3 września 2026 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej: Trybunał) wydał wyrok o naruszeniu przez Polskę art. 6 ust. 1 (prawo do rzetelnego procesu sądowego) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej Konwencji) w sprawie I.W. przeciwko Polsce, skarga nr 17271/21.

Skarga dotyczyła odmowy zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, co doprowadziło do zwrotu pozwu skarżącej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji, twierdząc, że stanowiło to nieproporcjonalnie ograniczenie jej prawa dostępu do sądu.

Zdaniem Trybunału w przedmiotowej sprawie nie osiągnięto właściwej równowagi między interesem państwa w pobieraniu opłat sądowych za rozpatrywanie roszczeń, a interesem skarżącej w rozpatrzeniu jej sprawy przez sąd.

Trybunał zauważył, że z dokumentów urzędowych zawartych w aktach sprawy, których wiarygodność nie została podważona, wynikało, że skarżąca otrzymywała zasiłki socjalne dla osób ubogich. Ponadto, była ona również poważnie zadłużona i toczyło się przeciwko niej kilka postępowań egzekucyjnych, z których część została umorzona z powodu braku realnych perspektyw odzyskania należności. ETPC stwierdził, że Sąd Okręgowy nie przywiązał odpowiedniej wagi do tych okoliczności i nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla pominięcia dokumentów, które je potwierdzały. ETPC uznał, że ograniczenia w dostępie do sądu o charakterze czysto finansowym, które nie mają żadnego związku z szansami powodzenia roszczenia, powinny podlegać szczególnie rygorystycznej kontroli z punktu widzenia interesu sprawiedliwości. Dalej stwierdził, że w tych okolicznościach odmowa zwolnienia skarżącej z opłaty sądowej naruszyła samą istotę jej prawa dostępu do sądu.

W związku z powyższym, ETPC stwierdził, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji. Skarżącej przyznano 7 800 euro tytułem słusznego zadośćuczynienia. Wyrok ten jest ostateczny.