- Polska od 20 lat korzysta z wolnego handlu w Europie oraz na świecie i nie zamierzamy tego podważać. Local content to wyraz troski, odpowiedzialności i dbania o bezpieczeństwo Polaków w trudnej i wciąż pogarszającej się sytuacji geopolitycznej. Szybko musimy zwiększać strategiczną autonomię i rozwijać własne kompetencje. Dołączyliśmy do europejskich liderów gospodarczych i tworzymy mądrą politykę zakupową, która jest zgodna z europejskimi regulacjami i może być wzorem do naśladowania w całej UE – powiedział Minister Balczun.

Inauguracja projektu „Local Content. Z korzyścią dla Polski” odbyła się 9 kwietnia 2026 r. w siedzibie Apator SA w Ostaszewie koło Torunia, z udziałem premiera Donalda Tuska, kierownictwa Ministerstwa Aktywów Państwowych z Wojciechem Balczunem na czele oraz prezesów największych spółek z udziałem Skarbu Państwa. 

Największe polskie spółki z udziałem Skarbu Państwa przyłączyły się do projektu, m.in. poprzez organizację dni dostawców i działania zachęcające polskie firmy do aktywnego brania udziału w przetargach. MAP dąży do stworzenia ekosystemu gospodarczego, który z jednej strony ułatwi małym i średnim krajowym przedsiębiorstwom, często działającym poza dużymi ośrodkami, włączanie się w łańcuchy dostaw dużych koncernów, a z drugiej będzie premiował koncerny wdrażające takie zasady.

- W ciągu najbliższej dekady inwestycje w energetykę wyniosą bilion złotych, w infrastrukturę kolejową, drogową i morską – kilkaset miliardów złotych. Podobne nakłady planowane są w obszarach obronności, cyfryzacji i IT. Naszym celem jest, aby jak najwięcej z tej kwoty trafiło do rodzimych firm. To będzie koło zamachowe, które zmieni naszą gospodarkę na wiele lat – dodał minister Balczun. 

Local content to także konkretny, pozytywny wpływ społeczny:

• bardziej odporne i elastyczne łańcuchy dostaw, mniej podatne na zawirowania geopolityczne i presję cenową,
• większa stabilność zatrudnienia, 
• rozwój kompetencji technicznych w mniejszych ośrodkach, 
• wzrost zamówień u lokalnych MŚP,
• silniejsze budżety samorządów.

Włączenie zasad local content do polityki zakupowej państwa oznacza odejście od modelu „kupujemy najtaniej” na rzecz „kupujemy najrozsądniej”, co ma przynosić długoterminowe korzyści dla gospodarki. To podejście stosują już największe i zaawansowane technologicznie gospodarki UE – od Niemiec i Francji po Danię – chroniąc i rozwijając swoje strategiczne sektory przemysłu.

- Nie dyskryminujemy, tylko promujemy. Wspieramy polskie firmy, ale też biznesy międzynarodowe, które zdecydują się głębiej osadzić w naszym kraju: założyć oddział, zatrudnić ludzi, stworzyć centra badawcze, pracować z polskimi dostawcami czy reinwestować zyski w Polsce - powiedział szef MAP.

Systemowe podejście do local content opiera się na czterech filarach:
1. Budowa pozycji rynkowej krajowych firm – włączanie ich do łańcuchów dostaw wielkich inwestycji i wzmacnianie strategicznych kompetencji biznesowych oraz produkcyjnych.
2. Wzmacnianie bezpieczeństwa dostaw w czasach napiętej sytuacji geopolitycznej – szczególnie w sektorach strategicznych, takich jak energetyka, czy obronność.
3. Wieloletnia polityka zakupowa państwa – zamówienia publiczne wspierają rozwój gospodarki.
4. Wsparcie zespołu ekspertów z kluczowych instytucji finansowych -  opracowanie produktów wspierających przedsiębiorstwa w inwestycjach.

Narzędzia wspierające rozwój local content to m.in.: 
1. Definicja i metodologia liczenia komponentu krajowego (Główny Urząd Statystyczny (GUS) zmierzy wartość krajowego wkładu w inwestycje).
2. Kodeks Dobrych Praktyk - pozwoli spółkom z udziałem Skarbu Państwa wyrównywać szanse krajowych firm w konkurowaniu o zamówienia.
3. Kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) – w spółkach z udziałem Skarbu Państwa rady nadzorcze będą rozliczać zarządy z realizacji priorytetu MAP. 
4. Polityka Zakupowa Państwa przyjęta przez Radę Ministrów pod koniec marca.

