Uczestnicy wydarzenia zgodnie podkreślali, że nowy etap działalności „Białego Słonia” to ważny symbol polsko-ukraińskiego partnerstwa i wspólnego rozwoju naukowego.

Nowy rozdział dla kultowego „Białego Słonia”

Słynne obserwatorium na szczycie Pop Iwan (2022 m n.p.m.) w paśmie Czarnohory – od lat znane jako „Biały Słoń” – zyskało nową funkcję badawczą. Utworzone przez ukraińskie Ministerstwo Edukacji i Nauki Centrum Wspólnego Korzystania z Infrastruktury Badawczej stwarza odpowiednie warunki do prowadzenia prac w zakresie nauk o Ziemi, meteorologii, astronomii oraz monitorowania zmian klimatycznych. W projekt aktywnie angażują się polskie uczelnie, w tym Uniwersytet Warszawski, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie oraz Polska Akademia Nauk.

Nauka jako most łączący sąsiednie narody

Obecność polskiej delegacji podczas nowego otwarcia była potwierdzeniem priorytetowego znaczenia relacji naszego świata nauki z odpowiednikiem po stronie ukraińskiej. Inicjatywa stwarza nowe możliwości współpracy i doskonale wpisuje się w założenia czerwcowej konferencji Ukraine Recovery Conference w Gdańsku oraz Deklaracji Gdańskiej, akcentujących rolę edukacji, nauki i innowacji w odbudowie Ukrainy. Podczas uroczystości na górze Pop Iwan minister Marcin Kulasek zaznaczył, że nauka pozostaje przestrzenią dialogu i budowania wspólnej przyszłości. – Obserwatorium na górze Pop Iwanstało się w ostatnich latach jednym z najważniejszych symboli polsko-ukraińskiej współpracy akademickiej. Dzięki zaangażowaniu uczelni, instytucji naukowych oraz władz obu naszych państw udało się przywrócić temu miejscu jego naukową i edukacyjną rolę. Nauka może być mostem łączącym narody i budującym trwałe partnerstwa – powiedział szef MNiSW. Dodał też, że „przedsięwzięcie ma wymiar naukowy, ale i głęboko symboliczny i pokazuje, że nawet w najtrudniejszych czasach nauka pozostaje sferą dialogu, współpracy i budowania wspólnej przyszłości”.

Inwestycja w młode talenty i cyrkulację wiedzy

Poza udziałem w uroczystościach związanych z otwarciem centrum, delegacja MNiSW spotkała się z ministrem edukacji i nauki Ukrainy Andrijem Butenką, rektor Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego Walentyną Jakubiw oraz prof. Igorem Cependą, pełniącym funkcję przewodniczącego Rady Naukowej uniwersytetu a także studentami i młodymi badaczami.

Przedstawiciele ministerstwa nauki akcentowali, że celem obu państw jest zrównoważona wymiana wiedzy i kadr („brain circulation”), a nie drenaż mózgów. Ma się do tego przyczynić wspólne użytkowanie infrastruktury – obiekt pozwoli optymalnie wykorzystywać potencjał naukowy obu krajów, a partnerstwo badawczego z Ukrainą ma być intensywnie rozwijane w najbliższych latach.