Światowa Sieć Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym (Global Network of Age-FriendlyCities and Communities, GNAFCC) Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to inicjatywa, której celem jest inspirowanie miast i społeczności do stawania się coraz bardziej przyjaznymi dla osób starszych oraz aby mogły skutecznie stawić czoła wyzwaniom wynikającym ze starzenia się społeczeństwa.

Spotkanie otworzyła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, która podkreślała, jak istotny wpływ na jakość życia i zdrowie ma obszar funkcjonowania społeczności lokalnej. - Utrzymanie zdrowia i dobrostanu wymaga zapewnienia dostępu do opieki zdrowotnej, odpowiedniego odżywiania, edukacji, zatrudnienia, bezpiecznych warunków mieszkaniowych oraz wspierających społeczności lokalnych – mówiła minister zdrowia. Dodała, że w tym roku ministerstwo zdrowia rozpoczęło realizację Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych, co stwarza szerokie możliwości współpracy. - Budowanie państwa przyjaznego osobom starszym to nie zadanie na przyszłość – to zadanie na dziś! To inwestycja w jakość życia nas wszystkich – bo każdy z nas chce żyć długo, zdrowo, aktywnie i godnie w przyjaznym, wspierającym środowisku – podkreślała min. Sobierańska-Grenda.

W inauguracji udział wzięli m.in. minister Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocnik rządu do spraw polityki senioralnej, Yongjie Yon, Regional Office WHO, senator Beata Małecka-Libera, prof. Tomasz Grodzicki z Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr n. med. Bernard Waśko, dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH.

- Jesteśmy bardzo dumni z inauguracji Polskiej Sieci Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym. A to, że jesteśmy dziś w siedzibie Ministerstwa Zdrowia nie jest przypadkiem. Bo miejsca przyjazne osobom starszym to miejsca, które przede wszystkim powinny tworzyć tę przestrzeń w zdrowiu - zaznaczyła minister Marzena Okła–Drewnowicz.

Polska Sieć będzie platformą współpracy administracji centralnej, samorządów, środowiska ochrony zdrowia, organizacji społecznych, uczelni i samych seniorów. Fundamentem programu WHO jest bowiem tworzenie polityk razem z osobami starszymi.

Inicjatywa WHO pokazuje, że miasta przyjazne seniorom stają się lepszym miejscem do życia dla wszystkich. Likwidacja barier architektonicznych i komunikacyjnych służy również osobom z niepełnosprawnościami, rodzicom z wózkami czy osobom czasowo ograniczonym zdrowotnie. Badania i międzynarodowe doświadczenia jednoznacznie wskazują, że aktywność społeczna, bezpieczna przestrzeń, dostęp do zieleni i kultury bezpośrednio wydłużają życie w zdrowiu oraz ograniczają ryzyko depresji.

W krajach uczestniczących w sieci WHO rozwijane są już projekty społeczności przyjaznych osobom z demencją. Obejmują one m.in. szkolenia dla pracowników instytucji publicznych, transportu, bibliotek czy lokali usługowych, kładą nacisk na właściwą komunikację i sposoby reagowania w sytuacjach zagubienia lub dezorientacji osób z zaburzeniami pamięci.

Globalna Sieć WHO (GNAFCC) powstała w 2010 roku jako odpowiedź na założenia Międzynarodowego Planu Działania ONZ w sprawie Starzenia się Społeczeństw z 2002 roku. Impulsem do zintensyfikowanego rozwoju struktur w naszym kraju było m.in. przystąpienie Krakowa do globalnej sieci w 2023 roku oraz przetłumaczenie na język polski w 2025 roku nowego podręcznika WHO dla krajowych programów AFCC.

Miasta i społeczności deklarujące przystąpienie do Polskiej Sieci zobowiązują się do:

• prowadzenia przekrojowej polityki „age-friendly” (obejmującej transport, mieszkalnictwo, przestrzeń publiczną czy usługi społeczne);
• rzetelnej diagnozy potrzeb najstarszych mieszkańców;
• partnerstwa i wysłuchania głosu samych seniorów;
• dzielenia się dobrymi praktykami z innymi samorządami.

Inicjatorem i koordynatorem działań Polskiej Sieci jest Uniwersytet Jagielloński, poprzez Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych. Instytucja ta zapewnia niezbędne zaplecze eksperckie i badawcze dla rozwoju polityki senioralnej w kraju.

Dziś niemal co czwarty Polak ma ponad 60 lat. Liczba osób powyżej 60. roku życia wynosi ponad 10 mln, z czego ok. 6,4 mln zamieszkuje w miastach, a ponad 3,6 mln na wsi. Według prognoz demograficznych do 2050 r. osoby w wieku 60+ będą stanowiły około 40% populacji Polski.