Polska w Wenezueli

System gospodarczy i najważniejsze strategie gospodarcze

Grenada jest niewielką, otwartą gospodarką wyspiarską, której struktura stopniowo przesuwa się od tradycyjnego rolnictwa w kierunku usług, przede wszystkim turystyki. Istotne znaczenie mają również budownictwo, handel, transport i usługi finansowe. Rolnictwo, w tym produkcja gałki muszkatołowej i kakao, nadal odgrywa rolę w eksporcie i zatrudnieniu, natomiast rybołówstwo oraz odnawialne źródła energii stanowią potencjalne obszary dalszej dywersyfikacji gospodarczej.

Pandemia COVID-19 doprowadziła w 2020 r. do spadku realnego PKB o 13,8%, głównie wskutek załamania ruchu turystycznego. W kolejnych latach nastąpiło ożywienie gospodarcze wspierane przez odbudowę turystyki i inwestycje. Dodatkowym wyzwaniem był huragan Beryl, który w lipcu 2024 r. spowodował znaczne szkody na wyspach Carriacou i Petite Martinique oraz w północnej części głównej wyspy. Według najnowszej oceny Międzynarodowego Funduszu Walutowego wzrost gospodarczy Grenady wyniósł w 2025 r. szacunkowo 4,4%, a prognoza na 2026 r. zakłada wzrost o około 3,1%. Ważnymi czynnikami wspierającymi aktywność gospodarczą pozostają turystyka, inwestycje i odbudowa infrastruktury. Jednocześnie gospodarka jest narażona na wahania popytu turystycznego, klęski żywiołowe oraz niepewność dotyczącą napływu środków z programu obywatelstwa przez inwestycje (CBI).

Do najważniejszych długoterminowych wyzwań należą ograniczanie nierówności społecznych, poprawa produktywności, tworzenie miejsc pracy dla młodzieży, zwiększanie odporności infrastruktury na katastrofy naturalne oraz dywersyfikacja źródeł dochodów. Szczególne znaczenie ma również zarządzanie finansami publicznymi i dochodami z programu CBI, które w ostatnich latach wspierały finansowanie inwestycji i poprawę sytuacji fiskalnej.

Priorytety rozwojowe rządu Grenady obejmują m.in. edukację, rolnictwo i bezpieczeństwo żywnościowe, gospodarkę morską, infrastrukturę fizyczną i cyfrową oraz transformację energetyczną.

Podstawowym dokumentem strategicznym jest Krajowy Plan Zrównoważonego Rozwoju Grenady na lata 2020–2035 (National Sustainable Development Plan, NSDP). Wyznacza on długoterminową wizję poprawy jakości życia mieszkańców oraz rozwoju gospodarczego i środowiskowego. Plan opiera się na trzech celach: wysokim poziomie rozwoju społecznego i ludzkiego, konkurencyjnej gospodarce wspieranej przez infrastrukturę odporną na zmiany klimatu i katastrofy oraz zrównoważonym rozwoju środowiska i bezpieczeństwie narodowym. Osiem rezultatów rozwojowych obejmuje m.in. poprawę zdrowia i edukacji, inkluzywny wzrost gospodarczy, konkurencyjne otoczenie biznesowe, nowoczesną infrastrukturę, odporność klimatyczną oraz bezpieczeństwo i efektywność energetyczną.

Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB

W 2025 r. gospodarka Grenady opierała się przede wszystkim na sektorze usług, który odpowiadał za około 64,9% PKB. Udział przemysłu, obejmującego m.in. budownictwo, przetwórstwo i energetykę, wynosił około 15,5% PKB, natomiast rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa – około 2,5% PKB.

Podstawą gospodarki Grenady pozostaje turystyka, która wspiera również rozwój budownictwa, transportu, handlu i usług finansowych. Ważnym czynnikiem wzrostu w 2025 r. były inwestycje budowlane związane z odbudową po huraganie Beryl oraz realizacją nowych projektów hotelowych i infrastrukturalnych.

Rolnictwo ma niewielki udział w PKB, ale nadal odgrywa istotną rolę w eksporcie i na obszarach wiejskich. Grenada, nazywana „wyspą przypraw”, produkuje przede wszystkim gałkę muszkatołową, kwiat muszkatołowy i kakao, a także cynamon, goździki, imbir i owoce tropikalne. W 2025 r. sektor rolny nadal odczuwał skutki huraganu Beryl z lipca 2024 r. W pierwszym półroczu 2025 r. produkcja gałki muszkatołowej spadła o 51,3%, a kwiatu muszkatołowego o 33,3% w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.

