Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości za I kwartał 2026 r. sprawy frankowe stanowią obecnie około 25 proc. wszystkich oczekujących spraw cywilnych w sądach okręgowych oraz aż 70 proc. spraw oczekujących w sądach apelacyjnych.

W praktyce oznacza to, że znaczna część zasobów sądownictwa jest zaangażowana w rozpatrywanie jednej kategorii sporów, co wpływa na czas oczekiwania na rozstrzygnięcia w innych sprawach cywilnych.

Dzisiejsze głosowanie nad ustawą frankową to ważny krok zarówno dla ochrony konsumentów, jak i sprawności wymiaru sprawiedliwości. Naszym celem jest działanie na rzecz wszystkich obywateli i osób dochodzących swoich praw w sporach z bankami, ale także tych, którzy czekają na rozstrzygnięcie innych spraw sądowych. Proponowane rozwiązania nie ograniczają praw konsumentów. Przeciwnie, mają przyspieszyć dochodzenie roszczeń i usunąć zbędne bariery proceduralne. Jednocześnie odpowiadają na problem przeciążenia sądów – mówi dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta.

Nowe przepisy mają usprawnić prowadzenie postępowań frankowych, skrócić czas oczekiwania na wyroki oraz ograniczyć liczbę dodatkowych postępowań związanych z tymi sprawami.

Sprawniejsze rozpoznawanie postępowań frankowych oznacza szybsze rozstrzyganie także tysięcy innych spraw obywateli. To rozwiązanie, które skutecznie chroni konsumentów i jednocześnie zwiększa dostępność wymiaru sprawiedliwości dla wszystkich - dodaje Pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumenta.

Najważniejsze rozwiązania przewidziane w ustawie:

• Automatyczne zawieszenie spłaty rat po wniesieniu pozwu: Najistotniejszą zmianą dla kredytobiorców jest wprowadzenie automatycznego wstrzymania obowiązku spłaty rat kredytu z chwilą doręczenia pozwu bankowi, aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Rozwiązanie będzie działać z mocy prawa i nie będzie wymagało odrębnej decyzji sądu.
• Uproszczenie i przyspieszenie procedur sądowych: Nowe przepisy rozszerzają możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, przeprowadzania zdalnych przesłuchań świadków oraz składania zeznań przez strony na piśmie. W przypadku cofnięcia pozwu lub apelacji, postępowanie będą mogli umarzać referendarze sądowi.
• Rozliczenie roszczeń w jednym postępowaniu: Ustawa wydłuża termin na wniesienie przez bank powództwa wzajemnego do zakończenia postępowania przed sądem I instancji. Dzięki temu roszczenia kredytobiorcy i banku będą mogły zostać rozpoznane w ramach jednego procesu i rozstrzygnięte w jednym orzeczeniu. Ma to ograniczyć konieczność prowadzenia dwóch odrębnych postępowań sądowych - jednego z powództwa kredytobiorcy i drugiego dotyczącego roszczeń banku.
• Nowe zasady dotyczące skarg kasacyjnych: Ustawa przewiduje, że w sprawach frankowych Sąd Najwyższy będzie mógł zmienić postanowienie o przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej banku i odmówić jej przyjęcia do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje już istotne zagadnienie prawne lub nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa.

Korzyści dla kredytobiorców i całego wymiaru sprawiedliwości

Przyjęte rozwiązania mają przynieść korzyści zarówno frankowiczom, jak i wszystkim uczestnikom postępowań sądowych. Kredytobiorcy zyskają szybsze rozstrzygnięcia, natychmiastowe wstrzymanie spłaty rat po wniesieniu pozwu oraz krótszy okres naliczania odsetek.

Jednocześnie odciążenie sądów ma przyspieszyć rozpoznawanie innych spraw cywilnych. Przyjęcie ustawy przez Senat stanowi ostatni etap procesu legislacyjnego w parlamencie. Po podpisaniu ustawy przez Prezydenta RP i jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw nowe przepisy wejdą w życie po upływie przewidzianego w ustawie okresu vacatio legis i mają przyczynić się do usprawnienia funkcjonowania polskiego wymiaru sprawiedliwości.