Nowe standardy ochrony przed powództwami typu SLAPP

W dniu 8 lipca 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej, zwana ustawą anty-SLAPP.

Nowe przepisy wdrażają unijne standardy ochrony przed pozwami typu SLAPP, określone w tzw. dyrektywie anty-SLAPP oraz w zaleceniu Komisji Europejskiej w sprawie SLAPP, wykraczając poza minimalne wymogi unijne i gwarantując szerszą ochronę wolności słowa oraz uczestników debaty publicznej. Do przyjęcia dyrektywy anty-SLAPP znacząco przyczyniła się sprawa maltańskiej dziennikarki Daphne Caruany Galizii, której – ze względu na publikowane artykuły na temat korupcji na Malcie – wytoczono niemal 50 spraw typu SLAPP i która zginęła w 2017 r. w wyniku eksplozji ładunku wybuchowego podłożonego w samochodzie.

Wdrażanie unijnych standardów ochrony przed pozwami typu SLAPP wspiera Grupa Ekspercka przeciwko SLAPP złożona z prawników, dziennikarzy, pracowników naukowych, przedstawicieli mediów oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, która współdziała z Komisją Europejską.

Działania mające na celu walkę z powództwami typu SLAPP podejmowane są również w ramach Rady Europy. Przepisy ustawy anty-SLAPP biorą też po uwagę standardy Rady Europy wynikające z zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy dotyczącego przeciwdziałania wykorzystywaniu strategicznych powództw przeciwko udziałowi społecznemu.

Czym jest powództwo typu SLAPP?

Powództwa typu SLAPP (ang. Strategic Lawsuits Against Public Participation) były dotąd wykorzystywane przez podmioty dysponujące dużymi zasobami – takie, jak korporacje, politycy czy instytucje publiczne – jako narzędzie zastraszania i tłumienia krytyki.

Takie powództwa nie mają na celu faktycznego egzekwowania roszczeń, lecz służą wywołaniu przeciągających się i kosztownych procesów sądowych, które odstraszają obywateli od angażowania się i wypowiadania się w istotnych kwestiach społecznych. Zmierzają wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej. Wymierzone są w osoby, które zabierają głos w sprawach publicznych, np. dziennikarzy, aktywistów czy organizacje społeczne. 

Przez lata silniejsi – politycy, korporacje i instytucje publiczne – wykorzystywali pozwy jako broń przeciwko debacie publicznej i tym, którzy zadają niewygodne pytania. Ustawa anty-SLAPP daje pozwanym skuteczne narzędzia obrony.

W jakich sprawach sądowych chronią przepisy ustawy anty-SLAPP?

Przepisy ustawy anty-SLAPP chronią w postępowaniach cywilnych, czyli postępowaniach prowadzonych na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Dotyczą zarówno postępowań krajowych, jak i postępowań transgranicznych, czyli najczęściej takich, w których przynajmniej jedna strona postępowania ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie. Z praktyki wynika, że zdecydowana większość postępowań typu SLAPP to postępowania krajowe. Najczęściej przybierają one formę powództw o ochronę dóbr osobistych. 

Przepisy nie dotyczą postępowań karnych (np. postępowań o zniesławienie lub zniewagę) ani postępowań prowadzonych na podstawie Kodeksu wyborczego.

W jaki sposób przepisy ustawy chronią przed powództwami typu SLAPP? (gwarancje proceduralne przewidziane w ustawie anty-SLAPP)

Przepisy ustawy przewidują wiele rozwiązań, które chronią przed powództwami typu SLAPP, umożliwiają szybkie zakończenie postępowania, ograniczają czas i koszty związane z prowadzeniem sprawy, a przez to pozwalają na uwolnienie pozwanego od uciążliwości związanych z powództwem typu SLAPP.

• odrzucenie pozwu na wczesnym etapie

Jeśli sąd uzna, że w rzeczywistości powodowi nie chodzi o dochodzenie roszczenia wskazanego w pozwie (np. dochodzenie ochrony dóbr osobistych), lecz wyłącznym celem pozwu jest zastraszenie i stłumienie krytyki, może uznać pozew za nadużycie prawa procesowego. Oznacza to możliwość odrzucenia pozwu na wczesnym etapie. Sąd nie przeprowadza wówczas czynności, które są standardowo podejmowane w postępowaniu, np. może nie wyznaczać rozprawy.

• oddalenie powództwa na wczesnym etapie

Jeśli sąd stwierdzi, że powództwo jest oczywiście bezzasadne, ma możliwość zakończenia postępowania na wczesnym etapie poprzez oddalenie powództwa z powodu jego oczywistej bezzasadności. Powództwo może zostać oddalone również na wniosek pozwanego. Oddalenie powództwa powinno nastąpić w ciągu trzech miesięcy od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozwany złożył wniosek o oddalenie powództwa – w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia tego wniosku.  

• przykładowy katalog przesłanek wskazujących na powództwo typu SLAPP

Katalog ułatwia zarówno sądowi, jak i pozwanemu, identyfikację powództwa typu SLAPP i umożliwia ocenę rzeczywistego celu działania powoda. Katalog ten ma charakter przykładowy. Sąd powinien każdorazowo brać pod uwagę tło zdarzeń, w tym całokształt zachowania powoda i jego prób wpływania na debatę publiczną. O powództwie typu SLAPP może świadczyć m.in.:

-   nieproporcjonalność żądania powoda do zarzucanego pozwanemu naruszenia

-   wszczynanie przez powoda lub powiązane z nim osoby wielu postępowań, które dotyczą tej samej debaty publicznej

-   grożenie lub zastraszanie przez powoda lub powiązane z nim osoby

-   podejmowanie przez powoda czynności, które mają wywołać istotną uciążliwość dla pozwanego, np. przewlekanie postępowania, wytoczenie powództwa w miejscu, które jest niekorzystne dla pozwanego, podejmowanie czynności, które wymagają od pozwanego nieproporcjonalnego nakładu pracy lub kosztów

-   wykorzystywanie przez powoda przewagi finansowej, wpływów politycznych lub wpływu na społeczeństwo, aby wywrzeć presję na pozwanym

-   wytoczenie powództwa przeciwko konkretnej osobie fizycznej, a nie przeciwko temu, kto mógłby ponosić odpowiedzialność za tę osobę, np. przeciwko pracodawcy

-   uporczywe odmawianie przez powoda skorzystania z pozasądowych sposobów rozstrzygania sporów.

• zobowiązanie powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu

Zobowiązanie powoda do złożenia kaucji oznacza, że powód musi tymczasowo uiścić kwotę na pokrycie szacunkowych kosztów procesu poniesionych przez pozwanego. Kaucja ma zapewnić pozwanemu szybki zwrot kosztów procesu w przypadku wygrania sprawy. Jednocześnie, sama możliwość zobowiązania powoda do złożenia kaucji, powinna zniechęcać do wytaczania powództw typu SLAPP. Jeśli powód nie złoży kaucji, sąd odmawia rozpoznania sprawy (odrzuca pozew), a powód ponosi koszty postępowania jak przy cofnięciu pozwu. Kaucja może zostać orzeczona na wniosek pozwanego.

• nałożenie grzywny na powoda

Sąd może nałożyć na powoda grzywnę w kwocie do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach, np. gdy powód wykorzystuje znaczącą przewagę, w tym ekonomiczną, nad pozwanym lub gdy z okoliczności wynika, że zamiarem powoda było to, aby wytoczenie powództwa wiązało się dla pozwanego ze szczególnie dotkliwymi skutkami – do 100-krotności takiego wynagrodzenia. Grzywna może zostać nałożona z urzędu, na wniosek pozwanego albo na wniosek organizacji pozarządowej biorącej udział w postępowaniu.

• zwrot pełnych kosztów procesu na rzecz pozwanego

Jeśli sąd uzna powództwo za SLAPP, to musi zarazem nałożyć na powoda obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Oznacza to, że pozwany otrzyma zwrot poniesionych opłat i wydatków, a także kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany może dodatkowo złożyć wniosek o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości, niezależnie od ograniczeń przewidzianych w innych przepisach.

• publikacja wyroku na koszt powoda

Jeśli sąd oddali powództwo, ponieważ uzna je za SLAPP, może ponadto nałożyć na powoda obowiązek opublikowania sentencji wyroku na jego koszt, wskazując miejsce i czas takiej publikacji. Obowiązek ten stanowi dla powoda dodatkową sankcję za wytoczenie powództwa typu SLAPP.

• szersza rola organizacji pozarządowych wspierających pozwanego

Organizacje pozarządowe, mające w zakresie swoich zadań statutowych ochronę wolności słowa lub osób uczestniczących w debacie publicznej lub organizacje pozarządowe, których zadania statutowe obejmują przedmiot debaty publicznej, mogą w różny sposób wspierać pozwanego w postępowaniu typu SLAPP.

