Przekładaniec miodowy z Olszanki
01.10.2026
W dniu 29 września 2026 r. na Listę Produktów Tradycyjnych został wpisany w kategorii: Wyroby piekarnicze i cukiernicze: „przekładaniec miodowy z Olszanki”.
Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)
Ciasto prostokątne, złożone z 4 placków przełożonych białą masą. Wierzch ciasta, czyli pierwszy placek od góry, zalany polewą kakaową i udekorowany cukrowym lukrem w różne wzory np. gałązki, gwiazdki, płatki śniegu, wzory szlaczkowe itp.
Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
Kształt zależy od formy brytfanki w jakich wypiekamy placki miodowe. Najczęściej kształt płaskiego prostopadłościanu. W przekroju paski ciasta karmelowego, na przemian z białą masą, i wierzchnia część to cienki pasek ciemnego brązu (polewa kakaowa)
Wielkość
W zależności od wielkości formy. Z podanych składników najlepsza wielkość brytfanny: długość 36 cm, szerokość 21 cm, wysokość 6 cm
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Wierzch ciasta barwy ciemno-brązowej, z połyskiem i wzorzystą kolorową dekoracją. W przekroju przekładaniec z 4 placków (blatów miodowych) o barwie karmelowej, przełożone białą masą
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Kruche ciasto miodowe przełożone masą z kaszy manny, z czasem robi się idealnie miękkie
Smak i zapach
Smak miodowo-karmelowy, słodkość przełamana sokiem z cytryny. Zapach miodu i upalonego cukru, połączony z nutką przyprawy korzennej i wanilii
Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego
Przekładaniec miodowy z Olszanki to ciasto, składające się z placków piernikowych, zwanych także plackami miodowymi, przełożonych masą na bazie kaszy manny i pokrytych polewą kakaową. Charakterystyczną cechą ciasta jest jego wyraźny miodowo-korzenny aromat. Przekładaniec miodowy przez lata wypiekano na różne okazje, przede wszystkim na Święta Bożego Narodzenia, uroczystości rodzinne, takie jak wesela i imieniny, a także z okazji odpustu. Dawniej placki miodowe wypiekano w piecu chlebowym opalanym drewnem. Obecnie do ich wypieku wykorzystuje się piekarniki elektryczne.
Do przygotowania placków miodowych używa się mąki pszennej, miodu, jaj, cukru, margaryny, sody, śmietany oraz przyprawy korzennej, w której skład wchodzą: cynamon, imbir, kardamon, goździki, kolendra, gałka muszkatołowa, ziele angielskie i czarny pieprz. Masa do przełożenia placków przygotowywana jest z mleka, kaszy manny, cukru, cukru waniliowego, masła i soku z cytryny. Całość pokrywa się polewą sporządzaną z masła, wody, cukru i ciemnego kakao.
Tradycja wypiekania przekładańca miodowego przekazywana była przez lata ustnie z pokolenia na pokolenie. Aktualna receptura wykonania tego ciasta jest znana mieszkańcom Olszanki z dawnych rodzinnych zeszytów z przepisami. Dzięki temu wiedza dotycząca składników oraz sposobu przygotowania ciasta jest nadal podtrzymywana i przekazywana kolejnym pokoleniom. Istotnym elementem tradycyjnego sposobu przygotowania przekładańca jest wykorzystanie miodu i karmelu. Ciasto miodowe z gorącą masą na upalonym cukrze nie jest jednak łatwe do wykonania. Trzeba je wyrabiać bardzo sprawnie, tak aby się nie poparzyć gorącą masą.
Obecnie przekładaniec miodowy z Olszanki przygotowywany jest zarówno na potrzeby rodzinne, jak i na konkursy, kiermasze, dożynki oraz inne wydarzenia kulturalne, stanowiąc element lokalnej tradycji kulinarnej.