Zespoły ratownictwa medycznego (ZRM) to jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, które poza szpitalem udzielają pomocy medycznej osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Może to być np. udar mózgu, zawał serca, ostra niewydolność oddechowa lub krążeniowa, poważny uraz, zatrucie czy zaburzenia świadomości.

ZRM dzielą się na:

• zespoły specjalistyczne – co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz dwie, będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym;
• zespoły podstawowe dwuosobowe - dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym;
• zespoły podstawowe trzyosobowe - trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym;
• motocyklowe jednostki ratunkowe - co najmniej jedna osoba uprawniona do wykonywania medycznych czynności ratunkowych będąca lekarzem systemu, pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym;
• zespoły lotnicze – co najmniej trzy osoby, w tym co najmniej jeden pilot zawodowy, lekarz systemu oraz ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu.

ZRM przewozi osobę wymagającą pomocy medycznej z miejsca zdarzenia do:

• najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego,
• szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego albo lekarza koordynatora ratownictwa medycznego,
• szpitala udzielającego świadczeń zgodnych z rodzajem i stopniem ciężkości urazu lub zachorowania, np. do centrum urazowego, ośrodka oparzeniowego, udarowego albo do ośrodka kardiologii interwencyjnej.

Wszystkie trzy ww. możliwości są równorzędne i każda z nich może być wybrana jako pierwsza.

Aby ustalić wskazania do przyjęcia pacjenta w ośrodku specjalistycznym, ZRM korzystają z rozwiązań telemedycyny służących teletransmisji danych do szpitala docelowego (np. zapisu EKG).

Łączna liczba ZRM funkcjonujących w 2026 r., z wyłączeniem zespołów lotniczych, wynosi 1765 (w tym zespoły czasowe i sezonowe).

Każda zmiana co do liczby, rodzaju i lokalizacji ZRM jest dokonywana przez wojewodę, po zasięgnięciu opinii właściwej jednostki samorządu terytorialnego i za zgodą NFZ. Zmiana wymaga uzyskania akceptacji Ministra Zdrowia.

Informacje o umowach na zadania ZRM są dostępne w „Informatorze o zawartych umowach”  publikowanym w serwisie Narodowego Funduszu Zdrowia.

Łączna liczba lotniczych ZRM wynosi 22, w tym jeden zespół działający sezonowo. Warunki realizacji zadań przez te zespoły wynikają z umowy zawartej pomiędzy Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym a Ministrem Zdrowia.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym