Chcemy, aby 11 stycznia stał się symbolem przypominającym, że niezależne sądy i niezawiśli sędziowie to fundament każdej stabilnej demokracji. To oddolna inicjatywa stowarzyszeń sędziowskich, która zrodziła się z odwagi i solidarności, a dziś zyskuje poparcie na najwyższym szczeblu europejskim i międzynarodowym - mówiła wiceministra sprawiedliwości Maria Ejchart.

Proponowana data nawiązuje do wydarzeń z 11 stycznia 2020 r., kiedy w Warszawie odbył się „Marsz 1000 Tóg” pod hasłem „Prawo do niezależności. Prawo do Europy”.

W demonstracji uczestniczyło około 30 tys. osób, w tym sędziowie i prawnicy z ponad 20 państw europejskich. Wydarzenie stało się symbolem wspólnego działania przedstawicieli zawodów prawniczych na rzecz obrony praworządności oraz niezależności sądów w Polsce i w Europie, a także ważnym momentem kształtowania się międzynarodowej tożsamości sędziowskiej.

Wiceministra zaznaczyła, że ustanowienie Dnia Niezawisłości Sędziowskiej stanowiłoby trwałe świadectwo obywatelskiego i europejskiego przywiązania do wartości demokratycznego państwa prawa oraz solidarności środowisk prawniczych ponad granicami.

Wierzę, że taka inicjatywa miałaby wymiar europejski i mogłaby wzmacniać debatę o ochronie niezależności sądownictwa we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej - dodała Maria Ejchart.

Podkreśliła także, że Polska chce aktywnie promować tę ideę na forum europejskim jako przykład wspólnego działania na rzecz wartości zapisanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i traktatach UE. Zaznaczyła przy tym, że wsparcie Rady Europy jest kluczowe dla oficjalnego uznania tego dnia na arenie międzynarodowej.

Współpraca z Radą Europy i znaczenie praworządności

Podczas spotkania wiceministra Maria Ejchart zwróciła uwagę na znaczenie współpracy Polski z Radą Europy w działaniach na rzecz wzmacniania standardów państwa prawa, niezależności wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony praw człowieka.

Praworządność jest jednym z fundamentów prawa międzynarodowego, który zapewnia skuteczną ochronę praw człowieka oraz realizację zobowiązań międzynarodowych przez państwa. Niezależność i bezstronność sądów, wolnych od nacisków władzy wykonawczej i ustawodawczej, stanowi niezbędny element praworządności - powiedziała wiceministra.

W tym kontekście szczególnie podkreśliła rolę Komisji Weneckiej oraz Dyrekcji Generalnej ds. Praw Człowieka i Praworządności Rady Europy, które przygotowały opinię dotyczącą projektu ustawy regulującej status sędziów powołanych lub awansowanych w latach 2018-2025. 

Opinia ta została przyjęta 6 marca br. podczas posiedzenia plenarnego Komisji Weneckiej, w którym uczestniczyła polska delegacja z udziałem Marii Ejchart. Więcej na ten temat tu: Komisja Wenecka przyjęła opinię dotyczącą projektu ustawy o statusie sędziów - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Znaczenie inicjatywy dla obywateli i wymiaru sprawiedliwości

Niezależność sądów jest fundamentem ochrony praw człowieka i funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Ustanowienie Dnia Niezawisłości Sędziowskiej ma przypominać, że niezawisłość sędziowska jest warunkiem rzetelnego procesu, a obywatele mają prawo do sądu wolnego od nacisków politycznych.  Inicjatywa podkreśla także znaczenie solidarności europejskich środowisk prawniczych w obronie demokracji i praworządności.

Inicjatywa została zaproponowana przez polskie stowarzyszenia sędziowskie i zyskała szerokie poparcie środowisk prawniczych w Europie i na świecie. Obecnie jest ona przedmiotem działań zarówno na forum europejskim - w Parlamencie Europejskim oraz Radzie UE, a także międzynarodowym, w tym Radzie Europy.

Zdjęcia: Paweł Mazurek/ MS 

Baza zdjęć dla mediów: 2026.03.17 | spotkanie z Dyrektorem Generalnym ds. Praw Człowieka i Praworządności Rady Europy | Flickr