Sektor przemysłowy obejmuje głównie produkcję żywności i napojów, przetwórstwo produktów rolnych, produkcję rumu, wyroby lekkiego przemysłu oraz budownictwo. Perspektywy rozwoju gospodarki wiążą się również z rybołówstwem, produkcją czekolady, odnawialnymi źródłami energii i dywersyfikacją eksportu.

Polityka kursowa

Oficjalną walutą Grenady jest dolar wschodniokaraibski (XCD), emitowany przez Wschodniokaraibski Bank Centralny (ECCB) z siedzibą w Basseterre na Saint Kitts i Nevis. ECCB odpowiada za politykę pieniężną oraz utrzymywanie stałego kursu waluty. Dolar wschodniokaraibski jest powiązany z dolarem amerykańskim po kursie 1 USD = 2,70 XCD. Stały kurs ogranicza ryzyko wahań kursowych w relacjach z dolarem amerykańskim, sprzyjając stabilności rozliczeń handlowych i inwestycyjnych. Dolar amerykański jest również powszechnie akceptowany w Grenadzie, zwłaszcza w sektorze turystycznym.

Surowce i technologie krytyczne

Grenada nie posiada znaczących złóż surowców mineralnych, które mogłyby stanowić podstawę rozwoju przemysłu wydobywczego na dużą skalę. Do jej zasobów naturalnych należą natomiast lasy, owoce tropikalne oraz zasoby morskie. Lasy odgrywają istotną rolę w ochronie bioróżnorodności, zasobów wodnych i rozwoju turystyki, choć gospodarcze znaczenie pozyskiwania drewna jest ograniczone. Wulkaniczne pochodzenie wyspy i żyzne gleby sprzyjają natomiast uprawom rolnym, zwłaszcza gałki muszkatołowej, kakao, cynamonu i innych roślin tropikalnych.

Stan infrastruktury

Grenada dysponuje siecią drogową o długości około 1 127 km (dane z 2017 r.), z czego około 80% stanowią drogi utwardzone. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu i intensywne opady utrzymanie dróg, zwłaszcza na obszarach wiejskich, stanowi istotne wyzwanie. Kraj nie posiada kolei, a transport międzynarodowy opiera się przede wszystkim na żegludze morskiej, z głównym portem w St. George’s, obsługującym zarówno przewozy towarowe, jak i statki wycieczkowe. Ważnym węzłem komunikacyjnym pozostaje międzynarodowe lotnisko Maurice Bishop, którego modernizację i rozbudowę zakończono w 2025 r. Do ważnych wyzwań należą modernizacja sieci energetycznych i wodociągowych oraz zwiększenie odporności infrastruktury na huragany. Szczególne znaczenie mają odbudowa i modernizacja obiektów uszkodzonych przez huragan Beryl w 2024 r

Kalendarz dni wolnych od pracy

Nowy Rok – 1 stycznia

Dzień Niepodległości – 7 lutego

Wielki Piątek – święto ruchome

Wielkanoc – święto ruchome

Święto Pracy – 1 maja

Poniedziałek po Zielonych Świątkach – święto ruchome

Boże Ciało – święto ruchome

6 sierpnia – Dzień Emancypacji,

Karnawał – święto ruchome, przypada w sierpniu

25 października – Święto Dziękczynienia

25–26 grudnia – Boże Narodzenie

Najważniejsi partnerzy handlowi

Głównymi partnerami handlowymi Grenady są Stany Zjednoczone oraz Trynidad i Tobago, które odgrywają kluczową rolę przede wszystkim w imporcie towarów. W 2024 r. Stany Zjednoczone odpowiadały za 38,1% importu Grenady, o wartości około 242,1 mln USD, a Trynidad i Tobago za 15,1%, czyli 95,7 mln USD. Istotnymi dostawcami były także Unia Europejska, Wielka Brytania i Chiny. W eksporcie ważne znaczenie mają Stany Zjednoczone i państwa karaibskie, w tym Trynidad i Tobago, Saint Vincent i Grenadyny oraz Saint Lucia. W 2024 r. wartość eksportu towarów wyniosła około 43,4 mln USD, a importu około 634,7 mln USD.

