Minister zdrowia Jolanta Sobierańska – Grenda podkreśliła, że w systemie dużo się zmienia: „Są podejmowane konkretne działania z naszej strony, ale zdajemy sobie sprawę, że to początek drogi. Dziś nie ma wątpliwości, że współpraca między resortem a samorządami zawodowymi osiągnęła satysfakcjonujący poziom. Wypracowujemy wspólnie wiele dobrych rozwiązań. Dziękuję za kolejne spotkanie, rozmowę i za współpracę na rzecz ochrony zdrowia i na rzecz pacjentów.”   

Resort reprezentowały również wiceminister Katarzyna Kacperczyk oraz wiceminister Katarzyna Kęcka a także przedstawiciele departamentów resortu zdrowia. 

Ze strony samorządów obecni na spotkali byli: Monika Pintal-Ślimak, prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Agnieszka Stępień, prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów, Dalia Woźnica, wiceprezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów, Mateusz Komza, prezes Krajowej Rady Ratowników Medycznych, Marian Witkowski wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, Piotr Winciunas, sekretarz Naczelnej Rady Lekarskiej.

Konkretne kierunki zmian realizowane zgodnie z postulatami

Jednym z istotnych działań jest rozszerzenie roli farmaceutów. Projekt ustawy o receptach zakłada m.in. możliwość samodzielnego wystawiania przez farmaceutów recept na określone leki, kontynuowania farmakoterapii rozpoczętej przez lekarza, wystawiania recept w sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta, a także szerszego udziału w profilaktyce i monitorowaniu stanu zdrowia. Trwają również prace koncepcyjne nad umożliwieniem farmaceutom wykonywania działalności leczniczej w formie indywidualnej praktyki.

Resort pracuje również nad umożliwieniem osobom uprawnionym do przeprowadzania szczepień ochronnych wykonywania szczepień w miejscu pobytu pacjenta, np. w domu pomocy społecznej. Rozwiązanie ma ułatwić dostęp do szczepień osobom, które ze względu na stan zdrowia lub ograniczoną mobilność nie mogą dotrzeć do placówki medycznej lub apteki.

Planowane zmiany obejmują również środowisko pielęgniarek i położnych. Trwają końcowe prace legislacyjne nad rozszerzeniem kompetencji pielęgniarek w ramach porady infekcyjnej. Pielęgniarki mają uzyskać możliwość samodzielnego wykonywania szybkich testów na COVID-19, grypę A i B, RSV oraz Streptococcus pyogenes. Planowane przepisy mają również umożliwić pielęgniarkom samodzielne ordynowanie określonych leków. Dopiero po wejściu tych przepisów w życie będzie możliwe włączenie porady infekcyjnej pielęgniarki do świadczeń gwarantowanych POZ. Te działania skutecznie poprawiają dostępność do tych świadczeń. Ponadto otrzymają uprawnienia dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta w ramach ordynacji leków czy wystawienia recepty w ramach kontynuacji leczenia.

Położne, w związku z nabywaniem niezbędnych kompetencji w toku kształcenia zawodowego i wykonywania zawodu położnej, będę zwolnione z wymogu dodatkowego certyfikatu, aby móc pobierać materiał z szyjki macicy do badań przesiewowych, w tym testu molekularnego HPV HR oraz cytologii na podłożu płynnym (LBC).

Ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem porady fizjoterapeutycznej jako świadczenia gwarantowanego w fizjoterapii ambulatoryjnej i domowej oraz nad uproszczeniem wymogów dotyczących pobierania przez położne materiału do badań przesiewowych w programie profilaktyki raka szyjki macicy.

Prezes Agnieszka Stępień zwróciła uwagę, że rozmowy o zmianach w kompetencjach fizjoterapeutów prowadzone są z Ministerstwem Zdrowia od dłuższego czasu i obie strony mają świadomość, że aby skuteczniej wykorzystywać potencjał fizjoterapeutów, zwiększać efektywność opieki fizjoterapeutycznej i upraszczać ścieżkę pacjenta w systemie ochrony zdrowia, konieczne są zmiany w zakresie kompetencji zawodowych fizjoterapeutów.

Projekt dotyczący publicznej służby krwi przewiduje natomiast możliwość kwalifikacji dawców oraz pobierania donacji od dawców przez diagnostów laboratoryjnych.   

Istotnym zagadnieniem pozostaje również kompleksowe uregulowanie kwestii związanych z genetyką, w szczególności zapewnienie właściwej ochrony genomu ludzkiego. Na konieczność pilnego podjęcia działań legislacyjnych w tym obszarze wskazuje samorząd diagnostów laboratoryjnych, a zasadność tych postulatów potwierdzają ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, ujawniające istotne luki w obowiązujących regulacjach.

Rozmowy toczyły się także w zakresie wprowadzania nowych rozwiązań dla ratowników medycznych. Resort zapewnił o gotowości do kontynuacji prac nad zmianami w zakresie wykonywania zawodu ratownika medycznego m.in. w szpitalnym oddziale ratunkowym, które przyczynią się do faktycznej zmiany poprawiającej wydajność, jakość i bezpieczeństwo w systemie ochrony zdrowia. 

Krajowa Izba Ratowników Medycznych ponowiła wniosek o podjęcie przez Ministerstwo Zdrowia konkretnych prac legislacyjnych nad nowelizacją tabeli współczynników pracy i uwzględnieniem postulowanych zmian grup zaszeregowania dla ratowników medycznych. Prace w tym zakresie nadal trwają w ramach Zespołu Trójstronnego. Prezes Mateusz Komza zwrócił uwagę na wyzwania związane trudną sytuacją części dyspozytorni w Polsce. Samorząd zgłasza propozycję zmian systemowych. Resort na tym etapie nie przewiduje głębokiej reformy. W przyszłym tygodniu będą natomiast kontynuowane wspólne rozmowy z Krajową Izbą Ratowników Medycznych w celu poszukiwania rozwiązań mających na celu minimalizację obecnie występujących problemów.

Spotkanie było kontynuacją rozmów rozpoczętych z końcem lipca br. przez samorządy zawodowe. Wtedy też przedstawiciele zawodów medycznych zwrócili się do resortu z konkretnymi pytaniami i postulatami, a także z sugestią cyklicznych spotkań z kierownictwem resortu. Znacząca większość postulatów jest już realizowana, a kolejne zmiany są omawiane i będą przedmiotem kolejnych spotkań – także w toku indywidualnych prac z poszczególnymi samorządami.

Niezależnie od działań systemowych i realizacji wspólnej wizji przyszłości w ramach rozwoju kompetencji zawodowych, samorządy realizują swoje projekty wpływające na jakość ich pracy, a resort wspiera te działania w ramach projektu FERS. Są to: „Wsparcie kształcenia pielęgniarek, pielęgniarzy i położnych w Polsce”, „Kursy dla diagnostów laboratoryjnych i pozostałych zawodów medycznych w diagnostyce i terapii chorób”, „Ogólnopolski program rozwoju kompetencji medycznych personelu lekarskiego”, „Doskonalenie zawodowe ratowników medycznych i ratowniczek medycznych w ramach ustawicznego rozwoju zawodowego”, oraz „Kształcenie praktyczne kluczem do wysokiej jakości usług fizjoterapeutycznych i wyższej jakości opieki nad pacjentem”.