Za zgodą pozwanego wyrażoną na piśmie mogą przystąpić do niego w toczącym się postępowaniu. Jeśli nie uczestniczą w sprawie, mogą natomiast przedstawiać sądowi istotne dla sprawy informacje lub pogląd wyrażony w uchwale lub oświadczeniu.

Organizacja biorąca udział w postępowaniu może również wnioskować o nałożenie grzywny na powoda.

Jakie działania prawne może podejmować pozwany, aby bronić się w postępowaniu typu SLAPP? (środki ochrony prawnej przewidziane w ustawie anty-SLAPP)

Pozwany ma możliwość obrony przed powództwem typu SLAPP poprzez:

• złożenie wniosku o uznanie powództwa za powództwo typu SLAPP

Pozwany może w ten sposób ułatwić sądowi identyfikację powództwa typu SLAPP.  Przydatny w zidentyfikowaniu powództwa typu SLAPP może być przykładowy katalog przesłanek wskazujących na powództwo typu SLAPP.

• złożenie wniosku o oddalenie powództwa jako oczywiście bezzasadnego

Jeśli pozwany złoży wniosek o oddalenie powództwa jako oczywiście bezzasadnego, to powód będzie musiał wskazać okoliczności, które pozwolą ocenić sądowi, czy nie jest ono oczywiście bezzasadne.

• złożenie wniosku o zobowiązanie powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu

Sąd ma dwa tygodnie na rozpoznanie wniosku pozwanego o zobowiązanie powoda do złożenia kaucji. Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów procesu, pozwany może żądać dodatkowej kaucji.

• złożenie wniosku o nałożenie na powoda grzywny

Na wniosek pozwanego sąd może nałożyć na powoda grzywnę.

• złożenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości

Złożenie wniosku o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości umożliwia pozwanemu odzyskanie realnie poniesionych kosztów zastępstwa, ponad limity wynikające z innych przepisów, w szczególności przepisów określających maksymalne stawki wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników (adwokatów i radców prawnych). Skuteczna obrona w sprawach typu SLAPP może bowiem wymagać znacznych nakładów finansowych na uzyskanie odpowiedniej pomocy prawnej, a także zaangażowania więcej niż jednego prawnika. Pozwany musi jednak złożyć spis kosztów oraz rachunki. Sąd może nie uwzględnić wniosku, jeśli koszty są nadmierne nawet jak na realia powództw typu SLAPP.

Jakie są inne środki wsparcia osób dotkniętych powództwami typu SLAPP?

• nieodpłatna pomoc prawna

Pozwani w sprawach typu SLAPP mogą skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej. Na terenie całego kraju działa około 1500 takich punktów. Zasady korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej określa ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Porady mogą być udzielane stacjonarnie, telefonicznie lub online. Dane teleadresowe punktów dostępne są w serwisie zapisów na nieodpłatną pomoc prawną. Za jego pośrednictwem można również umówić wizytę w wybranym punkcie.

Bezpłatną pomoc prawną oferują również studenckie poradnie prawne. Pełną listę uniwersyteckich poradni prawnych prowadzi Fundacja Uniwersyteckich Poradni Prawnych.

• zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu typu SLAPP

Pozwany w sprawie typu SLAPP może złożyć wniosek o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych oznacza, że pozwany, do czasu zakończenia postępowania, nie uiszcza kosztów sądowych, ponieważ ponosi je tymczasowo Skarb Państwa. Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie decyduje ostatecznie o tym kto i w jakiej wysokości ma ponieść koszty. Koszty sądowe obejmują opłaty (np. opłatę od apelacji czy opłatę zażalenia) i wydatki (np. koszty podróży strony związane z nakazanym przez sąd osobistym stawiennictwem). Zwolnienie od kosztów sądowych nie oznacza automatycznie ustanowienia adwokata lub radcy z urzędu. W tym celu należy złożyć odrębny wniosek.  

Zwolnienie od kosztów sądowych może być całkowite lub częściowe. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów. Strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych musi uiścić opłaty oraz ponieść wydatki w takiej wysokości, jaka nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd.

Osoba fizyczna może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Wniosek jest rozpoznawany w terminie 7 dni.

Osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka osobowa powinna ponadto wykazać, że jej wspólnicy, którzy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania, nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki.

