O tym, czy dany oddział jest utrzymywany, przekształcany lub zamykany, decydują organy właścicielskie i zarządzające placówkami na poziomie regionalnym – nie centralnym. Decyzje te wynikają m.in. ze zmian demograficznych oraz realnych potrzeb zdrowotnych mieszkańców danego regionu.

Obecna infrastruktura szpitalna w wielu miejscach nie odpowiada już dzisiejszym potrzebom. Była ona projektowana w czasie, gdy liczba urodzeń była znacznie wyższa niż obecnie. Dziś, w związku ze spadkiem liczby porodów, część oddziałów - szczególnie tych o bardzo niskiej liczbie urodzeń - ma trudności z utrzymaniem działalności. Ma to znaczenie nie tylko organizacyjne, ale przede wszystkim wpływa na jakość i bezpieczeństwo udzielanych świadczeń.

Ministerstwo Zdrowia ma świadomość wyzwań i proponuje rozwiązania, które mają wzmocnić bezpieczeństwo pacjentów oraz potrzebą wyrównania dostępu do opieki.

Aby zapewnić dostęp do opieki okołoporodowej na terenie całego kraju, zwłaszcza tam, gdzie odległość do najbliższej porodówki przekracza 25 km, Ministerstwo Zdrowia zaproponowało utworzenie interwencyjnych punktów położniczych, finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Rozwiązanie to zakłada organizację opieki położnych w placówkach, które nie posiadają oddziału ginekologiczno-położniczego, ale dysponują izbą przyjęć lub szpitalnym oddziałem ratunkowym. Jednocześnie zapewniony jest całodobowy dostęp do odpowiednio wyposażonego transportu medycznego, z udziałem położnej i ratownika medycznego.

Decyzja o wdrożeniu tego rozwiązania pozostaje po stronie szpitali.

Bezpieczne dopasowanie systemu do rzeczywistych potrzeb społeczeństwa to priorytet Ministerstwa Zdrowia.

Dlatego resort wspiera placówki, które decydują się na konsolidację oferując wsparcie merytoryczne i finansowe, m. in. dzięki środkom z Funduszu Medycznego na reorganizację. Celem jest budowa nowoczesnego i efektywnego systemu, który zapewnia pacjentom bezpieczeństwo i odpowiada na ich realne potrzeby zdrowotne.

Konsolidacja nie oznacza likwidowania opieki, lecz jej lepsze profilowanie i uporządkowanie z myślą o pacjentach. To realna poprawa jakości świadczeń, a nie ich ograniczanie - szansa na zwiększenie bezpieczeństwa leczenia, lepsze wykorzystanie kadr medycznych oraz skuteczniejszą odpowiedź na zmiany demograficzne i społeczne.

Działania w zakresie profilaktyki nie wymagają skierowania i są finansowane w 100% ze środków publicznych. Są dostępne w całej Polsce, w placówkach stacjonarnych oraz, w przypadku mammografii, w mammobusach docierających do mniejszych miejscowości. Na mammografię i testy HPV można umawiać się również przez mojeIKP oraz Centralną e‑Rejestrację.

NFZ wprowadza zmiany w sposobie finansowania części badań diagnostycznych. Zmiany nie dotyczą świadczeń dla dzieci i młodzieży do 18 roku życia, pacjentów onkologicznych z kartą DiLO oraz programu profilaktyki raka jelita grubego.

Koszty ochrony zdrowia rosną szybciej niż nakłady - m.in. z powodu ustawowych podwyżek wynagrodzeń, których mechanizm nie został zmieniony mimo proponowanych przez Ministerstwo Zdrowia reform. Dodatkowo przeprowadzone kontrole NFZ wykazały liczne nieprawidłowości w diagnostyce - m.in. wykonywanie badań wielokrotnie w krótkim czasie, rozdzielanie jednego badania na kilka skierowań czy brak medycznego uzasadnienia dla części procedur. Prowadziło to do zawyżania kosztów, nieefektywnego wykorzystania środków oraz niepotrzebnego obciążania pacjentów dodatkowymi wizytami.

Wprowadzone zmiany mają na celu uporządkowanie sposobu finansowania świadczeń, ograniczenie nadużyć i lepszego wykorzystania dostępnych środków.