Doświadczenie w walce z dyskryminacją i mową nienawiści

Joanna Grabarczyk-Anders jest politolożką z kilkunastoletnim doświadczeniem w budowaniu skutecznych mechanizmów przeciwdziałania mowie nienawiści, rasizmowi oraz przestępstwom motywowanym uprzedzeniami.

W latach 2014-2016 była dyrektorką programu „Hejtstop”, organizowanego przez Stowarzyszenie „Projekt Polska”. Od 2022 roku współpracuje jako ekspertka z Żydowskim Stowarzyszeniem „Czulent”, zajmując się sprawami z zakresu dyskryminacji. Jest autorką badań dotyczących m.in. skali usuwania zakazanych treści oraz dezinformacji przez serwisy internetowe. Przeprowadziła kilkanaście szkoleń dla prokuratorów, policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych.

Przywrócenie prokuratorskiej specjalizacji

Od 2024 roku Joanna Grabarczyk-Anders wchodzi w skład Zespołu doradców przy Prokuratorze Generalnym ds. przeciwdziałania mowie nienawiści i przestępstwom motywowanym uprzedzeniami, a od 2025 roku stoi na jego czele.

Z jej udziałem Zespół opracował m.in. koncepcję przywrócenia specjalizacji prokuratorskiej w dziedzinie ścigania przestępstw motywowanych uprzedzeniami, utworzonej oficjalnie w lutym 2026 roku. W ramach przyjętych rozwiązań sprawy z tej kategorii trafiają do wyspecjalizowanej grupy prokuratorów z 49 prokuratur rejonowych oraz Prokuratury Okręgowej w Warszawie, wyznaczonej do prowadzenia spraw o najwyższym stopniu skomplikowania.

Efekty wprowadzonej specjalizacji:

• 258 spraw skierowanych do sądów (w tym 222 akty oskarżenia oraz 36 wniosków o skazanie, warunkowe umorzenie lub zastosowanie środków zabezpieczających),
• ponad 1000 przeszkolonych osób - w tym 250 prokuratorów, sędziów i asystentów, 600 policjantów oraz ponad 200 funkcjonariuszy Straży Granicznej,
• wdrożenie systemu badania akt - każda zakończona sprawa poddawana jest ocenie przez doświadczonego prokuratora.

Nowe inicjatywy i współpraca międzysektorowa

Z inicjatywy Joanny Grabarczyk-Anders oraz Zespołu podjęto działania na rzecz współpracy międzysektorowej. Wypracowywane są strategie reakcji instytucji publicznych i społeczeństwa obywatelskiego na postawy ekstremistyczne wśród młodzieży oraz na czyny zabronione popełniane przez nieletnich.

Trwają również prace nad zaleceniami dotyczącymi bezpiecznego dla uczestników przebiegu postępowań sądowych w sprawach o przestępstwa z nienawiści, a także nad wskazówkami dla rzeczników prasowych sądów, prokuratur i Policji.

O odznaczeniu

Odznaka Honorowa za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości nadawana jest przez Ministra Sprawiedliwości z własnej inicjatywy lub na wniosek innych instytucji. Przyznaje się ją za szczególne osiągnięcia w zakresie umacniania zasad praworządności, kształtowania kultury prawnej oraz sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Fot. Paweł Mazurek/MS

Baza zdjęć dla mediów: 2026.08.04 | Odznaka Honorowa za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości dla Joanny Grabarczyk-Anders | Flickr