Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej ETPC lub Trybunał) 8 października 2026 r. wydał wyrok w sprawie słusznego zadośćuczynienia w sprawie Ruciński przeciwko Polsce, skarga nr 22716/12.

Na podstawie art. 41 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej Konwencji) skarżący domagał się słusznego zadośćuczynienia z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej, a także zwrotu kosztów i wydatków. Strony nie osiągnęły porozumienia w sprawie słusznego zadośćuczynienia w wyznaczonym na ten cel terminie.

W konsekwencji, Trybunał w dniu 8 października 2026 r. zasądził skarżącemu 80 000 euro tytułem poniesionej szkody majątkowej oraz 7 935 euro wraz z wszelkimi podatkami, które mogą zostać nałożone na skarżącego, tytułem poniesionych kosztów i wydatków, do zapłaty przez pozwany rząd w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym wyrok stanie się prawomocny zgodnie z art. 44 ust. 2 Konwencji.

Sprawa dotyczyła braku odszkodowania za nieproporcjonalną ingerencję organów podatkowych w działalność gospodarczą skarżącego. Powołując się na art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji, skarżący zarzucił, że poniósł poważną szkodę w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w wyniku decyzji podatkowych, które ostatecznie uznano za niezgodne z prawem. Następnie odmówiono mu odszkodowania za tę bezsporną i znaczącą szkodę. Sądy zastosowały prawo w tej sprawie w sposób, który zapewnił nieproporcjonalną ochronę Skarbu Państwa przed roszczeniami odszkodowawczymi osób prywatnych. W rezultacie, obowiązujące przepisy prawne gwarantujące prawo do odszkodowania za bezprawne działania państwa powodujące szkodę stały się w jego przypadku nieskuteczne i iluzoryczne.

W wyroku wydanym w dniu 5 października 2023 r. Trybunał stwierdził naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji z powodu braku jakiegokolwiek odszkodowania za szkodę majątkową wyrządzoną majątkowi skarżącego w wyniku decyzji organów państwowych. Trybunał stwierdził, że ograniczenia nałożone na majątek osobisty i majątek przedsiębiorstwa skarżącego stanowiły dla niego indywidualne i nadmierne obciążenie, naruszające „słuszną równowagę”, jaką należy zachować między ochroną prawa własności a wymogami interesu ogólnego.