Wniosek należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu, w którym sprawa się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie może być złożone także do protokołu. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie sądu, w którym toczy się sprawa typu SLAPP, może ponadto złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania. Sąd przesyła niezwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi.

• ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu typu SLAPP

Pozwany w sprawach typu SLAPP może złożyć wniosek o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu oznacza, że pozwany w sprawie typu SLAPP nie ponosi kosztów jego wynagrodzenia w toku postępowania. O tym, kto ponosi koszty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, sąd decyduje w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłasza się wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który przesyła wniosek sądowi właściwemu.

Osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie obejmuje szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sporządza się je według ustalonego wzoru. Jeżeli wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego składany jest łącznie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, osoba fizyczna dołącza tylko jedno oświadczenie. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie może być złożone także do protokołu.

Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.

O wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych. Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę.

• pomoc psychologiczna

Osoby znajdujące się w kryzysie psychicznym, potrzebujące pomocy psychologa, psychoterapeuty lub psychiatry w związku z prowadzonymi przeciwko nim postępowaniami typu SLAPP mogą uzyskać informacje na temat dostępnych form pomocy na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

Gdzie można znaleźć dodatkowe informacje na temat ochrony przed SLAPP, w tym na temat kampanii informacyjnych oraz różnych form wsparcia organizacji pozarządowych?

• Polska Grupa Robocza przeciw SLAPP

Polską Grupę Roboczą przeciw SLAPP tworzą: Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Sieć Obywatelska Watchdog Polska. Na jej stronie internetowej znajdują się m.in. najczęściej zadawane pytania dotyczące postępowań typu SLAPP, mające ułatwić ich identyfikację, a także przykłady rzeczywistych postępowań. Publikowane są również aktualności dotyczące SLAPP, w tym informacje o istotnych zmianach legislacyjnych oraz linki do doniesień medialnych dotyczących tego zjawiska.

• Helsińska Fundacja Praw Człowieka (HFPC) 

Na stronie internetowej HFPC regularnie publikowane są informacje dotyczące SLAPP, w tym toczących się postępowań – zarówno tych, w których fundacja udziela pomocy prawnej, jak i spraw, do których przystąpiła lub w których przedstawiła opinię. Publikowane są także informacje dotyczące zmian legislacyjnych bezpośrednio związanych ze SLAPP, w tym kwestii kryminalizacji zniesławienia oraz różnych inicjatyw fundacji w tym obszarze, jak również szerzej – dotyczących ochrony wolności słowa i debaty publicznej.

HFPC przygotowała ponadto przydatne publikacje dotyczące tematyki SLAPP, które można bezpłatnie pobrać:

-   „Wybrane elementy praktyki i orzecznictwa polskich sądów w sprawach dziennikarskich: Strategiczne działania prawne zmierzające do stłumienia debaty publicznej”

-    „Przewodnik dla pełnomocników: Strategiczne działania prawne zmierzające do stłumienia debaty publicznej”

-    „Przewodnik dla dziennikarzy: Strategiczne działania prawne zmierzające do stłumienia debaty publicznej”.

Publikacje zostały przygotowane przed wejściem w życie ustawy anty-SLAPP, w związku z czym nie uwzględniają nowych instrumentów ochrony wprowadzonych przez tę ustawę. Zawierają jednak informacje, które pozostają aktualne i mogą być użyteczne dla osób mierzących się z postępowaniami typu SLAPP. Dotyczy to w szczególności wskazówek ułatwiających identyfikację SLAPP, opisu najczęściej wykorzystywanych rodzajów postępowań – m.in. postępowań cywilnych dotyczących ochrony dobrego imienia i reputacji, postępowań karnych w sprawach o zniesławienie i znieważenie czy postępowań dotyczących publikacji sprostowania – a także omówienia istotnego orzecznictwa z zakresu wolności słowa znajdującego zastosowanie w tego typu sprawach, zarówno sądów polskich, w tym Sądu Najwyższego, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

• Sieć Obywatelska Watchdog Polska

Działania Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska dotyczące SLAPP obejmują: kampanie informacyjne i edukacyjne, monitoring stosowania prawa i dokumentowanie przypadków SLAPP oraz działania na rzecz poprawy standardów ochrony uczestników debaty publicznej.