„Komponent krajowy” to wartość towarów lub usług wyprodukowanych lub świadczonych przez podmiot krajowy. Najpierw w pilotażu dla branży energetycznej Zamawiający w rządowym projekcie inwestycyjnym oraz jego dostawcy i poddostawcy wypełnią formularz dla GUS, w którym ujawnią strukturę łańcucha dostaw w tym projekcie. Formularz ten będzie wysyłany po podpisaniu umowy, a formularze za kolejne lata realizacji umowy – po zakończeniu danego roku referencyjnego. W ten sposób Zamawiający będzie mógł ustalić procent komponentu krajowego.
Dodatkowo w procesie zapytania ofertowego, Zamawiający będzie informował swoich oferentów o konieczności raportowania podwykonawstwa w projekcie.

Doświadczenie i wnioski z przeprowadzonego pilotażu w branży energetycznej będą stanowiły podstawę do kompleksowego wdrożenia sprawozdawczości local content w innych strategicznych sektorach gospodarki.

- Włączyliśmy myślenie po polsku w zarządach polskich spółek rządowych – wpływ na lokalną społeczność odgrywa coraz większą rolę, ale podchodzimy do tej kwestii systemowo. Dzięki GUS będziemy wiedzieć, ile polskich, rządowych inwestycji faktycznie realizowanych jest przez polskie firmy i będziemy badać ich poziom na 3 poziomach wykonawstwa. Zachęcamy także polskie firmy prywatne, aby dołączały do programu local content – powiedział minister. 

W Kodeksie Dobrych Praktyk oprócz wskazania co w projekcie local content znaczy termin komponent krajowy przypisano również kryteria, które pomogą określać poziom krajowości poszczególnych podmiotów, z którymi będą chciały współpracować spółki z udziałem Skarbu Państwa. Wskazanym kryteriom przypisano wagi procentowe: 

• Waga 25% - kryterium dot. jednostki dominującej najwyższego szczebla mającej siedzibę w Polsce,
• Waga 25% - kryterium dla głównego przedmiotu działalności wykonywanego na terytorium Polski,
• Waga 15% - kryterium dla rezydencji podatkowej w Polsce,
• Waga 15% - kryterium dotyczące zatrudniania ponad 50% pracowników będących obywatelami RP lub mieszkańcami Polski płacącymi w Polsce podatki i składki ZUS,
• Waga 10% - kryterium dotyczące siedziby w Polsce (KRS / CEIDG) i nieprzerwanej działalności przez ≥ 3 lata,
• Waga 10% - kryterium dla ponad 50% rocznych obrotów generowanych w Polsce.

Miejsce organizacji wydarzenia nie jest przypadkowe – umowa pomiędzy Eneą a Apatorem SA o wartości ok. 300 mln złotych na dostawę ponad 750 tys. liczników pozwala zaprezentować modelowy przykład współpracy w obszarze krajowego łańcucha dostaw. 

Apator SA to polska grupa technologiczna konkurująca z producentami azjatyckimi, która dostarczy Enei ok. 750 tys. inteligentnych liczników zdalnego odczytu. Urządzenia nie tylko mierzą zużycie energii, ale również monitorują parametry sieci, umożliwiają jej bieżącą optymalizację i wykrywają nieprawidłowości. Dzięki temu wpływają na bezpieczeństwo energetyczne, stabilność sieci oraz lepsze zarządzanie przepływami energii w całym systemie.

Produkt powstał w ramach partnerstwa innowacyjnego, obejmującego współpracę 29 podmiotów, w tym uczelni, instytutów badawczych oraz firm technologicznych. Kontrakt stwarza istotne możliwości rozwojowe dla Apatora i całego krajowego ekosystemu technologicznego.

-  Jesteśmy nie tylko odbiorcą tej technologii, ale jednocześnie jej współtwórcą. Od początku postawiliśmy na model partnerstwa innowacyjnego, w którym nie kupujemy gotowych rozwiązań z rynku, lecz wspólnie z polską firmą Apator rozwijamy produkty dopasowane do realnych potrzeb naszej sieci i naszych klientów - powiedział Grzegorz Kinelski, prezes Zarządu Enea SA - To podejście doskonale wpisuje się w naszą strategię local content, która w praktyce oznacza budowanie silnego krajowego łańcucha wartości – od projektowania, przez produkcję, po rozwój kompetencji i współpracę z naukowcami. Dzięki temu w Enei nie tylko inwestujemy w nowoczesną infrastrukturę, ale też wzmacniamy polską gospodarkę i bezpieczeństwo energetyczne kraju - dodał Grzegorz Kinelski.  

Projekt inteligentnych liczników to przykład praktycznego zastosowania zasad local content - od budowania lokalnych kompetencji technologicznych po wykorzystanie potencjału polskich firm w dużych programach inwestycyjnych spółek z udziałem Skarbu Państwa. To także wzór współpracy przemysłu, nauki i państwa w obszarze nowoczesnych technologii.

