Powrót

Bronicki baleron wędzony

01.06.2026

W dniu 28 maja 2026 r. na Listę Produktów Tradycyjnych został wpisany w kategorii: Produkty mięsne: „bronicki baleron wędzony”.

Bronicki baleron

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Zwarty produkt mięsny wykonany z jednego kawałka schabu karkowego o podłużnym kształcie

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

Nieforemnego walca, w przekroju koła

Wielkość

Długość do 30 cm, szerokość do 12 cm. Waga ok. 1,8 kg

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Od jasno do ciemnobrązowej, z odcieniem bordowo-brązowym. Na przekroju mięso o barwie różowej, tłuszcz biały z odcieniem różowym. Dopuszczalna marmurkowatość

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

Konsystencja mięsa zwarta; tłuszczu miękka, lecz nie mazista

Smak i zapach

Smak charakterystyczny dla wędzonek parzonych z lekko wyczuwalnym zapachem wędzenia

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego

Wyroby wędzone, w tym baleron wędzony, są wytwarzane od dawien dawna w Bronicach. Każde gospodarstwo we wsi utrzymywało zwierzęta hodowlane. Najpopularniejsze na przetwory były świnie. Mięso wieprzowe i jego elementy służyły zarówno do wyrobu różnorodnych wędlin jak i przygotowywania obiadów. Kiedyś wędzenie służyło do utrwalania mięsa, aby jak najdłużej zachować jego przydatność do spożycia. Świnie ubijano przeważnie zimą, gdyż pogoda sprzyjała temu, aby rozłożyć w czasie zagospodarowanie mięsa. W czasach, gdy w domach pojawiły się lodówki, a później zamrażarki, mięso można było zagospodarować o każdej porze roku. Wtedy wędzenie zyskało nowy wymiar. Wędzonki stały się „lżejsze”, używano mniej soli i saletry do konserwowania mięsa, natomiast bardziej skupiano się na smaku wyrobów gotowych.

Przygotowanie bronickiego baleronu wędzonego jest nieskomplikowane. Do jego wyrobu należy użyć ładny kawałek świeżego schabu karkowego (karkówki) i za pomocą noża wyjąć kości. Mięso należy zapeklować metodą na mokro. Solankę wykonuje się z wody z dodatkiem soli peklowej. Dla podniesienia walorów smakowych dodaje się czosnek, liście laurowe i ziele angielskie. Peklowanie trwa od 3 do 5 dni i przebiega w temperaturze 7℃ w ciemnym pomieszczeniu. Mięso powinno być całkowicie zanurzone w solance. Ważne jest aby mięso raz dziennie przekręcać w solance. Mniejsze karkówki peklowane są krócej, duże karkówki należy peklować dłużej aby uzyskać równomierny efekt. Po zapeklowaniu mięso wyjmowane jest z solanki i opłukiwane w celu usunięcia z powierzchni nadmiaru soli. Tak przygotowana karkówka zawieszana jest na kiju wędzarniczym na 3-4 godziny w celu obsuszenia w temperaturze pokojowej. Po tym czasie karkówka jest gotowa do wędzenia. Proces ten dzielimy na 2 etapy: etap suszenia ciepłym dymem oraz etap wędzenia gorącym dymem. Do wędzenia używane jest tradycyjnie drewno olchowo-dębowe. Dym z dębu i olchy nadaje wyrobom ciemnożółte przechodzące w brąz zabarwienie. Wędzenie daje smaczny wyrób, ale jeszcze za twardy do spożycia. W celu przygotowania go do konsumpcji, należy baleron parzyć w kąpieli wodnej w temperaturze 80℃ (całkowicie zanurzone przez 2-2,5 godziny). Po sparzeniu następuje hartowanie wyrobu poprzez zanurzenie go w zimnej wodzie przez około 10-15 minut w celu przerwania procesu parzenia. Kolejno baleron wkładany jest  na 5-10 minut do ciepłej wędzarki w celu osuszenia. Po tym czasie produkt odwieszany jest do wstępnego ostygnięcia na około 1 godzinę w przewiewnym miejscu. Ostatnim krokiem jest przeniesienie baleronu do zimnego, ciemnego pomieszczenia, w którym pozostaje aż do całkowitego ostygnięcia.

Zdjęcia (1)

{"register":{"columns":[]}}