W ramach kampanii „Nie pozwól uciszyć krytyki” Sieć Obywatelska Watchdog Polska prowadzi działania informacyjne skierowane przede wszystkim do dziennikarzy, lokalnych aktywistów, przedstawicieli organizacji społecznych oraz innych osób zabierających głos w sprawach publicznych. Kampania wyjaśnia, czym są działania typu SLAPP, w jaki sposób można je rozpoznać, jakie mogą być ich konsekwencje oraz z jakich form wsparcia mogą korzystać osoby nimi dotknięte.

Elementem kampanii są m.in.:

-    publikacje edukacyjne i informacyjne dotyczące SLAPP,

-    prezentowanie przykładów rzeczywistych spraw i doświadczeń osób, wobec których podejmowano działania prawne w związku z ich aktywnością publiczną,

-    materiały audiowizualne, podcastowe i publikacje internetowe,

-    upowszechnianie wiedzy o europejskich standardach ochrony uczestników debaty publicznej.

W 2024 r. Sieć Obywatelska Watchdog Polska współorganizowała międzynarodową konferencję „Jak Dawid ma wygrać z Goliatem?”, poświęconą pozwom i postępowaniom typu SLAPP wobec dziennikarzy, aktywistów i organizacji społecznych. Konferencja służyła prezentacji doświadczeń krajowych i zagranicznych, europejskich standardów prawnych oraz możliwych instrumentów ochrony osób dotkniętych SLAPP.

• Coalition Against SLAPPs in Europe (CASE)

CASE to koalicja organizacji pozarządowych z całej Europy, w tym Polskiej Grupy Roboczej przeciw SLAPP, zjednoczonych w przekonaniu o zagrożeniu, jakie stanowią powództwa typu SLAPP. Oferuje osobom dotkniętym powództwami typu SLAPP różne formy wsparcia, w tym pomoc prawną i finansową, pomoc w sytuacjach kryzysowych oraz porady dotyczące bezpieczeństwa. Strona internetowa CASE zawiera materiały pomagające w rozpoznaniu, czy dane postępowanie może stanowić SLAPP, a także mapę – obecnie aktualizowaną – prawników oraz organizacji udzielających pomocy osobom, przeciwko którym prowadzone są tego rodzaju postępowania.

Wśród organizacji oferujących różne formy wsparcia osobom dotkniętym SLAPP lub prowadzącym działalność w tym obszarze znajdują się również: Free Press Unlimited, Front Line Defenders, Media Defence oraz Reporters Shield.

Gdzie można znaleźć orzecznictwo sądów polskich dotyczące powództw typu SLAPP?

Orzeczenia sądów pierwszej i drugiej instancji wraz z uzasadnieniem (o ile je sporządzono), w których sąd uznał powództwo za powództwo typu SLAPP, będą zamieszczane w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych. Opublikowane orzeczenia podlegają anonimizacji. Portal umożliwia wyszukiwanie orzeczeń m.in. według haseł, słów oraz sądowej sygnatury sprawy.

Dodatkowo wybrane elementy praktyki i orzecznictwa polskich sądów w sprawach typu SLAPP zostały omówione w bezpłatnej publikacji Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka „Wybrane elementy praktyki i orzecznictwa polskich sądów w sprawach dziennikarskich: Strategiczne działania prawne zmierzające do stłumienia debaty publicznej”.

Jakie instytucje prowadzą działalność szkoleniową na temat SLAPP?

Działalność szkoleniową na temat SLAPP prowadzi wiele instytucji, organizacji, stowarzyszeń oraz samorządów zawodowych.

• Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Szkolenia dla kadr sądów powszechnych i prokuratury, w tym szkolenia międzynarodowe.

Przykładowo, w dniach 1–3 lipca 2026 r. Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury zorganizowała w Gdańsku międzynarodowe szkolenie „Countering SLAPPs – Legal Protection of Persons Participating in Public Debate”, przygotowane we współpracy z Radą Europy oraz CEELI Institute.

• Krajowa Izba Radców Prawnych oraz okręgowe izby radców prawnych

Szkolenia dla radców prawnych i aplikantów radcowskich.

• Naczelna Rada Adwokacka oraz okręgowe rady adwokackie

Szkolenia dla adwokatów i aplikantów adwokackich.

Przykładowo, Sekcja Praw Człowieka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie zorganizowała jesienią 2025 r. cykl szkoleń on-line pt. „Jak walczyć ze SLAPPami?”.

• organizacje pozarządowe

Działalność szkoleniową dla szerszego grona odbiorców, w szczególności dla dziennikarzy i aktywistów, prowadzi m.in. Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Sieć Obywatelska Watchdog Polska.