Do konkursu zakwalifikowano 35 produkcji z dziewięciu państw i trzech kontynentów. Grand Prix w kategorii produkcji profesjonalnych zdobył film „Run to Stay Free” Zuzany Dubovej z Czech, a w kategorii produkcji amatorskich – „Play the Fiddle” Barbory Bažantovej i Adama Smrekovskiego, również z Czech.

Filmy o izolacji, resocjalizacji i powrocie do społeczeństwa

W tegorocznym konkursie znalazły się filmy z Polski, Czech, Włoch, Wielkiej Brytanii, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Malawi i Stanów Zjednoczonych.

Zaprezentowano zarówno produkcje profesjonalne, jak i amatorskie. Ich twórcy podejmowali tematy życia w izolacji penitencjarnej, resocjalizacji, powrotu do społeczeństwa po odbyciu kary oraz doświadczeń osób osadzonych, ich rodzin i funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Festiwal jest przestrzenią spotkania i wymiany doświadczeń filmowców, funkcjonariuszy, ekspertów oraz osób osadzonych. W ramach wydarzenia organizowane są również pokazy edukacyjne dla studentów, które zachęcają do dyskusji o funkcjonowaniu systemu penitencjarnego i społecznej readaptacji osób opuszczających zakłady karne.

Gala finałowa w Olsztynie

Gala finałowa festiwalu odbyła się 8 października 2026 r. w Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, kierownictwa Służby Więziennej, kuratorskiej służby sądowej, samorządów, środowiska filmowego oraz delegacji zagranicznych.

Wśród gości znaleźli się m.in. wiceministra sprawiedliwości Maria Ejchart, senator Gustaw Marek Brzezin, wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król, wiceprezydent Olsztyna Sylwia Rembiszewska-Piątek oraz przedstawiciele świata kultury i twórcy filmowi, w tym dr hab. Janusz Kijowski.

W gali uczestniczyli również przedstawiciele norweskich instytucji penitencjarnych: Dyrektoriatu Norweskiej Służby Więziennej (KDI) oraz Kolegium Uniwersyteckiego Norweskiej Służby Więziennej i Probacji (KRUS).

Kino, które przełamuje stereotypy

Festiwal „Prison Movie” to nie tylko przegląd filmów o życiu za murami więzień, lecz także przestrzeń do rozmowy o wolności, odpowiedzialności, resocjalizacji i powrocie do społeczeństwa.

Na znaczenie idei festiwalu zwrócił uwagę dr hab. Janusz Kijowski. Podkreślił, że wydarzenie podejmuje jeden z najważniejszych tematów - wolność, która jest największym darem, a jej utrata największą karą.

O potrzebie dostrzegania człowieka za murami więzienia mówiła również płk Renata Niziołek, Dyrektor Generalna Służby Więziennej. Zaznaczyła, że kino penitencjarne pozwala spojrzeć na doświadczenia osób pozbawionych wolności bez stereotypów i krzywdzących ocen. Pokazuje ludzkie historie, trudne wybory i możliwości zmiany. Podkreśliła także, że skuteczna resocjalizacja wymaga otwartości, uważności i gotowości do wysłuchania drugiego człowieka.

Nikt nie jest zdefiniowany wyłącznie przez swój najgorszy czyn, a powrót na właściwą drogę jest zawsze możliwy - powiedziała płk Renata Niziołek.

Organizatorami festiwalu są Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Olsztynie, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz Areszt Śledczy w Olsztynie. Współorganizatorem wydarzenia jest Ministerstwo Sprawiedliwości.

Laureaci XIII edycji festiwalu „Prison Movie”

• Grand Prix – produkcja profesjonalna: Zuzana Dubová, „Run to Stay Free”
• Grand Prix – produkcja amatorska: Barbora Bažantová i Adam Smrekovský, „Play the Fiddle”
• Nagroda za walory resocjalizacyjne: Monika Wojciechowska i Damian Anusz, „Re-witalizacja-socjalizacja”
• Nagroda za alternatywne spojrzenie: Sarah Beresford, „800 000 Voices”
• Nagroda za najlepszy reportaż: Vincent Scott Balcerek i Dawid Munro, „Stitch & Time”

Nagrody jury festiwalu

• Paola Beatrice Ortolani – „Makbet – Black Heart”
• Jan Gebert – „Konfrontace”
• Nikolay Rusakiev – „In Their Place”
• Justyna Mróz i Grzegorz Hińcza – „Acedia/Metanoia”

Skład jury

• dr hab. Mariola Marczak, prof. UWM – przewodnicząca jury
• Irena Telesz – aktorka filmowa i teatralna
• Joanna Wańkowska-Sobiesiak – dziennikarka i reportażystka
• dr hab. Urszula Doliwa, prof. UWM
• dr Adam Marzewski – dyrektor Muzeum Zamku w Ostródzie
• dr hab. Jerzy Czołgoszewski – adiunkt na Wydziale Nauk Społecznych UWM

 

 

Fot. Piotr Gołkowski