W spotkaniu uczestniczyli także przedstawiciele Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie, Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, Biura Badań Kryminalistycznych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Centralnego Biura Śledczego Policji.

Niezależni biegli jednym z głównych wyzwań w sprawach korupcyjnych

Przedstawiciele NABU i SAPO wskazali, że jednym z najpoważniejszych wyzwań w ściganiu korupcji na najwyższych szczeblach władzy jest dostęp do wykwalifikowanych, niezależnych i odpornych na naciski biegłych. Jak podkreślano, w sprawach dotyczących wysokich urzędników, polityków i oligarchów opinie biegłych mają często decydujące znaczenie dla powodzenia oskarżenia przed sądem.

Podczas spotkania omówiono także rosnące znaczenie ekspertyz dotyczących materiałów audio i wideo. Przedstawiciele ukraińskich instytucji zwrócili uwagę na coraz częstsze kwestionowanie autentyczności nagrań oraz zarzuty dotyczące manipulacji z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji.

Polskie doświadczenia w zakresie ekspertyz sądowych

Przedstawiciele Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie przedstawili doświadczenia związane z organizacją pracy instytucji eksperckich, przygotowaniem kadr oraz zapewnianiem jakości i wiarygodności opinii.

Jak wskazano, pozyskiwanie kadr dla Instytutu opiera się m.in. na współpracy z uczelniami, a część przyszłych pracowników rozpoczyna współpracę z Instytutem jeszcze na etapie studiów. Podstawą budowania kompetencji jest ciągła edukacja, przygotowanie naukowe i rozwój pracowników, ponieważ obszar ekspertyz sądowych stale ewoluuje i nie można opierać się wyłącznie na wcześniej zdobytej wiedzy.

Podkreślono również, że we współczesnej pracy biegłego coraz większe znaczenie mają nie tylko kompetencje merytoryczne, ale także umiejętność pracy zespołowej, komunikatywność i gotowość do dalszego rozwoju zawodowego.

Omówiono także rozwiązania służące zapewnianiu jakości i niezależności ekspertyz. Polskie instytucje eksperckie opierają swoją działalność na rygorystycznych procedurach wewnętrznych, wymagających szczegółowego dokumentowania każdego etapu procesu badawczego. W wybranych sprawach analizy są prowadzone niezależnie przez dwóch ekspertów, co dodatkowo wzmacnia wiarygodność opinii.

Ekspert powinien mieć zapewnione warunki pozwalające na rzetelne wykonywanie swoich obowiązków. To nie tylko kwestia infrastruktury czy wynagrodzenia, ale również atmosfery pracy i zaufania budowanego przez lata. Silna i niezależna instytucja ekspercka opiera się na szacunku i wiarygodności, które można budować długo, a utracić bardzo szybko - podkreślił dyrektor Instytutu Ekspertyz Sądowych Dariusz Zuba podczas spotkania.

Wymiana doświadczeń i dalsza współpraca

Wiceminister Dariusz Mazur zadeklarował gotowość do dalszej współpracy z ukraińskimi partnerami w zakresie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk dotyczących funkcjonowania instytucji eksperckich oraz kształcenia biegłych.

Dzisiejsze spotkanie jest elementem szerszej współpracy. Chcemy pomóc Ukrainie zbudować niezależne instytucje eksperckie cieszące się autorytetem” – zadeklarował wiceminister Dariusz Mazur.

Spotkanie potwierdziło, że budowa silnych, niezależnych instytucji eksperckich to proces, w którym wymiana praktyk jest jednym z solidnych fundamentów.

Fot. Paweł Mazurek/MS