W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.
Powrót

Nagroda Narodowego Centrum Nauki 2019 wręczona!

10.10.2019

Zdjęcie zbiorowe

Dr hab. Dawid Pinkowicz, dr Roman Szczęsny oraz dr hab. Michał Wierzchoń otrzymali prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Narodowe Centrum Nauki za szczególne osiągnięcia naukowe w zakresie badań podstawowych. Laureaci otrzymają nagrody pieniężne w wysokości 50 tys. zł.

Ideą Nagrody NCN jest wspieranie najwybitniejszych uczonych prowadzących badania na polu badań podstawowych w polskich jednostkach naukowych. Ustanowione w 2013 r. wyróżnienie przyznawane jest badaczom do 40. roku życia i jest wręczane w trzech obszarach badawczych: naukach humanistycznych, społecznych i o sztuce, naukach o życiu oraz naukach ścisłych i technicznych.

Cieszy mnie, że niezwykle prestiżowa nagroda, jaką jest wyróżnienie przyznawane przez Narodowe Centrum Nauki, została wręczona dziś już po raz siódmy – powiedział Jarosław Gowin Wiceprezes Rady Ministrów, minister nauki i szkolnictwa wyższego obecny na Gali Nagród Narodowego Centrum Nauki. – Gratuluję obecnym tutaj młodym uczonym ich wybitnych osiągnięć naukowych. Warto podkreślić, że Nagroda NCN łączy świat nauki i biznesu. Narodowe Centrum Nauki co roku zaprasza do współpracy przedsiębiorstwa zaangażowane w działalność społeczną i badawczą, które decydują się przyjąć rolę fundatorów nagród – dodał Premier Jarosław Gowin.

W tym roku nagrody pieniężne ufundowali Grupa Adamed, Fundacja KGHM Polska Miedź oraz firma ASTOR. Gala wręczenia statuetek tradycyjnie już odbyła się w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. W obszarze nauk o życiu nagrodę otrzymał dr Roman Szczęsny z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. Został doceniony za odkrycie mechanizmu degradacji mitochondrialnego RNA w komórkach ludzkich, wskazującego na rolę mitochondriów w regulacji nieswoistej odpowiedzi immunologicznej. Przedmiotem zainteresowań naukowych dr. Szczęsnego są mechanizmy kontrolujące jakość, ilość oraz obróbkę RNA powstałego w wyniku transkrypcji genomu mitochondrialnego i jądrowego u człowieka. Przełomowe badania, za które został wyróżniony, rozszerzają dotychczasowy repertuar wpływu mitochondriów na funkcjonowanie i losy komórki.

Nagroda Narodowego Centrum Nauki to dla mnie szczególne wyróżnienie. Jej otrzymanie postrzegam jako docenienie mojej pracy badawczej oraz wszystkich osób, które miały wpływ na mój rozwój – mówi dr Szczęsny. – Dotarcie do tego punktu kariery naukowej nie byłoby możliwe, gdyby nie wsparcie i zrozumienie ze strony najbliższych. Sądzę, że dalsze badania nad metabolizmem RNA w mitochondriach człowieka mogą doprowadzić do wielu kolejnych ciekawych odkryć – dodaje.

W naukach ścisłych i technicznych nagrodę otrzymał dr hab. Dawid Pinkowicz z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, który został wyróżniony za zaprojektowanie nowatorskich multifunkcjonalnych magnesów molekularnych oraz nanomagnesów kwantowych. Dr Pinkowicz zaprojektował i zbadał serię kompleksów metali przejściowych o silnych sprzężeniach magnetycznych pomiędzy jonami metali oraz zaproponował strategię do otrzymywania układów wykazujących dużą anizotropię magnetyczną i bistabilność spinową. Badania umożliwiły poznanie zależności pomiędzy strukturą i dalekozasięgowym porządkiem magnetycznym oraz zaowocowały otrzymaniem nowych nanomagnesów kwantowych.

Uważam, że zajmuję się tym, co w chemii najlepsze – projektowaniem i konstrukcją nowych cząsteczek i układów supramolekularnych. Lubię o sobie myśleć, że jestem architektem świata molekularnego mówi dr hab. Pinkowicz. – Nie ograniczają mnie tradycyjne podziały na chemię czy fizykę, chemię organiczną czy nieorganiczną. Liczę na to, że takie podejście pozwoli mi "ujarzmić" świat nano, rządzony prawami mechaniki kwantowej, i być może doprowadzi do małej naukowej rewolucji.

