Zmiany te realizują unijną dyrektywę, której celem jest podniesienie skuteczności oraz sprawności postępowań oddłużeniowych.

Przyjęty przez rząd projekt zmian w Prawie upadłościowym to kolejny konkretny krok, którym realnie odciążamy sądy od czynności administracyjnych, pozwalając sędziom skupić się na orzekaniu w sprawach wymagających ich bezpośredniego zaangażowania. Największymi beneficjentami tych zmian będą jednak sami obywatele - osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i przechodzą proces upadłości konsumenckiej. Dzięki nowym przepisom cała procedura stanie się bardziej przejrzysta, odzyskiwanie płynności finansowej - szybsze, a powrót do pełnej aktywności społecznej i gospodarczej zdecydowanie łatwiejszy – mówi wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha.

Modyfikacje obejmują upadłość osób fizycznych, w tym zarówno osoby prowadzące działalność gospodarczą, jak i konsumentów, skupiając się przede wszystkim na etapie realizacji planu spłaty wierzycieli.

• Odciążenie sądów upadłościowych: Sąd nie będzie musiał z urzędu nadzorować wykonywania planu spłaty w każdej sprawie. Ponieważ to wierzyciele najlepiej wiedzą, czy otrzymują należne spłaty, sąd podejmie działania nadzorcze wyłącznie na wniosek zainteresowanych stron. Takie rozwiązanie ma wyraźnie przyspieszyć postępowania i ograniczyć zbędne czynności orzeczniczych.
• Szybsza spłata to szybsze oddłużenie: Jeżeli osoba upadła ureguluje należności przewidziane w planie przed czasem, zyska możliwość zwrócenia się do sądu o skrócenie okresu jego wykonywania. Po zakończeniu planu zacznie obowiązywać zasada automatycznego umorzenia pozostałych zobowiązań.
• Pełna jasność terminów i automatyczne umorzenie: W postanowieniu sądu o ustaleniu planu spłaty znajdzie się precyzyjna informacja o tym, kiedy zobowiązania upadłego zostaną umorzone. Informacja ta będzie również publikowana w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, co da dłużnikowi i wierzycielom pełną jasność co do dalszego przebiegu sprawy. Zobowiązania zostaną umorzone z mocy prawa po 3 miesiącach od zakończenia okresu, na który ustalono plan. Ten trzymiesięczny bufor czasowy pozwoli wierzycielom wystąpić do sądu o zmianę lub uchylenie planu, jeśli nie był on prawidłowo wykonywany.
• Szybszy powrót do normalnego funkcjonowania: Dane dotyczące osoby upadłej przestaną być ujawniane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych po upływie trzech lat od opublikowania informacji o umorzeniu zobowiązań z mocy prawa. Ma to realnie ułatwić osobom oddłużonym powrót do normalnego funkcjonowania gospodarczego.
• Prostsze koszty i jasne reguły dla syndyków: W postępowaniach wobec konsumentów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) tradycyjna zaliczka na koszty postępowania zostanie zastąpiona zryczałtowaną kwotą określoną z góry, co ma uprościć rozliczenia i przyspieszyć sprawy. Projekt precyzyjnie określa również zasady wynagradzania syndyka – co do zasady będzie ono równe jednemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw (bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez GUS).

Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.