Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Rumiany wiatrak. W przekroju ciasteczka ze szczelinami jak ciasto francuskie z odrobiną marmolady

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

Kształt wiatraka ozdobiony marmoladą po środku i obsypany cukrem pudrem

Wielkość

Kwadrat o boku 6 cm z naciętym ciastem w czterech miejscach i zawiniętymi rogami

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Ciasteczko lekko zarumienione, otoczone cukrem pudrem

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

W dotyku kruche i delikatne

Smak i zapach

Smak słodki, maślany; zapach dodanej marmolady wysmażanej ze śliwek węgierek i jabłek

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego

Z receptur najstarszych mieszkańców Olszanki - gospodyń weselnych i domowych oraz przepisów z prastarych zeszytów, które zachowały się nawet na pojedynczych kartkach, dowiadujemy się, że ciasteczka ludowe wiatraczki mają swoją dawną historię. Okazuje się, że były wypiekane jako ciasteczka śmietanowe z marmoladą, np. ze śliwek węgierek i jabłek, w formie zwijanej rurki, rogalika lub poduszeczki. W zeszytach z przepisami ciastka te, są też nazywane ciastkami francuskimi pustymi z cukrem.

Dawniej ciasteczka ludowe wiatraczki wypiekano w piecu chlebowym opalanym drewnem. Dwie, trzy gospodynie zbierały się w jednym domu, przygotowywały wspólnie ciasteczka i wypiekały je w dużej ilości, a potem dzieliły się. Nazwa ciasteczka ludowe wiatraczki pojawiła się przy wypiekaniu ich na wesela. Gospodynie chcąc wykazać się ciekawymi wypiekami, formowały kształt wiatraczka z wykrawanego radełkiem kwadracika. Taka forma ciasteczka zachowała się do dziś. Ciasteczka ludowe wiatraczki stały się słynne, gdyż nawiązują do tradycji ludowych - mielenia zboża na wiatrakach czy opisania słynnych pisanek krzczonowskich wiatraczkami.

Do przygotowania ciasteczek ludowych wiatraczków potrzebne są: mąka pszenna, masło, jajka, śmietana, marmolada (np. ze śliwek węgierek i jabłek) oraz cukier puder do posypania upieczonych ciasteczek. Obecnie ciasteczka ludowe wiatraczki wypiekane są niemal w każdym domu w Olszance, a receptura ich przygotowania jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Te smaczne wypieki, charakteryzujące się unikalnym kształtem i aromatycznym smakiem, stanowią ważny element lokalnej kultury i dziedzictwa kulinarnego regionu.