- Partnerstwo technologiczne z Eneą pokazuje, jak wiele możemy osiągnąć, łącząc kompetencje polskich liderów energetyki, biznesu i nauki. Dzięki współpracy obu firm stworzyliśmy licznik odpowiadający nie tylko na obecne wyzwania Enei związane z digitalizacją sieci, ale znacznie rozszerzający jej możliwości. Licznik ten w swoim zakresie zapewnia pełną kontrolę nad energią, bezpieczeństwo danych i gotowość na rozwój energetyki przyszłości - powiedział Maciej Wyczesany, Prezes Zarządu Apator SA  - Transformacja energetyczna powinna wzmacniać nie tylko bezpieczeństwo systemu, ale także krajowe kompetencje przemysłowe i technologiczne. Udział polskich firm w tym procesie jest kluczowy, ponieważ pozwala budować suwerenność technologiczną oraz utrzymywać kontrolę nad rozwiązaniami istotnymi dla infrastruktury krytycznej. To realna szansa na długoterminowe wzmocnienie konkurencyjności polskiej gospodarki. Mamy nadzieję, że temat local content i udziału polskich firm w procesach inwestycyjnych będzie istotnym elementem polityki rządu – dodał Maciej Wyczesany.

Inauguracja projektu „Local Content. Z korzyścią dla Polski” oraz uruchomienie seryjnej produkcji liczników dla Enei to symboliczny i jednocześnie bardzo konkretny krok w stronę szybkiego rozwoju krajowego potencjału przemysłowego. To dowód, że polskie firmy - przy wsparciu odpowiednich regulacji i stabilnej polityki inwestycyjnej - są w stanie tworzyć zaawansowane produkty, konkurować globalnie i wzmacniać bezpieczeństwo kraju. 

Projekt MAP to systemowe podejście do promowania wzrostu komponentu krajowego w inwestycjach, które obserwujemy w ostatnich miesiącach. Poniżej kilka przykładów:

• Orlen Kolej (drugi największy przewoźnik kolejowy w Polsce) podpisał pod koniec 2025 r. umowę na zakup 40 nowoczesnych lokomotyw (20 lokomotyw 304E Gama oraz 20 lokomotyw E6ACTadnb Dragon 2) wyprodukowanych przez dwie polskie firmy: Pesa i Newag. W transakcję wartą 800 mln zł zaangażowany był również polski PKO Leasing.
• ORLEN Termika buduje na terenie Elektrociepłowni Żerań największy w Europie akumulator ciepła. Zbiornik o wysokości 70 m i 36 m średnicy pomieści w sobie 61 tys. m3 wody (24 baseny olimpijskie) o temperaturze do 98 st. C. Zgromadzona w ten sposób moc cieplna jest wystarczająca do ogrzania 75 tys. mieszkań w czasie zimy. Inwestycję, która zostanie oddana do użytku jesienią 2027 r., buduje polska firma Inżynieria Rzeszów SA w konsorcjum z Energy Solution sp. z o.o.
• Liderem konsorcjum budującego dla Orlenu blok gazowo-parowy w Gdańsku jest polska spółka Polimex-Mostostal. 80 proc. wydatków w projekcie trafi na rynek polski. Spółka współpracuje z ok. 150 podwykonawcami i dostawcami. Prace montażowe będą zlecone polskim firmom.
• Polimex-Mostostal jest również liderem konsorcjum, które dla PGE modernizuje bloki w Rybniku (inwestycja o wartości 3–4 mld zł) i buduje nowe bloki w Gryfinie w rejonie Dolnej Odry. Wartość inwestycji to ok. 3,7 mld zł.
• Grupa PGE podpisała umowę z Korporacją Budowlaną DORACO na budowę bazy operacyjno-serwisowej w Ustce. Nowoczesny obiekt będzie kluczowym zapleczem dla obsługi morskich farm wiatrowych na Bałtyku.
• PGZ rozwija produkcję amunicji 155 mm (cały proces technologiczny w Polsce) i systemów bezzałogowych. Programy o wartości miliardów złotych wspierane są środkami z Funduszu Inwestycji Kapitałowych.
• Program SAFE (Polska Zbrojna): ok. 180 mld zł unijnego wsparcia przeznaczonego dla Polski. 89 proc. środków trafi do krajowych firm, a w łańcuchy dostaw zaangażowanych będzie ok. 12 tys. przedsiębiorstw. To sztandarowy przykład local content w skali całej gospodarki.
• Grupa Przemysłowa Baltic sp. z o.o. w kontrakcie z niemiecką firmą Vensys (onshore wind), zapewniła ok. 80% local content, kupując materiały i komponenty od polskich dostawców. Chodzi głównie o dostawę elementów wież wiatrowych.
• Budowa trzech nowych szybów górniczych KGHM: Retków, Gaworzyce, GG-2 „Odra” (możliwa dzięki obniżce podatków). Za realizację projektu odpowiadają spółki PeBeKa SA oraz Cuprum sp. z o.o. Centrum Badawczo Rozwojowe, należące do Grupy Kapitałowej KGHM.