Polska w Wenezueli

Saint Vincent i Grenadyny to małe wyspiarskie państwo, które jest w dużym stopniu uzależnione od kilku kluczowych sektorów gospodarki, takich jak rolnictwo i turystyka. Kraj ten, mimo że stanowi ważny ośrodek produkcji bananów, jest narażony na liczne wstrząsy zewnętrzne, w tym klęski żywiołowe, takie jak huragany i erupcje wulkaniczne. W 2021 roku wybuch wulkanu La Soufrière zniszczył część najbardziej żyznych gruntów rolnych na wyspie, a jego konsekwencje wciąż są odczuwalne w sektorze rolnym. Ponadto, wzrost cen towarów eksportowych i zmiany klimatyczne stanowią poważne zagrożenie dla dalszego rozwoju kraju.

W odpowiedzi na te wyzwania, Saint Vincent i Grenadyny dążą do dywersyfikacji swojej gospodarki, stawiając na rozwój międzynarodowych usług finansowych, przetwórstwa rolno-spożywczego, odnawialnych źródeł energii oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych. Po kryzysie spowodowanym pandemią COVID-19 i erupcją wulkanu, gospodarka kraju zaczęła się stopniowo odbudowywać, a prognozy wskazują na wzrost gospodarczy w wysokości 2,7% w 2026 roku.

Rząd Saint Vincent i Grenadynów opracował Narodowy Plan Rozwoju Gospodarczego i Społecznego na lata 2013–2025, który zawierał kluczowe cele i strategie rozwoju oraz miał na celu poprawę jakości życia obywateli, zrównoważony rozwój gospodarki oraz redukcję ubóstwa.

Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB

W 2023 r. największy udział w PKB Saint Vincent i Grenadyn miał sektor usług (64,21%), przemysł (14,17%) oraz rolnictwo (4,15%). Podstawą gospodarki jest turystyka, która wraz z innymi sektorami usługowymi (np. sektorem finansów offshore) zatrudnia 70% czynnej zawodowo populacji na wyspie. Istotnym sektorem jest także rolnictwo, zdominowane przez produkowane na eksport banany.

Polityka kursowa

Saint Vincent i Grenadyny są członkami Unii Kredytowej Wschodniego Wybrzeża (ECCU) i Centralnego Banku Karaibskiego (ECCB). Walutą wymiany jest dolar wschodniokaraibski (XCD). W związku z członkostwem w Organizacji Państw Wschodniokaraibskich (OECS) system wymiany walut państwa jest w pełni zliberalizowany. XCD jest powiązany od 1976 r. z dolarem amerykańskim po kursie XCD 2,70 do 1,00 USD W rezultacie dolar wschodniokaraibski nie podlega wahaniom, co tworzy stabilne środowisko walutowe dla handlu i inwestycji. Jednocześnie dolar amerykański jest powszechnie akceptowaną walutą.

Surowce i technologie krytyczne

Saint Vincent i Grenadyny nie dysponują znacznymi zasobami naturalnymi. W związku z tym, kraj polega w dużej mierze na importowanych surowcach, technologii i zasobach zewnętrznych, szczególnie w zakresie zaawansowanych technologii oraz innych krytycznych materiałów, które są niezbędne do dalszego rozwoju gospodarki i infrastruktury.

Stan infrastruktury
Infrastruktura transportowa na Saint Vincent i Grenadynach jest w dobrym stanie, a sieć drogowa charakteryzuje się wysoką jakością utrzymania. Na wyspach obowiązuje ruch lewostronny, co jest istotnym aspektem w kontekście zarządzania transportem. Warto zaznaczyć, że Saint Vincent i Grenadyny nie posiadają linii kolejowych, co sprawia, że transport odbywa się głównie drogą morską i lotniczą.

Argyle International Airport, otwarte w 2017 roku, stanowi główny port lotniczy wyspy, zastępując starsze lotnisko E.T. Joshua. Nowoczesne lotnisko znajduje się na wschodnim wybrzeżu wyspy, w odległości około 8,3 km od Kingstown, co ułatwia dostępność dla podróżujących. Transport towarów na wyspach odbywa się głównie drogą morską, a główny port handlowy znajduje się w stolicy kraju, Kingstown.

Kalendarz dni wolnych od pracy

Nowy Rok – 1 stycznia

Dzień Bohaterów Narodowych – 14 marca

Wielki Piątek – święto ruchome

Wielkanoc – święto ruchome

Święto Pracy – 4 maja

Boże Ciało – święto ruchome

Karnawał – święto ruchome przypadające w lipcu

Dzień Emancypacji – 3 sierpnia

Święto Niepodległości – 27 października

Boże narodzenie  - 25 i 26 grudnia

Najważniejsi partnerzy handlowi

Według danych The Observatory of Economic Complexity, w 2024 roku głównymi kierunkami eksportowymi Saint Vincent i Grenadyn były: Grecja (10,1 mln USD), Barbados (6,76 mln USD), Stany Zjednoczone (6,09 mln USD), Holandia (901 tys. USD) oraz Wielka Brytania (772 tys. USD). Z kolei głównymi źródłami importu były: Stany Zjednoczone (126 mln USD), Wielka Brytania (38,9 mln USD), Chiny (33,4 mln USD), Niemcy (24,8 mln USD) oraz Włochy (23,4 mln USD).

