Reforma A4.6. Wzrost uczestnictwa w rynku pracy poprzez rozwój opieki długoterminowej
Jaki cel chcemy osiągnąć?
Celem reformy jest wzrost współczynnika aktywności zawodowej określonych grup poprzez rozwój opieki długoterminowej.
W ramach reformy opieki długoterminowej w Polsce realizowane są dwa kamienie milowe:
- kamień milowy A69G zakłada przeprowadzenie analizy systemu opieki długoterminowej w Polsce oraz publikację opracowanego na tej podstawie przeglądu strategicznego opieki długoterminowej w Polsce w celu określenia priorytetów reformy;
- kamień milowy A70G zakłada zmianę odpowiednich aktów prawnych wdrażających priorytety reformy opieki długoterminowej zidentyfikowane w przeglądzie strategicznym i zgodne z jego rekomendacjami w tym zakresie.
Realizację obu kamieni milowych powierzono równolegle Ministerstwu Zdrowia oraz Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przy koordynacyjnym wsparciu Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (kamień milowy A69G) i Ministra ds. Polityki Senioralnej (kamień milowy A70G).
W jaki sposób?
Przeprowadzenie analizy systemu opieki długoterminowej w Polsce w ramach kamienia milowego A69G, obejmującej w szczególności zbadanie możliwych sposobów:
- integracji opieki długoterminowej w zakresie usług zdrowotnych i społecznych;
- przyspieszenia deinstytucjonalizacji tych usług;
- zmniejszenia rozdrobnienia świadczenia opieki;
- zrewidowania (przeglądu) świadczeń opiekuńczych umożliwiających podjęcie zatrudnienia;
- stworzenia stabilnego systemu odpowiedniego finansowania usług opieki długoterminowej, zwłaszcza środowiskowej i domowej;
- wprowadzenia ram jakości dla usług opieki długoterminowej (wymagania dotyczące personelu, sprzętu, dopuszczania usługodawców opieki długoterminowej do rynku).
i uwzględniającej proces konsultacji z zainteresowanymi stronami, w tym:
- partnerami społecznymi zajmującymi się świadczeniem opieki długoterminowej,
- opiekunami nieformalnymi;
- osobami korzystającymi z opieki;
- osobami, które nie otrzymują opieki, ale powinny ją otrzymać;
- władzami lokalnymi.
Do współpracy przy realizacji analizy i opracowaniu raportu z przeglądu systemu opieki długoterminowej został zaproszony Bank Światowy, który na podstawie umowy zawartej z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, przygotował rekomendacje w zakresie priorytetów reformy opieki długoterminowej w Polsce:
Realizacja kamienia milowego A70G
Ministerstwo Zdrowia uczestniczyło w realizacji kamienia milowego A70G „Wejście w życie aktów prawnych i publikacja dokumentów nieustawodawczych”, który przewidywał m.in.:
1. wejście w życie aktu prawnego:
- wprowadzającego definicję pojęcia „opieka długoterminowa”;
- wprowadzającego definicję pojęć „opiekun nieformalny” oraz „opieka nieformalna”;
- wskazującego organy odpowiedzialne za koordynację systemu opieki długoterminowej, monitorowanie i ewaluację oraz działalność informacyjną.
2. opracowanie przeglądu wydatków publicznych na opiekę długoterminową;
3. opracowanie dokumentu zawierającego zharmonizowaną definicję jakości opieki długoterminowej w systemach ochrony zdrowia i pomocy społecznej wraz z systemem monitorowania, gromadzenia i wykorzystywania danych do oceny jakości opieki długoterminowej.
Powyższe działania były koordynowane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.
Ministerstwo Zdrowia samodzielnie odpowiadało za realizację zadania, polegającego na przyjęciu przepisów dotyczących standardów organizacyjnych opieki długoterminowej w ramach systemu opieki zdrowotnej. Zadanie to zostało zrealizowane poprzez wydanie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2026 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. 2026 poz. 497), które weszło w życie 25 kwietnia 2026 r.
Standard wprowadzony ww. rozporządzeniem określa jednolite zasady organizacji opieki długoterminowej w podmiotach leczniczych, w tym w zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz w opiece długoterminowej realizowanej w warunkach domowych. Celem regulacji jest zapewnienie wysokiej jakości i bezpieczeństwa świadczeń, z poszanowaniem godności, podmiotowości oraz indywidualnych potrzeb pacjentów.
Treść standardu organizacyjnego dostępna jest pod adresem: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/497