Powrót

Latwerga

23.10.2026

W dniu 22 października 2026 r. na Listę Produktów Tradycyjnych została wpisana w kategorii: Warzywa i owoce: „latwerga”.

Latwerga

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)

Gęsta masa, często z wyczuwalnymi kawałkami owoców

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)

W zależności od naczynia, w którym się znajduje

Wielkość

W zależności od naczynia, w którym się znajduje

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)

Brązowo – złocista

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”

Zwarta, gęsta

Smak i zapach

Smak w zależności od stopnia dojrzałości owoców od lekko kwaśnego do słodkiego. Zapach świeżych owoców z nutą karmelu

Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego

Tradycja przygotowywania latwergi związana jest z Głogówkiem, a szczególnie z Winiarami, gdzie od XIX wieku dobrze udokumentowane jest sadownictwo, w tym uprawa jabłoni i grusz. W dawnych źródłach prasowych pojawiają się informacje o sprzedaży drzew owocowych oraz działalności miejscowych ogrodników i właścicieli szkółek na tym terenie. Ważnym świadectwem dotyczącym samej latwergi jest artykuł Rafała Urbana „Przyszłość i  perspektywy rozwoju sadownictwa na Śląsku Opolskim” z 1961 roku, w którym wspomina on o tradycji przerabiania owoców, zwłaszcza gruszek, na długo smażone powidła określane w okolicy jako latwerga. Sama nazwa „latwerge” znana była również w tradycji śląskiej i występuje w dawnych opracowaniach oraz książkach kulinarnych. Co ciekawe, nazwa ta odnosi się najczęściej do powidła śliwkowego. Natomiast, w Głogówku-Winiarach, latwerga przyjęła miejscową postać gruszkową.

Przepis na latwergę zachował się w domowych recepturach i przekazach mieszkańców Winiar. Powstaje ona z owoców pochodzących przede wszystkim z miejscowych sadów i przygotowywana jest poprzez wielogodzinne smażenie. Podstawę latwergi stanowią dojrzałe gruszki, np. odmiany Winówka. Smak uzupełniają kwaśne jabłka – najczęściej antonówki, kosztele lub renety, a dla wzbogacenia receptury dodaje się także niewielką ilość śliwek bądź wiśni. Dzięki temu połączeniu latwerga uzyskuje pełny, głęboki smak z lekką nutą karmelu, w którym naturalna słodycz gruszek doskonale harmonizuje się z wyraźną kwaskowatością jabłek i owoców pestkowych. Dodatek śliwek lub wiśni stosuje się w zależności od ich sezonowej dostępności.

W zależności od dojrzałości owoców, ich odmiany, kwaśności oraz indywidualnego sposobu przygotowywania latwergi przez gospodynie, podczas jej przygotowywania dodawany może być również cukier. Nie jest on składnikiem obowiązkowym, lecz ma charakter fakultatywny i służy przede wszystkim do skorygowania smaku w przypadku mniej słodkich owoców.

Latwerga jest przykładem tradycyjnej gospodarności mieszkańców regionu, gdyż jej przygotowanie pozwala na pełne wykorzystanie jesiennych owoców, które nie nadają się do długiego przechowywania.

Zdjęcia (1)

{"register":{"columns":[]}}