Podstawowe produkty importowe i eksportowe
Zgodnie z danymi The Observatory of Economic Complexity, głównymi towarami eksportowymi Saint Vincent i Grenadyn były: statki pasażerskie i towarowe (6,27 mln USD), łodzie rekreacyjne (3,51 mln USD), odpady metali szlachetnych (2,64 mln USD), mąki pszenne (2,08 mln USD) oraz małże (1,92 mln USD).
W zakresie importu, głównymi towarami były: łodzie rekreacyjne (29,1 mln USD), statki pasażerskie i towarowe (27 mln USD), paliwa rafinowane (26,8 mln USD), mięso drobiowe (17,3 mln USD) oraz samochody (12,7 mln USD).

W Saint Vincent i Grenadynach obowiązuje system licencjonowania dla niektórych produktów importowanych, takich jak żywność oraz produkty rolne. Ponadto, import fajerwerków, skuterów oraz rowerów wodnych jest zabroniony. W odniesieniu do eksportu, pewne produkty rolne i morskie, takie jak muszle czy homary, wymagają uzyskania licencji eksportowej.

Główni inwestorzy

Kluczowi zagraniczni inwestorzy na Saint Vincent i Grenadynach pochodzą głównie z USA, Wielkiej Brytanii oraz Kanady, a inwestycje koncentrują się głównie w sektorach turystyki, nieruchomości i usług finansowych. Zgodnie z danymi Banku Światowego, w 2021 roku udział tych inwestycji w produkcie krajowym brutto (PKB) wyniósł 18,9%, natomiast w 2022 roku spadł do 6,6%. W kolejnych latach odnotowano stabilizację tego poziomu, osiągając 6,9% PKB w 2023 roku i przewidywaną wartość 6,4% PKB w 2024 roku.

Główne kierunki inwestycji zagranicznych

Rząd Saint Vincent i Grenadyn zachęca do inwestycji zagranicznych za pośrednictwem agencji Invest SVG, koncentrując się szczególnie na branżach, które przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy oraz pozyskiwania waluty obcej. Choć rząd jest otwarty na wszelkie formy inwestycji, priorytetowo traktuje inwestycje w sektorze turystyki, międzynarodowych usług finansowych, przetwórstwa rolno-spożywczego, lekkiej produkcji, branż kreatywnych oraz technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Ustawa o Zachętach Fiskalnych (Fiscal Incentives Act) oferuje liczne ulgi i zachęty inwestycyjne, zawierając jednocześnie szczegółowe informacje na temat przepisów, kryteriów i procedur związanych z ubieganiem się o wsparcie. Wśród dostępnych zachęt znajdują się m.in. zwolnienia z opłat celnych lub ich obniżenie w przypadku importu materiałów i sprzętu wykorzystywanego w budownictwie oraz prowadzeniu działalności gospodarczej.

Rząd Saint Vincent i Grenadyn nie stosuje żadnych barier w dostępie do rynku dla zagranicznych towarów i usług. W latach 90. kraj zyskał reputację raju podatkowego oraz centrum finansów offshore. Jednak pod wpływem nacisków ze strony Unii Europejskiej i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) dotyczących wprowadzenia sankcji gospodarczych za domniemane pranie brudnych pieniędzy przez instytucje finansowe działające na wyspie, Saint Vincent i Grenadyny zdecydowały się na znaczące ograniczenie liczby wydawanych pozwoleń i licencji na zakładanie banków offshore przez zagranicznych inwestorów. Ponadto, wprowadzono bardziej restrykcyjne przepisy w zakresie prawa podatkowego i finansowego.

Saint Vincent i Grenadyny posiada dwustronne traktaty podatkowe ze Stanami Zjednoczonymi, Kanadą, Wielką Brytanią, Danią, Norwegią, Szwecją i Szwajcarią. W 1989 r. Niemcy i Saint Vincent i Grenadyny podpisały traktat o wspieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji. W 2018 r. Saint Vincent i Grenadyny oraz ZEA zawarły umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania dochodów oraz umowę o promowaniu i ochronie inwestycji.

Saint Vincent i Grenadyny są również stroną następujących wspólnot i organizacji gospodarczych: Karaibskiej Wspólnoty i Wspólnego Rynku - CARICOM (The Caribbean Community and Common Market); stowarzyszenia Petrocaribe, Organizacji Państw Wschodniokaraibskich (OECS), Umowy o partnerstwie gospodarczym (EPA) CARIFORUM-UE, Inicjatywy Basenu Karaibów, Umowy handlowej Karaibów/Kanady (CARIBCAN), Światowej Organizacji Handlu (WTO) i brytyjskiej Wspólnoty Narodów (Commonwealth of Nations).

