Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z Ministerstwem Rozwoju i Technologii uczestniczy w pracach Komisji ONZ ds. Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL)
20.07.2026
Podczas trwającej w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku pięćdziesiątej dziewiątej sesji, Komisja pracowała nad istotnymi reformami dotyczącymi mechanizmu rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem (ISDS).
Komisja zakończyła prace nad projektem Statutu Centrum Doradczego ds. Rozstrzygania Międzynarodowych Sporów Inwestycyjnych, który zostanie przedłożony Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ w celu jego przyjęcia. Projekt ten przewiduje utworzenie Centrum Doradczego, którego celem jest wspieranie państw w zapobieganiu sporom inwestycyjnym oraz zarządzaniu nimi. Oczekuje się, że Centrum będzie świadczyć usługi w zakresie doradztwa prawnego, szkoleń oraz wsparcia w reprezentacji procesowej, kierowane w szczególności do krajów rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych.
Ponadto Komisja przyjęła Uzupełniające przepisy UNCITRAL dotyczące prowadzenia postępowań w sprawie rozstrzygania międzynarodowych sporów inwestycyjnych. Nowe przepisy mają na celu usprawnienie ram proceduralnych mechanizmu ISDS. Komisja przyjęła te przepisy jako samodzielny instrument, z którego będą mogły korzystać strony sporu oraz strony umów międzynarodowych. Finalizacja tych tekstów stanowi kolejny ważny etap szerszych prac reformatorskich prowadzonych przez UNCITRAL w tej dziedzinie.
Równocześnie Komisja UNCITRAL przyjęła kluczowe dokumenty mające na celu zwiększenie pewności co do uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych w formie elektronicznej oraz szersze stosowanie zawiadomień o wszczęciu arbitrażu w tej formie. Dokumenty te opracowano w ramach projektu UNCITRAL dotyczącego rozstrzygania sporów w gospodarce cyfrowej i obejmują one:
- zalecenie dotyczące wykładni Konwencji nowojorskiej w odniesieniu do orzeczeń arbitrażowych w formie elektronicznej, potwierdzające zasadę niedyskryminacji i gwarantujące, że odmowa uznania lub wykonania orzeczenia arbitrażowego nie nastąpi wyłącznie z powodu jego formy elektronicznej;
- zmienione przepisy Modelowej ustawy o międzynarodowym arbitrażu handlowym wraz z odpowiednimi aktualizacjami noty wyjaśniającej, wyraźnie dopuszczające orzeczenia arbitrażowe i zawiadomienia o wszczęciu arbitrażu w formie elektronicznej;
- dodatkową notę do Wytycznych UNCITRAL w sprawie organizacji postępowania arbitrażowego, mającą na celu zapewnienie praktycznych wskazówek dla stron postępowania, składów orzekających oraz instytucji arbitrażowych.
Dokumenty te nie stanowią pojedynczego rozwiązania, lecz tworzą spójny pakiet, którego celem jest zwiększenie pewności prawnej i promowanie szerszego wykorzystania dokumentów arbitrażowych w formie elektronicznej. Przyjęcie tych tekstów stanowi kolejny istotny etap prac UNCITRAL w dziedzinie międzynarodowego arbitrażu handlowego.
Dodatkowo w trakcie prac Przedstawiciel Polski (członek delegacji RP z ramienia Ministerstwa Sprawiedliwości) został wybrany do ścisłego kierownictwa w/w posiedzenia, co podkreśla aktywną rolę Polski w prowadzonych pracach oraz przyczynia się do zwiększania potencjału działań międzynarodowych RP w tym zakresie.
Więcej informacji na stronie - https://uncitral.un.org/en oraz https://uncitral.un.org/en/news/uncitral-adopts-key-texts-facilitate-use-arbitral-awards-and-notices-arbitration-electronic