nowy przepis daje osobom przesłuchiwanym prawo do wyboru wygodnej dla nich pozycji podczas składania zeznań czy wyjaśnień.

Widziałem, jak strony postępowań, świadkowie i biegli, stojąc przed sądem, nierzadko przez wiele godzin, podczas gdy wszyscy pozostali na sali siedzieli, z wyraźnym zmęczeniem przestępowali z nogi na nogę. Widziałem również osoby, które z wyczerpania musiały podpierać się mównicy. W wielu sądach państw Unii Europejskiej świadkowie, strony i biegli składają zeznania lub wyjaśnienia na siedząco. Uważam, że również w Polsce możemy wprowadzić takie rozwiązanie – powiedział minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Do tej pory zmiana pozycji na siedzącą wymagała zgody sądu, co nierzadko wiązało się z koniecznością tłumaczenia się ze swojego stanu zdrowia czy wieku. Nowe przepisy eliminują tę barierę.

Zmiana odpowiada na potrzeby uczestników postępowań

Wprowadzenie nowego przepisu wpisuje się w działania zmierzające do zwiększenia dostępności postępowań sądowych. Możliwość występowania przed sądem w pozycji siedzącej może mieć szczególne znaczenie dla osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, kobiet w ciąży czy osób, których stan zdrowia utrudnia długotrwałe pozostawanie w pozycji stojącej. Zmiana ta może również pozytywnie wpłynąć na efektywność samych przesłuchań.

Specjaliści wskazują, że osoba składająca zeznania w pozycji siedzącej mówi więcej. Dla sądu ma to istotne znaczenie, ponieważ ułatwia dotarcie do prawdy. Równie ważne jest jednak to, aby uczestnicy postępowania mogli czuć się przed sądem swobodnie. Pozycja siedząca temu sprzyja, zwłaszcza że samo stawienie się przed wymiarem sprawiedliwości wiąże się z dużym stresem – podkreślił szef resortu sprawiedliwości.

Proponowana regulacja ma na celu zwiększenie komfortu osób uczestniczących w postępowaniach sądowych, przy jednoczesnym zachowaniu powagi i sprawności czynności procesowych. Rozwiązanie będzie miało zastosowanie do świadków, biegłych oraz stron postępowania, chyba że odrębne przepisy będą wymagały innego sposobu przeprowadzenia przesłuchania.

To krok w stronę budowania instytucji państwowych, które są bardziej przyjazne i wyrozumiałe dla obywateli w trudnych dla nich momentach życiowych.