Tematyka ochrony zwierząt jest jedną z najbardziej elektryzujących w obecnej kadencji Sejmu. Obecna na dzisiejszym seminarium wicemarszałek Sejmu Dorota Niedziela powołała specjalną komisję zajmującą się tą tematyką – podkreślił wiceminister Arkadiusz Myrcha otwierając spotkanie ekspertów.

Wskazał, że dorobek Sejmu obecnej kadencji pokazuje, że jest wielkie zapotrzebowanie, by poprawiać dobrostan zwierząt.

Udało się przyjąć tzw. ustawę łańcuchową i ustawę zakazie hodowli zwierząt na futra. Jesteśmy w toku procedowania kolejnych projektów, w tym obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt – mówił Myrcha.

Projekt obywatelski (druk sejmowy nr 700) zakłada m.in. stworzenie rejestru hodowców zwierząt oraz zwierząt hodowlanych, aby można było ustalić ich rzeczywistego właściciela, a także obowiązkowe umowy o świadczeniu usług weterynaryjnych dla hodowców zwierząt.

Postulat powołania Biura Rzecznika Praw Zwierząt

Michał Hara z Departamentu Prawa Europejskiego Ministerstwa Sprawiedliwości zwrócił uwagę na potrzebę powołania Biura Rzecznika Praw Zwierząt:

Mamy rzeczników zajmujących się różnymi kwestiami. Dlaczego nie powołać Rzecznika Praw Zwierząt? To nie musi być duży urząd. Nie chodzi przecież o dublowanie kompetencji Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej czy innych instytucji. Chodzi o przekrojowe spojrzenie na system ochrony praw zwierząt i ewentualne podejmowanie działań w tym zakresie.

Hara zwrócił uwagę na przepisy prawne dotyczące ochrony praw zwierząt. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt:

Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

Obowiązków dotyczących zwierząt, jak wskazał Hara, jest w przywołanej ustawie znacznie więcej.

Odpowiednie reakcje karne wobec sprawców przemocy

Prokurator Agnieszka Goździk z Prokuratury Krajowej, która monitoruje sprawy związane z ochroną zwierząt od 2016 roku, zwróciła uwagę na potrzebę spójności reakcji karnej w stosunku do sprawców przemocy wobec zwierząt. Mówiła o tym zagadnieniu, analizując rozbieżności między wnioskami prokuratorów a orzeczeniami sądów w sprawach o znęcanie się nad zwierzętami.

W 2016 roku skierowaliśmy pisma do wszystkich prokuratur regionalnych z prośbą o przywiązywanie większej wagi do prowadzenia postępowań dotyczących ochrony praw zwierząt. Nasze uwagi dotyczyły prowadzenia postępowań. Zwróciliśmy również uwagę na koniczność prawidłowego formułowania wniosków dotyczących wymiaru kary – mówiła prokurator.

Podkreśliła, że najbardziej dotkliwy dla sprawcy jest wyrok w postaci nawiązki, zakaz posiadania zwierząt i prowadzenia określonej działalności, szczególnie jeżeli mamy do czynienia z hodowcą czy sprzedawcą zwierząt.

Brak takiego orzeczenia powoduje powtarzalność zachowań – oceniła prokurator Goździk.

Prokurator Marek Rusin z Prokuratury Rejonowej w Świdnicy zwrócił uwagę na konieczność zaostrzenia kar za znęcanie się nad zwierzętami. Zaproponował karę od 6 miesięcy do 8 lat więzienia za znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem.

Wśród rekomendacji seminaryjnych zwrócono uwagę również na:

• konieczność edukowania w zakresie ochrony zwierząt organów ścigania,
• edukacji i kształtowania świadomości społecznej,
• ustanowienie NIK jako strony w kontrolach w schroniskach zwierząt,
• postulat rejestracji umów sprzedaży zwierząt,
• konieczność zabezpieczania zwierząt przez prokuraturę,
• penalizację patostreamingu związanego ze zwierzętami,
• niski poziom wiedzy i doświadczenia biegłych sądowych,
• konieczność skuteczniejszej i bezwzględnej egzekucji kar poprzez zapewnienie lepszej koordynacji działań prokuratury,
• audyt postępowań wobec schronisk,
• certyfikację fundacji chroniących prawa zwierząt.

W seminarium uczestniczyli m.in. dr hab. Hanna Mamzer – UAM w Poznaniu, dr Agnieszka Gruszczyńska – Uniwersytet SWPS w Warszawie, dr Łukasz Rosiak – WSB Merito w Toruniu, dr Diana Dajnowicz-Piesiecka – Uniwersytet w Białymstoku, Andrzej Aleksandrowicz – dyrektor delegatury NIK w Zielonej Górze, mecenas Sara Balcerowicz. W dyskusji poruszono także kwestie dotyczące formy prowadzenia postępowania przygotowawczego, statystykom poświęconym znęcania się nad zwierzętami przez dzieci oraz związku agresji wobec zwierząt i agresji interpersonalnej.

Ministerstwo Sprawiedliwości przyjazne zwierzętom

Ministerstwo Sprawiedliwości wraz ze Służbą Więzienną wdraża wielowymiarową strategię ochrony praw zwierząt. Łączymy nowoczesną kulturę pracy z innowacyjną resocjalizacją, wsparciem merytorycznym kadr wymiaru sprawiedliwości oraz zdecydowaną walką z patologiami w systemie ochrony czworonogów.

Ministerialny standard: urząd przyjazny psom

Zgodnie z Zarządzeniem Dyrektora Generalnego ministerstwo już w styczniu tego roku otworzyło swoje drzwi dla czworonogów. Budynki Ministerstwa Sprawiedliwości oficjalnie stały się przestrzenią otwartą dla psów.

Pracownicy mogą wykonywać obowiązki w towarzystwie swoich psów. Stworzyliśmy klarowny regulamin, który dba o komfort zarówno zwierząt, jak i wszystkich osób przebywających w budynku. Psy goszczące w Ministerstwie są zdrowe, zaszczepione i dobrze zsocjalizowane.

Priorytetem jest wzajemny szacunek. Dlatego wprowadzenie zwierzaka wymaga zgody współpracowników. Na drzwiach gabinetów, w których gościmy czworonogi, pojawiają się specjalne oznaczenia ze zdjęciem psa, ułatwiające komunikację osobom z alergiami lub lękiem przed zwierzętami.

Wsłuchujemy się w głos społeczny

Działania wewnątrz Ministerstwa idą w parze z reformami zewnętrznymi, które były tematem m.in. spotkań z organizacjami społecznymi i sygnalistami. Nagłośnienie dramatycznych warunków w placówkach (m.in. w Sobolewie czy Garwolinie) stało się impulsem do zmian.

Aktywnie współpracujemy ze stroną społeczną, czego symbolem stały się niedawne spotkania Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka z celebrytkami walczącymi o prawa zwierząt - Dorotą „Dodą” Rabczewską i Małgorzatą Rozenek-Majdan.

Profesjonalizacja kadr: szkolenia w KSSiP

Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) uruchamia specjalistyczny cykl szkoleniowy „K25/26 Ochrona zwierząt – odpowiedzialność karna”. Program skierowany jest do sędziów, prokuratorów, asesorów oraz asystentów orzekających w wydziałach karnych.

Szkolenie ma na celu kompleksowe omówienie metodyki postępowania w sprawach przestępstw popełnianych na szkodę zwierząt oraz orzekania środków karnych.

Fot. Paweł Mazurek/MS

Baza zdjęć dla mediów: MS_GOV_PL’s albums | Flickr