Projekt dostosowuje polskie prawo do unijnych przepisów, których celem jest ułatwienie wymiany informacji o wyrokach karnych wydanych wobec obywateli państw trzecich (także bezpaństwowców oraz osób, których obywatelstwo jest nieznane). Przyjęte rozwiązania pozwolą na szybsze ustalenie, które państwa członkowskie posiadają dane o tych osobach w rejestrach karnych. Zwiększy to bezpieczeństwo UE oraz usprawni współpracę między unijnymi państwami.

Europa potrzebuje sprawnych narzędzi wymiany informacji o wyrokach karnych. Wdrażając ECRIS-TCN, wzmacniamy zasadę wzajemnego uznawania orzeczeń i budujemy system, który szybciej ujawnia wcześniejsze skazania obywateli państw trzecich, niezależnie od tego, w którym kraju UE zapadły – mówił Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek.

Przyjęty projekt wzmacnia bezpieczeństwo Polski i całej Unii Europejskiej. Zależy nam aby informacje o skazaniach obywateli państw trzecich były dostępne szybciej, trafiały do właściwego państwa członkowskiego i pozwalały skuteczniej chronić obywateli przed sprawcami przestępstw – dodał minister.

Najważniejsze rozwiązania

Nowe przepisy usprawnią wymianę informacji o wyrokach karnych dotyczących obywateli państw trzecich wydanych na terytorium UE.

• Do tej pory, aby zdobyć takie informacje, trzeba było wysyłać zapytania do wszystkich krajów UE – było to czasochłonne i mało efektywne.
• Nowy unijny system ECRIS-TCN znacznie skraca ten proces – poprzez zgromadzenie w centralnej bazie danych osobowych obywateli państw trzecich skazanych w państwach UE ułatwione zostanie ustalenie państwa, w którym dana osoba została skazana  i przesłanie do tego konkretnego państwa wniosku o informację z rejestru karnego.
• Poprzez wykorzystywanie danych biometrycznych ECRIS-TCN przyczyni się do poprawnej identyfikacji obywateli państw trzecich.

Kraje UE będą przekazywały do ECRIS-TCN dane alfanumeryczne i biometryczne skazanych obywateli państw trzecich.

• Dane będą dotyczyć także obywateli UE, którzy posiadają obywatelstwo państwa trzeciego.
• ECRIS-TCN będzie uzupełniał istniejący europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS).

Projekt wprowadza regulacje dotyczące zadań krajowych organów związanych z udziałem Polski w systemie ECRIS-TCN.

• Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego będzie organem centralnym wyznaczonym do realizacji zadań związanych z obsługą systemu ECRIS-TCN.
• Organy prowadzące postępowania karne zobowiązane zostały do pobierania odcisków linii papilarnych od obywateli państw trzecich w ramach prowadzonych przez nie postępowań.
• Wprowadzone regulacje będą wspierać realizację zasady wzajemnego uznawania wyroków karnych wydanych w innych państwach UE przez krajowe organy w toku prowadzonych przez nie postępowań.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw z wyjątkiem przepisów, których stosowanie uzależnione jest od uruchomienia systemu ECRIS-TCN i które wejdą w życie od daty uruchomienia tego systemu.

Uruchomienie ECRIS-TCN jest planowane w II kwartale 2026 r.