Podczas posiedzenia Rady do spraw Zdrowia Psychicznego Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało założenia nowego, systemowego modelu funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP), który ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Reforma psychiatrii środowiskowej pozostaje jednym z priorytetów Ministerstwa Zdrowia. Jej celem jest odejście od modelu opartego głównie na hospitalizacji na rzecz opieki realizowanej blisko miejsca zamieszkania pacjenta, szybciej dostępnej i lepiej skoordynowanej.

– Centra Zdrowia Psychicznego nie są projektem tymczasowym. To fundament nowoczesnej psychiatrii w Polsce. Chcemy, aby każdy pacjent, niezależnie od miejsca zamieszkania, miał dostęp do szybkiej i kompleksowej pomocy blisko domu, bez skierowania i bez zbędnych barier – podkreśliła wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.

Obecnie w Polsce funkcjonuje 127 Centrów Zdrowia Psychicznego, obejmujących opieką około 14,7 mln dorosłych mieszkańców. Docelowo system ma objąć całą populację kraju.

Nowy model zakłada utrzymanie najważniejszych elementów reformy psychiatrii środowiskowej, w tym:

• odpowiedzialności terytorialnej za pacjenta,
• Punktów Zgłoszeniowo-Koordynacyjnych dostępnych bez skierowania,
• kompleksowej opieki ambulatoryjnej, środowiskowej, dziennej i stacjonarnej,
• pracy interdyscyplinarnych zespołów terapeutycznych,
• rozwoju nowych ról, takich jak koordynator opieki i asystent zdrowienia.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że zakończenie pilotażu z końcem 2026 roku nie oznacza końca funkcjonowania CZP, lecz trwałe wpisanie modelu do systemu świadczeń gwarantowanych.

W trakcie posiedzenia omówiono również kwestie związane z finansowaniem oraz monitorowaniem jakości świadczeń. Ministerstwo Zdrowia wskazało, że rozwój systemu musi opierać się na stabilnym finansowaniu oraz rzetelnej ocenie efektów leczenia.

– Musimy mieć dane, które pokażą, jak działa opieka środowiskowa, czy i na ile  jest skuteczna. Musimy wiedzieć ile jest hospitalizacji i czy np. pacjent mimo opieki środowiskowej wrócił do szpitala i dlaczego. Monitorowanie jakości nie jest biurokracją, tylko narzędziem budowania lepszego systemu dla pacjentów – zaznaczyła wiceminister Katarzyna Kęcka.

Zgodnie z harmonogramem przedstawionym podczas Rady, konsultacje publiczne kluczowych rozporządzeń rozpoczną się w połowie 2026 roku, a pełne wdrożenie reformy planowane jest do 2029 roku.

Psychiatria jest dziś jednym z priorytetów Ministerstwa Zdrowia. Finansowanie psychiatrii rośnie z ponad 5 miliardów złotych w 2022 roku do niemal 10 miliardów złotych w 2026 roku, a dodatkowo przekazywane są rekordowe środki na infrastrukturę psychiatryczną.