Procedowane projekty to kolejne kroki na drodze do zreformowania systemu szkolnictwa wyższego w Polsce. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zmieniana jest stopniowo, wprowadzając ważne rozwiązania odpowiadające na potrzeby środowiska akademickiego i rynku pracy. Przyjęte na posiedzeniu 6 października br., dokumenty znacząco poprawią sytuację doktorantów, którzy borykają się z problemami zdrowotnymi i losowymi. Umożliwią absolwentom szkół doktorskich bezpłatne korzystanie z infrastruktury uczelni oraz prowadzenie badań w celu przygotowanie się do obrony pracy doktorskiej. Wzmocnią także pozycję pracodawców, którzy zyskają możliwość zwrócenia się do uczelni z wnioskiem o potwierdzenie danych zawartych w dyplomach ukończenia studiów przedstawianych przez pracowników i kandydatów do pracy.

Uprawnienia doktorantów

Pierwszy z projektów (sygn. UDER70) dotyczy zmian w zasadach zawieszania kształcenia doktorantów oraz objęcia ich obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym i prawem do świadczeń w przypadku choroby, rodzicielstwa lub wypadku. Nowelizowane przepisy mają również ułatwić osobom, które ukończyły szkołę doktorską, dalsze prowadzenie badań i przygotowanie się do obrony doktoratu. 

Obecnie doktoranci mają ograniczone możliwości zawieszenia kształcenia w sytuacjach innych niż związane z rodzicielstwem. Jednocześnie, mimo opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, nie mogą w pełni korzystać ze świadczeń w ramach ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego. 

Najważniejsze rozwiązania:

• doktoranci zostają objęci obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym. Dzięki temu będą mogli korzystać ze świadczenia w razie choroby lub wypadku.
• Łatwiejsze czasowe zawieszenie kształcenia z powodów losowych i osobistych.
  • regulamin szkoły doktorskiej wskaże dodatkowe sytuacje, w których doktorant będzie mógł złożyć wniosek o zawieszenie kształcenia.
  • łączny okres zawieszenia nie będzie mógł przekroczyć 24 miesięcy w całym okresie kształcenia.
• zawieszenie kształcenia nie będzie oznaczało utraty prawa do świadczeń w razie choroby – doktorant zachowa prawo do stypendium na zasadach odpowiadających regulacjom stosowanym wobec pracowników, a następnie będzie mógł otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS.
• doktoranci będą mogli zawiesić kształcenie w związku z opieką nad dzieckiem:
  • rozwiązanie obejmie okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu,
  • możliwe pozostanie także zawieszenie kształcenia na okresy odpowiadające urlopom związanym z rodzicielstwem.
• w czasie zawieszenia zatrzymane zostaną najważniejsze terminy związane z doktoratem, t.j.: wyznaczenie promotora, złożenie indywidualnego planu badawczego, ocenę śródokresową i złożenie rozprawy doktorskiej.
• osoby, które ukończyły szkołę doktorską, zachowają bezpłatny dostęp do infrastruktury badawczej i informatycznej – rozwiązanie to dotyczy możliwości korzystania m.in. z laboratoriów, sprzętu i zasobów informatycznych do czasu zakończenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora. Jego celem jest umożliwienie prowadzenia badań i przygotowania się do obrony.

Przepisy, w większości, mają wejść w życie po 9 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. 

Potwierdzanie danych zawartych w dyplomie ukończenia uczelni

Drugi projekt (sygn. UDER72) umożliwi pracodawcy zwrócenie się do uczelni o potwierdzenie danych zawartych w papierowym dyplomie ukończenia studiów. Przedsiębiorcy zyskają narzędzie, które pozwoli im upewnić się, że informacje przedstawione przez kandydata do pracy lub pracownika są zgodne z dokumentacją uczelni.

Najważniejsze rozwiązania:

• pracodawca uzyska możliwość zwrócenia się do uczelni o potwierdzenie danych z papierowego dyplomu, jeśli poweźmie uzasadnione wątpliwości co do ich prawdziwości. Uczelnia porówna dane z dyplomu z własną dokumentacją dotyczącą przebiegu studiów:
  • pracodawca będzie mógł zweryfikować dyplom osoby już zatrudnionej oraz ubiegającej się o pracę;
  • uprawnienie nie będzie dotyczyło osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych.
• pracodawca nie będzie potrzebował zgody pracownika lub kandydata na zwrócenie się do uczelni o weryfikację danych. 
• we wniosku elektronicznym składanym do uczelni pracodawca wskaże m.in. imię i nazwisko absolwenta, dane dyplomu, zakres informacji, które chce potwierdzić oraz uzasadni powody swoich wątpliwości.
• Maksymalny czas na udzielenie odpowiedzi przez uczelnię to 30 dni, liczonych od dnia otrzymania kompletnego wniosku. Odpowiedź uczelni będzie opatrzona podpisem elektronicznym rektora lub osoby przez niego upoważnionej.
• za weryfikację danych uczelnia pobierze opłatę w wysokości 0,5% przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale poprzedniego roku. Opłata ma pokryć koszt obsługi wniosku przez uczelnię.

Przepisy mają wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.