Laureatem w obszarze nauk humanistycznych, społecznych i o sztuce jest dr hab. Michał Wierzchoń z Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Został wyróżniony przez kapitułę Nagrody NCN za prowadzone od lat interdyscyplinarne badania nad świadomością, łączące w kreatywny sposób podejścia badawcze z zakresu filozofii, psychologii poznawczej, kognitywistyki oraz neuronauki. Zaproponował on oryginalny, autorski model teoretyczny świadomości, w ramach którego twierdzi, że dostęp do świadomości ma charakter stopniowalny, a subiektywny charakter informacji jest wynikiem integracji informacji percepcyjnych i pozapercepcyjnych. Badania dr hab. Wierzchonia dotyczą pomiaru świadomości, ale też roli uwagi w nabywaniu świadomego doświadczenia, pamięci ukrytej, substytucji sensorycznej i świadomości cielesnej. Założone i prowadzone przez niego Laboratorium Badań Świadomości (c-lab) w krótkim czasie stało się jedną z wiodących tego typu jednostek naukowych w Europie, zaś on sam współpracuje ze znakomitymi badaczami świadomości z całego świata.

Badania świadomości pozwalają lepiej zrozumieć, jak doświadczamy świat. Wśród wielu teorii pojawiają się i takie, które postulują, że dla świadomości kluczowe jest uprzednie doświadczenie, indywidualna historia. W swoich pracach zazwyczaj staram się przekonywać, że to nie ona jest dla świadomości najważniejsza – wyjaśnia dr hab. Wierzchoń. – Dziś jednak, patrząc na swoją drogę naukową, myślę, że ta teoria dobrze opisuje doświadczenie bycia nagrodzonym. Czuję się zaszczycony, ale myślę też o swojej naukowej drodze i o osobach, które na niej spotkałem. Myślę o moich mistrzach i o współpracownikach z którymi prowadziłem i prowadzę badania, ale też spieram się, dyskutując o naturze świadomości. To dzięki tym dyskusjom lepiej rozumiem to, co badamy. I dzięki nim wciąż wiem, że przed nami dalsze fascynujące wyzwania. To nasza wspólna nagroda – dodaje naukowiec.       

Kandydatów do Nagrody NCN wskazują naukowcy, m.in. byli członkowie Rady NCN, dotychczasowi przewodniczący Zespołów Ekspertów NCN, laureaci Nagrody z poprzednich lat, a także inni wybitni przedstawiciele świata nauki wskazani przez Radę i dyrektora NCN. W tej edycji do zgłaszania kandydatów uprawnionych było 530 osób. Nominowano 51 naukowców, spośród których w drugim etapie wyłonionych zostało sześciu finalistów, po dwóch w każdym z trzech obszarów. Ostateczny wybór laureatów należał do Kapituły Nagrody NCN złożonej z przedstawicieli Centrum i fundatorów Nagrody.

 

 

O Narodowym Centrum Nauki

Narodowe Centrum Nauki (NCN) jest agencją wykonawczą Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołaną w wyniku reformy systemu finansowania nauki z 2010 r. NCN wspiera badania podstawowe, czyli prace empiryczne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów, bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne. Misją NCN jest działanie na rzecz wzrostu znaczenia polskiej nauki na arenie międzynarodowej oraz podniesienie jakości i efektywności badań naukowych dzięki konkurencyjnemu systemowi przyznawania grantów. Centrum regularnie ogłasza konkursy na projekty badawcze, stypendia doktorskie i staże podoktorskie. Budżet NCN w 2019 r. to niemal 1,3 mld zł na finansowanie badań podstawowych. NCN jest koordynatorem programu QuantERA – pierwszego ERA-NET-u zarządzanego przez agencję z kraju znajdującego się wśród tzw. nowych krajów członkowskich UE oraz prestiżowego programu Dioscuri, we współpracy z niemieckim Max Planck Gesellschaft. Centrum jest również operatorem obszaru „Badania podstawowe” w ramach III. edycji Norweskiego Mechanizmu Finansowego (tzw. Funduszy Norweskich) i EOG.

Zdjęcia (3)