Dwustronne relacje handlowe i inwestycyjne

Wymiana handlowa między Saint Vincent i Grenadynami a Polską jest minimalna. W 2023 roku Saint Vincent importował z Polski towary o łącznej wartości około 256 440 USD, w tym maszyny, materiały drukowane oraz preparaty spożywcze, w szczególności produkty zbożowe, mąkę oraz produkty mięsne. W Saint Vincent i Grenadyny nie ma jak dotąd żadnych polskich inwestycji bezpośrednich.

Relacje z UE

Stosunki handlowe pomiędzy państwami krajami AKP (w tym Saint Vincent i Grenadyn) a UE zostały ustalone w konwencjach z Lome, Umowie z Kotonu oraz Umowie z Samoa. UE jest bardzo ważnym partnerem gospodarczym Saint Vincent i Grenadyn, które wspiera w dążeniu do zrównoważonego i inkluzywnego rozwoju, zgodnie ze Strategią Global Gateway w następujących obszarach:

• Przejścia na energię odnawialną poprzez wspieranie inwestycji w technologię słoneczną, wiatrową, geotermalną i zielonego wodoru.
• Zmniejszenia chronicznych niedoborów wody i poprawa systemów ściekowych dzięki połączeniu badań, innowacji, transferu technologii, opracowywania polityki, ochrony przed ryzykiem, funduszu zalążkowego i większych projektów infrastrukturalnych.
• Łagodzenia lub dostosowywanie się do skutków zmiany klimatu (zielone finanse i zrównoważone finanse).
• Wspierania różnorodności biologicznej Karaibów i walka z zanieczyszczeniem oceanów.
• Wykorzystania glonów Sargassum (np. biopaliwo, oczyszczanie wody, rolnictwo).
• Poprawy łączności morskiej na Karaibach w celu wspierania integracji regionalnej, wzrostu gospodarczego i bezpieczeństwa żywnościowego.
• Odporności systemów opieki zdrowotnej i cyfrowej transformacji placówek służby zdrowia.

Baza traktatowa (między Saint Vincent i Grenadyny a Polską i UE)

Unia Europejska utrzymuje szczególne stosunki z regionem Karaibów od ponad 30 lat, które zostały pierwotnie zagwarantowane przez Konwencję z Lomé, a następnie zastąpione Umową o Partnerstwie z Kotonu, którą w końcu zastąpiła Umowa z Samoa. Od 1 stycznia 2008 roku w stosunkach UE z krajami AKP (w tym Saint Vincent i Grenadyny) zaczęły obowiązywać Umowy o Partnerstwie Gospodarczym (Economic Partnership Agreement – EPA), które wprowadziły istotne zmiany w dotychczasowych relacjach. Z dniem wejścia w życie tych umów, zarówno preferencje handlowe wynikające z Umowy z Kotonu, jak i ulgi zapewnione przez Światową Organizację Handlu (WTO) w 2001 roku, przestały obowiązywać.

Podstawą EPA jest polityka wzajemności, która ma na celu dostosowanie się do zasady wzajemności obowiązującej w ramach WTO. Oznacza to, że kraje AKP, chcąc eksportować swoje produkty na rynki Unii Europejskiej, muszą w zamian całkowicie otworzyć swoje rynki na produkty unijne oraz usunąć wszelkie bariery celne i cła importowe. Saint Vincent i Grenadyny korzystają również z unijnej pomocy rozwojowej.

Ponadto, Saint Vincent i Grenadyny objęte są Generalnym Systemem Preferencji Celnych UE (GSP), który ma na celu udzielanie preferencji celnych wszystkim krajom rozwijającym się oraz najmniej rozwiniętym, zgodnie z zasadą "Rozwój poprzez handel". Dla krajów karaibskich i członków CARICOM, które są objęte tym systemem, oznacza to znaczne redukcje taryf celnych na takie produkty jak: tytoń (redukcja taryfy celnej o 52%), soki owocowe (30%), owoce (20%), warzywa (14%) oraz ryby (20%).

Od 2009 roku Saint Vincent i Grenadyny korzystają również z unijnego systemu GSP+, który stanowi dalszą redukcję stawek celnych (w niektórych przypadkach do 0), oferowanych krajom spełniającym dodatkowe warunki poza-gospodarcze, takie jak stosowanie polityki zrównoważonego rozwoju, praktyki dobrego rządzenia, przestrzeganie praw człowieka, praw pracowniczych, a także uczestnictwo w walce z przestępczością zorganizowaną.

Saint Vincent i Grenadyny eksportują swoje produkty głównie do Włoch, Francji, Hiszpanii i Niemiec. Kraje UE stanowią odbiorcę około 30% całkowitego eksportu Saint Vincent i Grenadyn.

Polska nie ma podpisanej żadnej dwustronnej umowy gospodarczej z Saint Vincent i Grenadynami.