Maślane ogórki kiszone z Rakowca
23.03.2026
W dniu 20 marca 2026 r. na Listę Produktów Tradycyjnych zostały wpisane w kategorii: Warzywa i owoce: „maślane ogórki kiszone z Rakowca”.
Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)
Forma tarta o średnioziarnistej strukturze
Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
W zależności od naczynia, w którym się znajduje
Wielkość
W zależności od naczynia, w którym się znajduje
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Zielono-żółta, odcień jasnej zieleni z żółtymi refleksami
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Rodzaj papki, z lekko twardymi kawałkami ogórków
Smak i zapach
Maślany zapach i smak ogórków kiszonych z wyczuwalnym intensywnym aromatem maślanym
Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego
Maślane ogórki kiszone z Rakowca (dawniej Mały Rakowiec), położonego w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, stanowią unikalny produkt tradycyjny regionu. Receptura powstała ok. 1954 roku jako odpowiedź na potrzebę naturalnego konserwowania żywności w warunkach braku elektryfikacji wsi (prąd doprowadzono dopiero 11 listopada 1965 roku). Lokalne gospodynie opracowały metodę utrwalania tartych ogórków kiszonych z dodatkiem domowego masła, które nadawało im delikatnego, kremowego smaku oraz tworzyło naturalną warstwę ochronną zabezpieczającą przed dostępem powietrza i psuciem się produktu.
Tradycja przygotowywania maślanych ogórków kiszonych była przekazywana z pokolenia na pokolenie w rodzinach rolniczych uprawiających ogórki i hodujących bydło mleczne w Rakowcu i okolicach. Przygotowanie maślanych ogórków kiszonych z Rakowca zaczyna się od kiszenia ogórków. Do beczki lub słojów wkładamy: ogórki, chrzan (korzenie i liście), baldachy kopru, czosnek, liście porzeczki czarnej i liście dębu. Następnie zalewamy wszystko roztworem wody z solą. Zamykamy szczelnie pokrywą lub zakrętką i zakręcamy. Odstawiamy w chłodnym miejscu do zakiszenia. Po 8 tygodniach ogórki są gotowe do przerobienia. Zakiszone ogórki są tarkowane na ręcznej tarce o grubych oczkach tzw. buraczkowych. Masło topimy z dodatkiem zalewy z kiszonych ogórków. Do gotującego się masła wrzucamy starte ogórki i dusimy na wolnym ogniu przez ok. 4 godziny. Po tym czasie wkładamy uduszone ogórki do słoików i pasteryzujemy.
Charakterystyczna forma tarcia oraz duszenie na maśle nadają ogórkom kremową konsystencję i intensywny aromat. Produkt wykorzystywany jest jako dodatek do dań obiadowych, zup, farszów oraz tradycyjnych potraw mięsnych. Dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności receptura pozostaje niezmienna od dziesięcioleci, stanowiąc ważny element dziedzictwa kulinarnego powiatu kwidzyńskiego, znanego z rozwiniętej uprawy ogórków.