Sędziowie będą mogli dłużej orzekać na nowych zasadach
20.11.2026
Doświadczeni sędziowie będą mogli łatwiej kontynuować orzekanie po ukończeniu 65. roku życia. Nowe przepisy zniosą obowiązek uzyskiwania zgody Krajowej Rady Sądownictwa, umożliwią zmniejszenie obciążenia sprawami oraz uporządkują zasady delegowania sędziów do innych zadań.
Sejm 19 listopada 2026 r. przyjął poprawki Senatu do nowelizacji przepisów regulujących ustrój sądów, kończąc parlamentarny etap prac nad ustawą. Celem zmian przygotowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości jest usprawnienie funkcjonowania sądów i lepsze wykorzystanie dostępnej kadry sędziowskiej. Nowe przepisy mają umożliwić doświadczonym sędziom dłuższą aktywność zawodową, a jednocześnie ograniczyć delegowanie ich do zadań niezwiązanych bezpośrednio z orzekaniem.
Dłuższe orzekanie bez zgody KRS
Jedną z najważniejszych zmian jest uproszczenie zasad dalszego orzekania przez sędziów po ukończeniu 65. roku życia.
Obecnie sędzia, który chce kontynuować służbę po osiągnięciu tego wieku, musi uzyskać zgodę Krajowej Rady Sądownictwa. Sędzia będzie mógł kontynuować służbę po ukończeniu 65. roku życia bez konieczności uzyskania zgody Krajowej Rady Sądownictwa. Warunkiem będzie złożenie odpowiedniego oświadczenia oraz przedstawienie zaświadczenia potwierdzającego zdolność do pełnienia obowiązków sędziowskich.
Nowe przepisy przewidują również możliwość zmniejszenia udziału w przydziale spraw do 50%. Dzięki temu sędziowie, którzy chcą kontynuować pracę, będą mogli wykonywać obowiązki przy mniejszym obciążeniu.
Ustawa przewiduje także możliwość powrotu do czynnej służby, na określonych warunkach, dla części sędziów pozostających już w stanie spoczynku.
Rozwiązania te mają pozwolić na zatrzymanie w sądach doświadczonych sędziów, wykorzystanie ich wiedzy i kompetencji oraz ograniczenie skutków braków kadrowych.
Nowe zasady delegowania sędziów
Nowelizacja porządkuje również zasady kierowania sędziów do wykonywania obowiązków poza sądami, w szczególności zadań administracyjnych, np. w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Delegacje pozaorzecznicze zostaną ograniczone czasowo, co do zasady do maksymalnie czterech lat. Decyzja o delegowaniu będzie musiała uwzględniać rzeczywistą potrzebę skierowania sędziego do innych zadań oraz wpływ jego nieobecności na funkcjonowanie macierzystego sądu.
Celem jest ograniczenie długotrwałego oddelegowywania sędziów od orzekania i zapewnienie bardziej przejrzystych zasad korzystania z delegacji.
Zmiany mają sprzyjać lepszemu wykorzystaniu kadry sędziowskiej i organizacji pracy sądów.
Sprawniejsze sądy dla obywateli
Nowelizacja jest elementem działań Ministerstwa Sprawiedliwości na rzecz poprawy sprawności wymiaru sprawiedliwości.
Umożliwienie dalszej pracy doświadczonym sędziom oraz racjonalne zasady delegowania mają pomóc sądom w utrzymaniu odpowiedniej obsady kadrowej i sprawniejszym prowadzeniu postępowań.
Dla obywateli oznacza to szansę na krótszy czas oczekiwania na rozpoznanie spraw i lepszą dostępność wymiaru sprawiedliwości.
Sejm uchwalił ustawę 22 października 2026 r. Senat 6 listopada wprowadził do niej pięć poprawek, które następnie zostały rozpatrzone przez Sejm 19 listopada. Po zakończeniu prac parlamentarnych ustawa zostanie skierowana do podpisu Prezydenta RP.