Masz pomysł na projekt badawczy, obiecującą hipotezę lub pulę związków chemicznych, które chcesz zweryfikować eksperymentalnie? Rozpoczął się już nabór do programu bonów badawczych POL-OPENSCREEN 2.0 realizowanego przez Instytut Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Program umożliwia weryfikację potencjału hipotez badawczych, nowych cząsteczek chemicznych i rozwiązań technologicznych na bardzo wczesnym etapie rozwoju. 

Uwaga – spotkanie informacyjne online odbędzie się 11 czerwca 2026 r. o godz. 16:00, wymagana jest rejestracja.

Na co można liczyć w ramach Proof of Concept?

Wsparcie obejmuje dostęp do zaawansowanej infrastruktury badawczej, m.in. wysokoprzepustowych badań przesiewowych (HTS), metod obrazowania oraz doradztwa. Uzyskane wyniki mogą posłużyć do planowania kolejnych badań, przygotowania wniosku grantowego, nawiązania współpracy z partnerami lub dalszego rozwoju rozwiązania o potencjale wdrożeniowym. POL-OPENSCREEN 2.0 jako polski węzeł EU-OPENSCREEN może wspierać przygotowanie projektów do dalszego rozwoju translacyjnego i aplikowania o europejskie instrumenty finansowania badań, w tym programy European Innovation Council, np. EIC Pathfinder czy EIC Transition. 

– Bon badawczy jest szczególnie przydatny dla zespołów, które mają obiecującą hipotezę badawczą, koncepcję testu molekularnego lub aktywny związek chemiczny i chcą zweryfikować swoje pomysły z wykorzystaniem wysokoprzepustowej infrastruktury badawczej – mówi dr Dorota Kwiatek-Rożek, kierowniczka Pracowni Testów i Obrazowania Molekularnego w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN, która koordynuje przedsięwzięcie. 

Badaczka zwraca uwagę, że w naukach przyrodniczych przejście od hipotezy do wdrożenia wymaga danych eksperymentalnych potwierdzających potencjał technologii. – To właśnie etap Proof of Concept otwiera naukowcom drogę do grantów translacyjnych, współpracy z biznesem i spółek spin-off, ale też do takich źródeł finansowania, jak EIC Pathfinder czy EIC Transition oferowane przez European Innovation Council.

Z kolei dr Dorota Jakubczyk, kierowniczka Pracowni Chemii Medycznej w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN, dodaje, że kwota 50 000 zł to szacunkowy koszt. – Taka kwota wystarczy, aby przeprowadzić skrining biochemiczny z wykorzystaniem biblioteki 5000 związków. W zakres usługi może też wejść optymalizacja związku chemicznego, a w tym chemioinformatyczna analiza wyników skriningowych, projektowanie i synteza nowych związków, jak również np. “wydobywanie” i charakteryzowanie nowych, bioaktywnych związków ze źródeł naturalnych, np. z roślin czy też mikroorganizmów – wyjaśnia chemiczka. Jej zdaniem to dobry start do przyszłych badań. – Niezależnie od programu bonów badawczych, możemy jednak wykonać wszystkie usługi dla większych bibliotek związków. Wymaga to jednak większych nakładów finansowych po stronie naszych użytkowników – dodaje. 

W 2025 roku pierwsze dwa bony badawcze przyznano naukowcom z Wydziału Chemii (Zakład Produktów Bioaktywnych) i Wydziału Biologii (Zakład Ekofizjologii Roślin) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Na co można przeznaczyć bon badawczy?

Bon badawczy dostępny w ramach POL-OPENSCREEN 2.0:

• umożliwia uzyskanie wsparcia o wartości do 50 000 zł w formie usług badawczych i doradztwa ekspertów Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN,
• pozwala zweryfikować potencjał hipotezy badawczej, cząsteczki chemicznej, puli związków lub rozwiązania technologicznego,
• obejmuje usługi w obszarze wysokoprzepustowych badań przesiewowych, czyli HTS (technologia pozwala szybko testować duże kolekcje związków chemicznych i wytypować te, które wykazują pożądany efekt biologiczny), zaawansowanych technik obrazowania, biologii chemicznej i chemii medycznej,
• wspiera kluczowe etapy wczesnego odkrywania leków, czyli procesu prowadzącego od identyfikacji aktywnych cząsteczek do ich wstępnej walidacji i optymalizacji,
• pomaga uzyskać dane eksperymentalne potrzebne do dalszych badań, aplikowania o finansowanie, współpracy z partnerami lub rozwoju technologii.

Dla kogo jest bon badawczy?

Program jest skierowany do doktorantek, doktorantów, naukowczyń, naukowców, zespołów badawczych z uczelni i instytutów naukowych oraz startupów biotechnologicznych, w tym spółek spin-off i spin-out, które rozwijają własne działy B+R. 

Harmonogram naborów

Do końca 2028 r. Instytut Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu przyzna jeszcze 8 bonów badawczych dla projektów naukowych o największym potencjale. Łącznie w ramach POL-OPENSCREEN 2.0 przyznanych zostanie 10 bonów badawczych. Pierwsze dwa bony przyznano w 2025 r.

Zaplanowano trzy terminy naborów:

• 30 czerwca 2026 r.
• 31 marca 2027 r.
• 31 marca 2028 r.

Wyniki naboru w 2026 r. zostaną opublikowane do 31 lipca 2026 r.

Dlaczego warto aplikować o bon badawczy? 

Celem bonów badawczych jest umożliwienie wykonania badań, które pomagają ocenić potencjał projektu i przygotować go do dalszego rozwoju. Program wspiera projekty na wczesnym etapie, kiedy szybka weryfikacja eksperymentalna może ograniczyć ryzyko inwestowania czasu i zasobów w pomysł lub projekt o niewystarczającym potencjale. 

Jakie dodatkowe korzyści oferuje POL-OPENSCREEN 2.0?

W ramach przedsięwzięcia dostępne są także bony badawcze przyznawane przez Instytut Badań Medycznych Polskiej Akademii Nauk, które umożliwiają zdeponowanie związków chemicznych w Krajowej Bibliotece Związków Chemicznych. To szansa dla tych zespołów naukowych, które chcą uporządkować i zabezpieczyć odkryte związki, a także włączyć je do krajowego systemu badań przesiewowych.

POL-OPENSCREEN 2.0 jest częścią europejskiej infrastruktury badawczej EU-OPENSCREEN ERIC wspierającej badania w obszarze biologii chemicznej i wczesnego odkrywania leków. Projekt jest finansowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 

• Więcej informacji o bonach badawczych