Kontynuacja strategicznego dialogu środowisk akademickich

Spotkanie w Gdańsku stanowi kontynuacją dialogu rozpoczętego podczas I Forum Rektorów Polski i Turcji, które odbyło się we wrześniu 2025 roku w Ankarze z udziałem rektorów polskich i tureckich uczelni. To  nowy rozdział relacji między środowiskami akademickimi obu państw.

Program Forum połączył perspektywę strategiczną z praktycznymi instrumentami współpracy. Wśród kluczowych zagadnień znalazły się m.in. tworzenie wspólnych programów studiów, rozwój międzynarodowych centrów badawczych, technologie podwójnego zastosowania, mobilność akademicka, cyberbezpieczeństwo oraz współpraca uczelni z gospodarką i przemysłem.  

Współpraca naukowa fundamentem bezpieczeństwa i rozwoju

– Dzisiejsze Forum ma charakter szczególny – powiedział minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek. – Jest nie tylko spotkaniem przedstawicieli środowiska akademickiego, lecz także elementem strategicznego procesu budowania trwałej współpracy między Polską a Turcją. Kontynuujemy tym samym dialog zapoczątkowany podczas pierwszego Forum w Ankarze, które pokazało, jak ogromny potencjał tkwi w relacjach naszych środowisk akademickich.

Minister podkreślił, że współpraca naukowa i akademicka staje się dziś jednym z fundamentów bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego państw.

– Żyjemy w czasach głębokich i dynamicznych zmian geopolitycznych, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo państw, ich rozwój gospodarczy oraz stabilność społeczną. Polska i Turcja jako ważni partnerzy regionalni oraz państwa członkowskie NATO odgrywają istotną rolę w kształtowaniu stabilności w swoich regionach. Dlatego kluczową tezą dzisiejszego spotkania jest przekonanie, że w warunkach współczesnych wyzwań geopolitycznych najważniejsza jest współpraca w obszarach bezpieczeństwa, obronności oraz gospodarki, a jej trwałym fundamentem musi być intensywna współpraca naukowa i akademicka – zaznaczył minister Marcin Kulasek.

Szef MNiSW podkreślił również, że podpisane memorandum otwiera nowy etap relacji i stworzy ramy dla rozwoju wspólnych projektów badawczych, mobilności akademickiej oraz partnerstw instytucjonalnych.

Uniwersytet Gdański gospodarzem międzynarodowego dialogu

Rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotr Stepnowski podkreślił, że Forum jest dowodem przechodzenia od deklaracji do konkretnych działań i realnych partnerstw akademickich.

– Chcemy stworzyć strategiczne partnerstwo – trwałe, ambitne i zdolne do rzeczywistej transformacji naszych uniwersytetów i naszych państw. Na Uniwersytecie Gdańskim już to robimy. Mamy podpisane umowy strategiczne z Uniwersytetem Stambulskim, Politechniką Stambulską, Uniwersytetem Gazi, a także memoranda o porozumieniu z ośmioma uczelniami oraz ponad 30 umów Erasmus – powiedział rektor.

Prof. Stepnowski zaznaczył, że współpraca obejmuje już wspólne projekty badawcze i grantowe, a jej istotnym elementem jest otwarte podczas Forum Polsko-Tureckie Centrum Studiów Uniwersytetu Gdańskiego.

– To nowa platforma wspólnych badań, mobilności akademickiej i promocji kultury. Będziemy współpracować w takich obszarach jak nauki społeczne, sztuczna inteligencja, technologie kwantowe, biotechnologia, nauki o morzu, logistyka, badania migracji i studia międzykulturowe – dodał rektor.

Dyplomacja naukowa i partnerstwo strategiczne

Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego (YÖK) prof. Erol Özvar zaznaczył, że współpraca akademicka nabiera coraz bardziej strategicznego i instytucjonalnego charakteru.

– To spotkanie przyczyni się do dalszego pogłębienia współpracy między Turcją a Polską w obszarze szkolnictwa wyższego, nauki i innowacji. Polsko-Tureckie Centrum Studiów na Uniwersytecie Gdańskim wniesie istotny wkład w rozwój współpracy akademickiej i kulturalnej. Podpisane memorandum nada nowy impuls wspólnym działaniom w obszarze badań i edukacji – powiedział prof. Özvar.

Odnosząc się do globalnych wyzwań, podkreślił znaczenie dyplomacji naukowej.

– Globalny system szkolnictwa wyższego przechodzi jedną z najbardziej złożonych transformacji w historii. Konflikty regionalne, napięcia geopolityczne i niepewność wpływają na mobilność akademicką i współpracę badawczą. Jednocześnie tworzą nowe możliwości. Dyplomacja naukowa staje się kluczowym narzędziem budowania zaufania i długoterminowej współpracy między narodami – zaznaczył.

Centrum Studiów Uniwersytetu Gdańskiego

Jednym z kluczowych momentów Forum było uroczyste otwarcie Polsko-Tureckiego Centrum Studiów Uniwersytetu Gdańskiego przez ministra Marcina Kulaska, prof. Erola Özvara, ambasadora Turcji w Polsce Raufa Alpa Denktaşa oraz rektora Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotra Stepnowskiego.

Centrum będzie wspierać rozwój wspólnych projektów badawczych i dydaktycznych, programów mobilności akademickiej oraz współpracę w ramach międzynarodowych grantów i inicjatyw naukowych.

Forum współpracy uczelni i instytucji

Program wydarzenia obejmował sześć paneli tematycznych poświęconych m.in. technologiom podwójnego zastosowania, naukom społecznym i humanistycznym, naukom medycznym i przyrodniczym, współpracy instytucjonalnej oraz mobilności akademickiej.

Uczestnicy dyskutowali o rozwoju wspólnych projektów badawczych, tworzeniu międzynarodowych programów studiów, współpracy uczelni z gospodarką i przemysłem oraz wzmacnianiu partnerstw strategicznych między Polską a Turcją. 

Zwieńczeniem II Forum Rektorów Polski i Turcji było podpisanie kolejnych porozumień międzyuczelnianych, które potwierdziły rosnącą dynamikę oraz coraz bardziej praktyczny wymiar współpracy akademickiej.

Organizatorzy i uczestnicy podkreślali, że spotkanie w Gdańsku stanowi ważny etap długofalowego procesu zacieśniania relacji akademickich. Wyrażono przekonanie, że Forum nie będzie wydarzeniem jednorazowym, a współpraca w obszarze szkolnictwa wyższego będzie konsekwentnie rozwijana i wzmacniana w kolejnych latach. Partnerami Forum były: KRASP, NAWA, Perspektywy oraz FRSE.