Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych

Piwo to jeden z najstarszych, najbardziej znanych i różnorodnych napojów na świecie – od lekkich lagerów, przez aromatyczne, ale intensywne stouty i kwaśne lambiki. Różnią się one smakiem, sposobem fermentacji, użytymi składnikami oraz stylem warzenia. Wybór konkretnego piwa jest oczywiście kwestią gustu, warto jednak pamiętać, aby przed zakupem zwrócić uwagę na oznakowanie.

Czym właściwie jest piwo?

Obok klasycznych stylów piw dolnej i górnej fermentacji coraz większą popularność zdobywają piwa rzemieślnicze (kraftowe), tworzone przez mniejszych producentów i wyróżniające się oryginalnymi recepturami oraz bogactwem smaków. Rosnący udział w rynku mają również piwa bezalkoholowe, co wynika ze zmieniającego się stylu życia konsumentów.

Ale czym właściwie jest piwo? Choć to napój znany od wieków, obecnie nie ma przepisów, które jednoznacznie regulowałyby jego skład i jakość handlową. Nazwa „piwo” ma więc charakter zwyczajowy.

Bazując na tradycji oraz dawnej Polskiej Normie, piwo to napój otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej przy udziale drożdży piwowarskich. Do jego produkcji wykorzystuje się przede wszystkim wodę, słód i chmiel.

W praktyce skład może być jednak szerszy. Oprócz podstawowych surowców stosuje się również dodatki niesłodowane, takie jak jęczmień, pszenica, ryż czy kukurydza, a także cukier, syropy skrobiowe czy dozwolone substancje dodatkowe, np. karmel lub substancje stabilizujące.

Co musi znaleźć się na etykiecie?

Etykieta piwa to nie tylko element marketingowy – to przede wszystkim źródło ważnych informacji dla konsumenta. Nie może ona wprowadzać w błąd i powinna być zgodna z ogólnymi przepisami dotyczącymi znakowania żywności (rozporządzenie 1169/2011).

W oznakowaniu piwa powinny znaleźć się:

• nazwa produktu wraz z podaniem istotnych danych, np. „pasteryzowane”, „niepasteryzowane”, „niefiltrowane”,
• informacja o alergenach (np. słód jęczmienny),
• zawartość alkoholu (dla piw powyżej 1,2 %),
• ilość netto,
• data minimalnej trwałości,
• warunki przechowywania lub użycia,
• dane producenta lub podmiotu odpowiedzialnego,
• kraj pochodzenia – jeśli jego brak mógłby wprowadzać w błąd.

Skład i wartość odżywcza – obowiązkowe czy nie?

W przypadku piw zawierających więcej niż 1,2 % alkoholu producenci nie mają obowiązku podawania składu ani wartości odżywczej. Mimo to wielu z nich decyduje się na ich zamieszczenie, często po to, by podkreślić prosty skład produktu.

Coraz częściej na etykietach pojawia się również informacja o wartości odżywczej, w szczególności o wartości energetycznej. To odpowiedź na potrzeby konsumentów, którzy zwracają uwagę na kaloryczność produktów i są przyzwyczajeni do takich danych w innych środkach spożywczych, w tym w winach, gdzie informacje te są obowiązkowe.

Warto jednak pamiętać, że w przypadku piw bezalkoholowych oraz tych o zawartości alkoholu nieprzekraczającej 1,2 % wykaz składników jest obowiązkowy. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ w tej grupie produktów dopuszcza się stosowanie większej liczby dodatków, np. substancji słodzących czy konserwujących. Na etykiecie takich piw musi się również znaleźć informacja o wartości odżywczej.

Alergeny – tego nie można pominąć

Nawet jeśli producent nie podaje pełnego składu piwa, musi obowiązkowo wskazać obecność alergenów. Dotyczy to składników zbożowych, takich jak słód jęczmienny, pszenica czy płatki owsiane. Samo określenie „słód” nie wystarczy – konieczne jest doprecyzowanie jego rodzaju.

Jeśli skład jest podany, alergeny powinny być w nim wyraźnie wyróżnione (np. pogrubioną czcionką). W przeciwnym razie informacja powinna mieć formę komunikatu, np. „zawiera słód jęczmienny”.

Piwo lane – jakie informacje dla konsumenta?

W przypadku piwa lanego konsument również powinien otrzymać konkretne informacje. Muszą być one dostępne bezpośrednio w miejscu sprzedaży, np. na tablicy, w menu lub przy nalewaku.

Do obowiązkowych należą:

• nazwa piwa,
• zawartość alkoholu (jeśli powyżej 1,2 %),
• informacje o alergenach,
• nazwa producenta,
• skład – w przypadku piw do 1,2 % alkoholu.

Wyniki ostatniej kontroli

Podczas ostatniej kontroli w zakresie jakości handlowej piwa IJHARS sprawdziła 134 podmioty, w tym 52 sklepy oraz 82 lokale gastronomiczne. Nieprawidłowości stwierdzono w 60 podmiotach (44,8 %), tj. w 18 sklepach i 42 lokalach gastronomicznych.

W zakresie parametrów fizykochemicznych zakwestionowano 10,1 % partii, a w zakresie znakowania – 38 % partii.

Nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych dotyczyły:

• zaniżonego lub zawyżonego ekstraktu brzeczki podstawowej w stosunku do deklaracji umieszczonej na etykiecie (ekstrakt, czyli zawartość składników w brzeczce słodowo-chmielowej, determinuje walory aromatyczno-smakowe piwa – im wyższy, tym piwo pełniejsze i „mocniejsze” w smaku),
• zaniżonej lub zawyżonej zawartości alkoholu w stosunku do deklaracji na etykiecie.

Stwierdzono również jedną partię o nieprawidłowych parametrach mikrobiologicznych – brak obecności drożdży w piwie deklarowanym jako niefiltrowane i niepasteryzowane.

W zakresie znakowania kwestionowano m.in.:

• brak nazwy „piwo”,
• brak informacji o rodzaju piwa, np. „jasne”,
• użycie określenia „świeży” w przypadku piwa poddanego pasteryzacji,
• brak informacji towarzyszących nazwie produktu dotyczących warunków fizycznych lub sposobu przetwarzania (np. pasteryzowane, niepasteryzowane, niefiltrowane),
• zastosowanie nazwy lub grafiki wprowadzającej konsumenta w błąd co do miejsca pochodzenia piwa,
• podanie zawartości alkoholu niezgodnej z wynikami badań laboratoryjnych,
• brak wyróżnienia lub pełnej nazwy składników powodujących alergie lub reakcje nietolerancji,
• nieprawidłowe podanie daty minimalnej trwałości i warunków przechowywania (np. w sposób nietrwały lub zbyt małą czcionką).

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego.

 

MATERIAŁ VIDEO