Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Dlaczego sposób rozliczenia ma znaczenie?

Wycena zwierząt oddawanych do uboju powinna być ustalana na podstawie ich rzeczywistej wartości rzeźnej. Najważniejszym elementem tej oceny jest klasa jakości tuszy. Do oceny stosuje się unijny system klasyfikacji tusz według skali SEUROP. Zaufanie rolników do tego systemu budowane jest dzięki urzędowym kontrolom prowadzonym przez IJHARS.

Co to jest system klasyfikacji tusz według SEUROP?

System klasyfikacji tusz zwierząt rzeźnych według skali SEUROP obowiązuje w całej Unii Europejskiej, tak więc i w Polsce. Wprowadzono go, aby wspierać rozwój produkcji zwierzęcej oraz zapewnić producentom uczciwe dochody.

System obejmuje takie elementy jak m.in.:

• klasy jakości tusz wołowych i wieprzowych,
• sposób ustalania masy tusz po uboju,
• oznakowanie tusz klasą jakości,
• przekazywanie dostawcy informacji o wyniku klasyfikacji i masie tusz.

Aby system działał prawidłowo, konieczne są regularne kontrole. Prowadzi je Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), chroniąc interesy dostawców.

Jak IJHARS kontroluje klasyfikację tusz?

IJHARS prowadzi stały nadzór nad klasyfikacją tusz w każdej ubojni klasyfikującej tusze. Kontrole:

• odbywają się bez zapowiedzi,
• przeprowadzane są systematycznie – co najmniej 8 razy w roku,
• sprawdzają prawidłowość określania masy i klasy jakości tusz.

Dzięki tym działaniom kontrolnym system funkcjonuje prawidłowo, a rolnicy są chronieni przed nierzetelną wyceną zwierząt rzeźnych.

Jak system SEUROP zapewnia uczciwą zapłatę rolnikom?

Rzetelne ustalenie masy i klasy tuszy decyduje o ostatecznej cenie.

W trakcie kontroli IJHARS sprawdza m.in.:

• działanie wag używanych do ważenia tusz,
• czas przeprowadzania ważenia tusz na linii ubojowej,
• pracę rzeczoznawcy klasyfikującego tusze.

Zapewnia to uczciwe ustalenie wartości bydła i świń po uboju.

Komu sprzedać zwierzęta rzeźne?

Wybór odbiorcy należy do rolnika. Może wybrać między dwiema drogami postępowania.

Sprzedaż przez pośrednika (skup obwoźny):

Najczęściej producenci żywca rzeźnego, którzy mają do sprzedaży pojedyncze sztuki w roku, korzystają z usług pośredników prowadzących skup obwoźny. Transakcja sprzedaży pomiędzy rolnikiem i pośrednikiem odbywa się według masy żywego zwierzęcia, tzw. wagi żywej. Następnie pośrednicy sprzedają skupione zwierzęta do zakładów mięsnych. Transakcja sprzedaży pomiędzy pośrednikiem i ubojnią opiera się na wycenie zwierząt według masy i klasy tusz. W ten sposób rolnik otrzymuje niższą zapłatę za zwierzęta rzeźne, pomniejszoną o zarobek pośrednika. Pośrednik przejmuje część wartości zwierząt wypracowaną przez rolnika.

Sprzedaż bezpośrednio do ubojni – rozwiązanie korzystniejsze

Rekomendowaną przez IJHARS, korzystniejszą dla rolnika formą skupu jest sprzedaż bydła i świń bezpośrednio do ubojni. Ubojnie często podpisują umowy kontraktacyjne z rolnikami. Podpisanie takiej umowy zapewnia rolnikowi stabilny i pewny zbyt, zapłatę według masy i klasy jakości tusz, bezpłatny odbiór sztuk z gospodarstwa, a często także premię kontraktacyjną (2- 3% wartości sprzedanych zwierząt).

Wybierając sprzedaż żywca rzeźnego bezpośrednio do ubojni, rolnik korzysta z efektów pracy IJHARS, która nadzoruje prawidłową klasyfikację i ważenie tusz.

Co warto zapamiętać?

Rolnikom zaleca się wybór takiego sposobu sprzedaży, który pozwala określić wartość zwierzęcia na podstawie masy poubojowej i klasy uformowania tuszy. To rozwiązanie sprzyja uzyskaniu uczciwej zapłaty.

W kolejnej publikacji przedstawimy porównanie wartości bydła w zależności od sposobu wyceny na podstawie cen publikowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w biuletynie tygodniowym rynku wołowiny i cielęciny w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej.