Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Olsztynie

Produkcja pierwotna (lub podstawowa) oznacza uprawę roślin lub chów i hodowlę zwierząt w celu pozyskania tzw. produktów pierwotnych. Produkcja pierwotna obejmuje także łowiectwo, rybołówstwo i zbieranie runa leśnego.

Jeśli produkujesz żywność pochodzenia roślinnego, zbierasz runo leśne lub prowadzisz sprzedaż tych produktów z własnego gospodarstwa, podlegasz nadzorowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS). Poniżej znajdziesz aktualne zasady i obowiązki.

Produkcja pierwotna obejmuje:

• Uprawę roślin: zboża, owoce, warzywa, zioła, grzyby hodowlane.
• Zbiór darów natury: jagody, grzyby leśne, zioła dziko rosnące.
• Działania towarzyszące: transport produktów wewnątrz gospodarstwa, ich magazynowanie i postępowanie z produktami w gospodarstwie, o ile nie zmienia to znacząco ich charakteru, a także ich dalszy transport do zakładu przetwórczego.

Podstawowe wymagania dla produkcji pierwotnej określa Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 (Załącznik I).

Dostawy bezpośrednie – sprzedaż własnych produktów

Dostawy bezpośrednie to sprzedaż surowców pochodzących wyłącznie z własnych upraw lub zbiorów. Możesz je sprzedawać:

• konsumentom końcowym (np. na targowisku),
• lokalnym sklepom i restauracjom.

Ważne ograniczenia:

• Produkty nie mogą być poddawane zaawansowanemu przetwarzaniu (np. w ramach tej działalności nie robimy z nich dżemów– to wymagałoby rejestracji Rolniczego Handlu Detalicznego).
• Obowiązują limity ilościowe oraz zasięg terytorialny.

Zakres działalności w tym szczegółowe wymagania higieniczne określone są w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie dostaw bezpośrednich środków spożywczych.
 

Rejestracja działalności

Każdy producent prowadzący produkcję pierwotną lub dostawy bezpośrednie musi złożyć wniosek o wpis do rejestru zakładów. Brak wpisu grozi kara pieniężną.

Gdzie? Wniosek złóż w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE) właściwej dla miejsca prowadzenia produkcji.

Kiedy? Co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem planowanej działalności.

Koszt: Wpis do rejestru jest bezpłatny.

Wniosek: Skorzystaj z oficjalnych wzorów dostępnych na stronach PSSE lub wejdź na platformę https://e.sanepid.gov.pl/ wybierz e-usługę i wypełnij formularz.

Kluczowe obowiązki (bezpieczeństwo żywności)

Jako podmiot działający na rynku spożywczym, jesteś odpowiedzialny za bezpieczeństwo oferowanych produktów.

Twoje główne obowiązki to:

1. Zapewnienie bezpieczeństwa: musisz stosować wszelkie środki, aby żywność nie zagrażała zdrowiu ludzi.
2. Identyfikowalność: musisz wiedzieć, od kogo kupujesz (dostawcy) i komu sprzedajesz (sklepy). Przechowuj dokumenty, które to potwierdzają.
3. Odpowiedzialność: Odpowiadasz za szkody zdrowotne konsumenta spowodowane złą jakością Twojej żywności.

 Przydatne źródła:

• Wytyczne Komisji Europejskiej: Praktyczne wskazówki jak unikać zanieczyszczeń mikrobiologicznych w owocach i warzywach znajdziesz w Zawiadomieniu Komisji 2017/C 163/01.
• Wymagania Głównego Inspektoratu Sanitarnego: Sprawdź aktualne komunikaty na portalu gov.pl/gis.

Akty prawne:

• rozporządzenie (WE) nr 178/2002 ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego
• rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych
• ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
• rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2007 r. w sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestracji i zatwierdzania zakładów

Szczegółowe informacje uzyskasz w lokalnej PSSE. Lista adresów dla województwa warmińsko-mazurskiego dostępna jest na stronie WSSE w Olsztynie.