Podstawowe produkty i usługi importowe i eksportowe

Gospodarka Grenady charakteryzuje się znacznym uzależnieniem od importu towarów, w szczególności maszyn i urządzeń transportowych, żywności, wyrobów przemysłowych, paliw mineralnych oraz produktów chemicznych. W pierwszym półroczu 2025 r. wartość importu towarów wyniosła około 928,5 mln dolarów wschodniokaraibskich (XCD). Eksport towarowy osiągnął w tym samym okresie około 53,5 mln XCD i obejmował przede wszystkim żywność, napoje, wyroby tytoniowe, produkty chemiczne oraz wybrane wyroby przemysłowe. Do tradycyjnych produktów eksportowych Grenady należą gałka muszkatołowa, kwiat muszkatołowy (macis), kardamon i ryby. Istotnym źródłem dochodów kraju jest również eksport usług, przede wszystkim turystycznych, obejmujących usługi hotelarskie, gastronomiczne, transportowe i rekreacyjne. Ważną rolę odgrywają także zagraniczne usługi biznesowe, profesjonalne, ubezpieczeniowe i budowlane, z których korzystają lokalne przedsiębiorstwa. Wysoki poziom importu w stosunku do eksportu towarów powoduje utrzymywanie się znacznego deficytu handlowego. W związku z tym istotnymi kierunkami rozwoju gospodarczego Grenady są zwiększanie krajowej produkcji żywności, rozwój przetwórstwa rolno-spożywczego, podnoszenie wartości dodanej eksportowanych produktów oraz dalszy rozwój sektora turystycznego.

Główni inwestorzy

W latach 2024–2025 istotną rolę w rozwoju sektora turystycznego Grenady odgrywały zagraniczne inwestycje w infrastrukturę hotelową i kompleksy wypoczynkowe. Do ważnych inwestorów należały Range Developments, firma z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, oraz Heng Sheng Group, grupa deklarująca siedzibę w Singapurze i prowadząca działalność inwestycyjną na Grenadzie.

Range Developments realizuje projekty luksusowej infrastruktury turystycznej, w tym resort Six Senses La Sagesse, którego całkowity koszt szacowano na około 100 mln USD. W przypadku projektu InterContinental Grenada Resort nakłady inwestycyjne odnotowane w okresie od lipca do grudnia 2024 r. wyniosły 70,3 mln dolarów wschodniokaraibskich (XCD). W tym samym okresie na projekt Six Senses La Sagesse przypadało dodatkowo 6,7 mln XCD.

Drugim istotnym przedsięwzięciem jest Grenada National Resort, rozwijany przez Heng Sheng Group. Deklarowana wartość całego projektu wynosi około 2 mld USD. Kompleks ma obejmować obiekty hotelowe, apartamenty, pole golfowe, kasyno i marinę.

Według danych Grenada Investment Development Corporation łączne nakłady kapitałowe projektów obsługiwanych przez tę agencję w 2024 r. wyniosły 345 mln XCD, z czego 312 mln XCD stanowiły inwestycje związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi.

Główne kierunki inwestycji zagranicznych

Grenada jest stosunkowo otwartą gospodarką, która przyciąga inwestycje zagraniczne przede wszystkim do turystyki, budownictwa i nieruchomości. Istotnym źródłem finansowania projektów rozwojowych i dochodów budżetowych jest program Obywatelstwo przez Inwestycje (Citizenship by Investment, CBI). Rząd oferuje inwestorom zachęty podatkowe i celne, których przyznanie zależy od rodzaju działalności, spełnienia określonych warunków oraz obowiązujących przepisów.

Ramy prawne dla inwestycji obejmują przepisy dotyczące promocji inwestycji, a także regulacje podatkowe i sektorowe, w tym Income Tax Act, Customs Act i VAT Act. Zagraniczni inwestorzy mogą prowadzić działalność gospodarczą w Grenadzie, jednak muszą przestrzegać obowiązujących wymogów rejestracyjnych, podatkowych, licencyjnych i sektorowych.

Program CBI, uruchomiony w 2013 r., umożliwia uzyskanie obywatelstwa po dokonaniu kwalifikowanej inwestycji i przejściu procedur weryfikacyjnych. Od 1 lipca 2024 r. minimalna wpłata do National Transformation Fund wynosi 235 tys. USD dla jednego wnioskodawcy, natomiast minimalna inwestycja w udział w zatwierdzonym projekcie nieruchomościowym wynosi 270 tys. USD. W obu przypadkach obowiązują dodatkowe opłaty, a niektóre rodzaje inwestycji podlegają wyższym progom.

W 2023 r. Grenada otrzymała 2 297 wniosków w ramach programu CBI, natomiast w 2024 r. liczba ta spadła do 420. Jednocześnie w 2024 r. wydano 5 443 świadectwa obywatelstwa, co wynikało m.in. z przyspieszenia rozpatrywania wcześniej złożonych wniosków. Według danych MFW dochody rządu z programu CBI wyniosły w 2024 r. około 553,7 mln XCD, czyli około 205 mln USD. W 2025 r. znaczenie tego źródła dochodów wyraźnie zmalało: udział dochodów rządowych z CBI w PKB obniżył się z 14,7% w 2024 r. do 3,5% w 2025 r.

Grenada jest członkiem Karaibskiej Wspólnoty i Wspólnego Rynku - CARICOM (The Caribbean Community and Common Market), Organizacji Państw Wschodniokaraibskich (Organisation of Eastern Caribbean States – OECS, stowarzyszenia Petrocaribe, Światowej Organizacji Handlu (WTO) i brytyjskiej Wspólnoty Narodów (Commonwealth of Nations).

Pozycja w kraju w rankingach

Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne

W 2025 r. głównymi produktami sprowadzanymi z Grenady do Polski były przyprawy, w tym gałka muszkatołowa, kwiat muszkatołowy i kardamon, o łącznej wartości około 151,7 tys. USD, produkty rybołówstwa o wartości 95,6 tys. USD oraz maszyny i urządzenia mechaniczne o wartości 67,5 tys. USD. Z kolei Polska eksportowała do Grenady przede wszystkim produkty przemysłu młynarskiego, słód i skrobię o wartości 75,2 tys. USD, meble, oświetlenie i elementy wyposażenia o wartości 74,9 tys. USD, a także maszyny i urządzenia mechaniczne o wartości 36,3 tys. USD.

Na Grenadzie nie ma jak dotąd żadnych polskich inwestycji bezpośrednich.

Relacje z UE

Unia Europejska utrzymuje wieloletnie relacje polityczne, gospodarcze i handlowe z państwami regionu Karaibów. Początkowo współpraca z krajami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) opierała się na Konwencjach z Lomé, które zastąpiła Umowa o partnerstwie z Kotonu z 2000 r. Od 1 stycznia 2024 r. tymczasowo stosowana jest Umowa z Samoa, ustanawiająca nowy ramowy system współpracy UE z członkami Organizacji Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (OACPS).

W relacjach handlowych UE z Grenadą podstawowe znaczenie ma Umowa o partnerstwie gospodarczym UE–CARIFORUM (EPA), podpisana w 2008 r. i tymczasowo stosowana od 29 grudnia tego roku. Umowa zapewnia towarom pochodzącym z Grenady preferencyjny dostęp do rynku unijnego, zasadniczo bez ceł i kontyngentów. Jednocześnie przewiduje stopniowe otwieranie rynków państw karaibskich na towary z UE, z uwzględnieniem dłuższych okresów przejściowych i wyłączeń dla produktów wrażliwych. Rozwiązanie to ma wspierać rozwój handlu i inwestycji, a zarazem uwzględniać różnice w poziomie rozwoju gospodarczego stron.

Współpraca UE z Grenadą wpisuje się również w strategię Global Gateway, której celem jest mobilizowanie inwestycji publicznych i prywatnych w zrównoważoną infrastrukturę oraz wzmacnianie powiązań gospodarczych z krajami partnerskimi. W przypadku Grenady działania koncentrują się przede wszystkim na transformacji energetycznej, przystosowaniu do zmian klimatu, poprawie gospodarki wodnej i ściekowej, ochronie środowiska oraz rozwoju regionalnych połączeń morskich. UE wspiera także wzmacnianie odporności systemu ochrony zdrowia i cyfryzację placówek medycznych.

Baza traktatowa

Polska nie posiada podpisanej dwustronnej umowy gospodarczej z Grenadą.